BÀ NGUYỄN THỊ LỆ – CÂU CHUYỆN VỀ LỜI HẸN GẦN 60 NĂM VÀ HÀNH TRÌNH TRI ÂN NGƯỜI LIỆT SĨ

BÀ NGUYỄN THỊ LỆ – CÂU CHUYỆN VỀ LỜI HẸN GẦN 60 NĂM VÀ HÀNH TRÌNH TRI ÂN NGƯỜI LIỆT SĨ

Sau gần sáu thập niên kể từ ngày liệt sĩ Huỳnh Văn Quên hy sinh, những kỷ vật tìm thấy năm 2026 đã góp phần xác minh danh tính người lính. Cũng trong năm ấy, bà Nguyễn Thị Lệ được công nhận là vợ liệt sĩ, khép lại hành trình dài chờ đợi sự ghi nhận cho mối tình dang dở thời chiến.

Một lời hẹn giữa chiến tranh

  Chiến tranh có thể kết thúc, nhưng những mất mát mà nó để lại vẫn còn hiện hữu trong cuộc đời của biết bao con người. Đằng sau những chiến thắng vẻ vang của dân tộc là những người lính đã ngã xuống khi tuổi đời còn trẻ, những gia đình mòn mỏi chờ tin con, những người vợ mất chồng và những mối tình mãi mãi dang dở. Có những lời hẹn không thể thực hiện, những cuộc đoàn tụ không bao giờ trở thành hiện thực, nhưng tình cảm và ký ức vẫn được gìn giữ qua năm tháng. Câu chuyện của bà Nguyễn Thị Lệ và liệt sĩ Huỳnh Văn Quên là một câu chuyện như thế. Sau gần 60 năm xa cách, từ những kỷ vật còn sót lại của người lính đến quyết định công nhận bà Lệ là vợ liệt sĩ, hành trình ấy không chỉ khiến nhiều người xúc động mà còn gợi lên những suy ngẫm sâu sắc về tình yêu, sự hy sinh, giá trị của hòa bình và trách nhiệm tri ân đối với những người đã cống hiến cho Tổ quốc.

  Bà Nguyễn Thị Lệ quê ở xã Vàm Cỏ, tỉnh Tây Ninh. Cuộc đời bà gắn liền với một mối tình thời chiến, với người thanh niên tên Huỳnh Văn Quên, một chiến sĩ cách mạng đã hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968. Hai người từng yêu thương nhau, đã hứa hôn và mong muốn xây dựng gia đình, nhưng chiến tranh đã khiến ước nguyện ấy không thể trở thành hiện thực. Người thanh niên ra đi khi chưa kịp tổ chức đám cưới, còn người con gái ở lại mang theo lời hẹn năm xưa suốt gần sáu thập niên. Đến ngày 18 tháng 7 năm 2026, bà Lệ chính thức được công nhận là vợ liệt sĩ Huỳnh Văn Quên. Sự ghi nhận ấy đến muộn, nhưng có ý nghĩa đặc biệt đối với người phụ nữ đã dành phần lớn cuộc đời để gìn giữ tình cảm với người đã khuất.

  Những năm tháng tuổi trẻ của bà Nguyễn Thị Lệ diễn ra trong bối cảnh cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước đang diễn ra quyết liệt ở miền Nam Việt Nam. Khi ấy, chiến tranh hiện diện trong đời sống của người dân, khiến nhiều gia đình phải chia ly và nhiều thanh niên rời quê hương lên đường tham gia cách mạng. Đối với thế hệ ấy, tình yêu và hạnh phúc cá nhân luôn gắn liền với hoàn cảnh đất nước. Những người trẻ vẫn có những ước mơ bình dị về một mái ấm gia đình, nhưng họ cũng sẵn sàng gác lại hạnh phúc riêng để thực hiện nhiệm vụ đấu tranh giành độc lập, tự do cho dân tộc.

