Bà Nguyễn Thị Đào - Người đã biến ngôi nhà của mình thành "trạm dừng chân" sinh tử cho các chiến sĩ giải phóng

Bên cạnh những người lính, những chiến sĩ giao liên hay thanh niên xung phong, cuộc chiến đấu tại mảnh đất lửa Quảng Trị còn có sự hy sinh thầm lặng của những người mẹ, người chị nơi hậu phương tuyến đầu. Một câu chuyện lay động lòng người như thế thuộc về bà Nguyễn Thị Đào (sinh năm 1945, hiện trú tại huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị) – một cựu cơ sở cách mạng nuôi quân, người đã biến ngôi nhà của mình thành "trạm dừng chân" sinh tử cho các chiến sĩ giải phóng.

Năm 1972, Cam Lộ trở thành địa bàn tranh chấp quyết liệt giữa ta và địch. Nhà bà Đào nằm sát bìa rừng, ngay trên hướng hành quân từ chiến khu Ba Lòng ra mặt trận Đường 9. Lúc ấy, bà là một người mẹ trẻ có hai con nhỏ, chồng bà đang chiến đấu ở chiến trường xa. Giữa vòng vây kìm kẹp, kiểm soát gắt gao của đồn bốt địch, bà Đào đã dũng cảm nhận nhiệm vụ làm đầu mối tiếp tế lương thực và nuôi giấu cán bộ nằm vùng.

Hoàn cảnh sống và hoạt động của bà Đào những năm tháng đó luôn đặt gia đình vào lằn ranh giữa sự sống và cái chết:

• Hầm bí mật trong lòng nhà: Ngay dưới gian bếp chật hẹp, bà cùng các chiến sĩ đào một căn hầm bí mật. Phía trên hầm, bà luôn để sẵn bếp kiềng, củi lửa để ngụy trang, che mắt các đợt càn quét bất chợt của lính cộng hòa.

Kỷ niệm nghẹt thở nhất cuộc đời nuôi quân của bà Đào xảy ra vào một chiều cuối đông năm 1972. Lúc đó dưới hầm đang giấu ba chiến sĩ bị thương nặng sau một trận đánh dốc. Bất ngờ, một đại đội lính địch kéo vào làng càn quét, chúng xộc thẳng vào nhà bà, dùng báng súng lật tung mọi đồ đạc để tìm dấu vết cộng sản.

Đúng lúc tình thế căng thẳng nhất, đứa con nhỏ mới hơn một tuổi của bà Đào vì khát sữa và sợ hãi tiếng giày đinh nên bắt đầu khóc thét lên. Tiếng khóc của đứa trẻ ngay gần căn hầm ngụy trang dưới bếp có thể làm lộ tiếng động, khiến lính địch chú ý và phát hiện ra nơi ẩn nấp dưới lòng đất.

"Lúc đó tim tôi như nhảy ra khỏi lồng ngực. Nếu địch phát hiện ra hầm, không chỉ ba chú bộ đội hy sinh, mà cả mấy mẹ con tôi cũng không toàn mạng," bà Đào bồi hồi nhớ lại.

Bằng bản lĩnh phi thường của người phụ nữ đất lửa, bà Đào nén dòng nước mắt, ôm chặt con vào lòng. Bà vừa dỗ dành con, vừa nhanh trí giả vờ trách móc đứa trẻ khóc vì đói do lính càn quét làm đổ nồi cháo. Sự bình tĩnh, tự nhiên của bà cùng tiếng khóc ngây thơ của đứa trẻ vô tình lại làm dịu đi sự nghi ngờ của toán lính. Chúng tưởng thật, buông vài lời quát tháo rồi bỏ đi lục soát nhà khác. Ngay khi tiếng giày đinh vừa khuất sau lũy tre, bà Đào khuỵu xuống gian bếp, nước mắt đầm đìa vì vừa trải qua một cuộc đấu trí nghẹt thở cứu sống đồng đội.

Sau ngày giải phóng, những chiến sĩ được bà nuôi giấu, bảo vệ năm xưa có người đã ngã xuống ở những chiến trường khác, có người may mắn trở về. Ngôi nhà nhỏ của bà Đào ở Cam Lộ suốt mấy chục năm qua vẫn là địa chỉ đỏ, nơi những người cựu binh già từ khắp mọi miền đất nước tìm về để thăm lại "người mẹ, người chị" đã cứu mạng mình năm xưa.

Giờ đây, ở tuổi ngoài 80, bà Đào sống bình yên bên con cháu. Mỗi khi kể lại chuyện cũ, bà chỉ cười hiền hậu nói rằng: "Ngày đó ở Quảng Trị, nhà nào cũng vậy thôi. Đã thương bộ đội thì tính mạng của mình cũng chẳng tiếc". Tấm lòng son sắt của bà chính là đại diện cho những "bức tường thành bằng lòng dân" kiên cố nhất, góp phần làm nên chiến thắng lịch sử trên mảnh đất quê hương.