  Bà Lệ và ông Huỳnh Văn Quên quen nhau trong những năm tháng cùng tham gia hoạt động cách mạng tại Long An. Giữa hoàn cảnh chiến tranh nhiều gian khổ, tình cảm của hai người dần hình thành. Họ tìm thấy ở nhau sự đồng cảm, tin tưởng và mong muốn về một tương lai bình yên. Đó cũng là ước mơ của biết bao đôi trai gái thời chiến: sau những ngày tháng chiến đấu và xa cách, họ sẽ được trở về bên nhau, xây dựng gia đình và sống một cuộc đời bình dị trong hòa bình.

  Tuy nhiên, cuộc sống của họ không diễn ra theo những dự định thông thường. Ông Quên là chiến sĩ thuộc Tiểu đoàn 1 Long An. Khi đơn vị nhận nhiệm vụ tham gia chiến đấu tại khu vực nội đô Sài Gòn trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968, ông phải tạm biệt người mình yêu để lên đường làm nhiệm vụ. Trước khi chia tay, ông đã hẹn với bà Lệ rằng sau khi đánh xong trận này, ông sẽ trở về ra mắt cha mẹ rồi cưới bà làm vợ. Đó là lời hứa giản dị của một người lính trẻ, chứa đựng niềm tin vào ngày trở về và khát vọng được thực hiện ước nguyện của mình.

  Đối với bà Lệ, lời hẹn ấy trở thành niềm hy vọng trong những ngày tháng xa cách. Khi ông Quên còn ở chiến trường, những lá thư là sợi dây liên lạc giúp hai người duy trì tình cảm. Trong hoàn cảnh chiến tranh, việc nhận được một lá thư từ người mình yêu chắc hẳn mang lại niềm vui và sự an ủi lớn lao. Qua những dòng chữ gửi từ nơi xa, bà có thể biết được phần nào tình hình của ông, đồng thời tiếp tục tin tưởng vào ngày hai người gặp lại. Lúc ấy, có lẽ cả hai đều không thể hình dung rằng cuộc chia tay tưởng chừng chỉ kéo dài một thời gian ngắn lại trở thành cuộc chia ly vĩnh viễn.

  Năm 1968, cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân diễn ra trên nhiều địa bàn miền Nam, trong đó có Sài Gòn và các khu vực lân cận. Đây là một giai đoạn chiến tranh ác liệt, khi nhiều chiến sĩ phải đối mặt với những hiểm nguy lớn trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Ông Huỳnh Văn Quên tham gia chiến đấu tại khu vực cầu Chữ Y, thuộc địa bàn Quận 5 và Quận 8 cũ của Sài Gòn. Trong đợt tiến công này, ông đã hy sinh khi tuổi đời còn trẻ, để lại phía sau gia đình, người thân và lời hẹn chưa kịp thực hiện với người mình yêu.

Cuộc chia ly kéo dài qua nhiều thập niên

  Sự hy sinh của ông Quên cũng là sự hy sinh của biết bao người lính trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Họ ra đi khi còn nhiều dự định, có người chưa kịp lập gia đình, có người chưa kịp trở về thăm cha mẹ, có người chưa thể thực hiện những lời hứa với người thân. Họ đã đặt nhiệm vụ bảo vệ quê hương, đất nước lên trên hạnh phúc riêng, chấp nhận những gian khổ và mất mát để góp phần vào cuộc đấu tranh chung của dân tộc. Nhưng phía sau sự hy sinh ấy là những nỗi đau âm thầm mà những người ở lại phải mang theo suốt cuộc đời.

  Sau khi ông Quên ra chiến trường, những lá thư gửi về dần thưa vắng rồi không còn nữa. Đối với bà Lệ, sự im lặng ấy có lẽ đã kéo theo những ngày tháng bất an, mong ngóng và lo lắng. Trong hoàn cảnh chiến tranh, khi thông tin liên lạc còn nhiều khó khăn, người ở lại không dễ dàng biết được chính xác điều gì đã xảy ra với người thân. Hy vọng và nỗi lo có thể cùng tồn tại, bởi chỉ một tin tức nhỏ cũng đủ khiến họ tiếp tục chờ đợi.

  Đến năm 1977, gia đình nhận được giấy báo tử của ông Quên. Tin tức ấy xác nhận sự hy sinh của người lính trẻ và đặt dấu chấm hết cho hy vọng ông trở về như lời đã hẹn. Đối với gia đình, đó là nỗi đau mất đi người con, người anh. Còn đối với bà Lệ, đó là sự mất mát của người mình yêu thương, người mà bà từng mong muốn gắn bó suốt cuộc đời. Lời hẹn cưới nhau sau khi hoàn thành nhiệm vụ không còn cơ hội trở thành hiện thực. Người ra đi mãi mãi nằm lại với chiến trường, còn người ở lại phải học cách sống cùng ký ức về một tình yêu dang dở.

  Điều khiến câu chuyện của bà Lệ trở nên đặc biệt là sau khi ông Quên hy sinh, bà không lập gia đình. Năm tháng trôi qua, đất nước dần bước vào thời kỳ hòa bình, cuộc sống của nhiều người thay đổi, nhưng bà vẫn giữ mối gắn bó với người đã khuất và gia đình của ông. Bà tiếp tục quan tâm đến gia đình ông Quên, duy trì việc giỗ chạp và hương khói cho cha mẹ ông. Dù chưa từng tổ chức lễ cưới, chưa đăng ký kết hôn và chưa chính thức chung sống với nhau như vợ chồng, bà vẫn xem gia đình ông là những người thân thiết của mình.

  Những việc làm ấy thể hiện sự gắn bó sâu sắc của bà với người đã khuất. Trong văn hóa Việt Nam, việc thờ cúng tổ tiên, tưởng nhớ người thân đã mất là một nét đẹp truyền thống, thể hiện lòng biết ơn và sự tiếp nối giữa các thế hệ. Đối với bà Lệ, việc chăm lo hương khói cho cha mẹ ông Quên không chỉ là cách thể hiện sự kính trọng đối với gia đình người mình yêu mà còn là cách gìn giữ ký ức về ông. Khi không thể cùng ông xây dựng một mái ấm, bà vẫn duy trì mối liên hệ với gia đình ông bằng những hành động giản dị nhưng bền bỉ.

  Theo những thông tin được báo chí phản ánh, mẹ của liệt sĩ Huỳnh Văn Quên hiểu được tình cảm giữa hai người nên đã nhận bà Lệ làm con dâu và trao cho bà đôi bông tai như một món quà cưới muộn. Chi tiết này mang ý nghĩa đặc biệt trong câu chuyện. Đôi bông tai không đơn thuần là một món quà, mà còn thể hiện sự thừa nhận và trân trọng của người mẹ đối với tình cảm mà bà Lệ dành cho con trai mình. Trong hoàn cảnh không có một lễ cưới chính thức, món quà ấy giống như sự bù đắp về mặt tinh thần cho một cuộc hôn nhân chưa kịp thành hình.

  Người mẹ mất con vì chiến tranh, còn bà Lệ mất đi người mình yêu thương. Hai người phụ nữ cùng mang trong lòng nỗi đau của sự chia ly, nhưng vẫn tìm thấy sự đồng cảm và gắn bó với nhau. Việc mẹ ông Quên nhận bà Lệ làm con dâu cho thấy gia đình không quên mối quan hệ giữa hai người, đồng thời trân trọng sự thủy chung mà bà đã gìn giữ. Dù ông Quên không còn, tình cảm của bà Lệ vẫn được gia đình ông đón nhận và lưu giữ như một phần ký ức về người con đã hy sinh.

  Tuy nhiên, cuộc đời bà Lệ không chỉ có sự thủy chung đáng trân trọng mà còn có những thiệt thòi kéo dài. Gần sáu thập niên trôi qua, bà không có cơ hội thực hiện ước mơ xây dựng gia đình với người mình yêu. Những năm tháng tuổi trẻ đã đi qua, người từng hứa sẽ trở về không bao giờ có thể thực hiện lời hẹn. Bởi vậy, khi nhìn lại câu chuyện của bà, chúng ta không chỉ cảm phục tình cảm mà bà đã gìn giữ mà còn cần thấu hiểu những mất mát mà bà phải trải qua. Chiến tranh không chỉ cướp đi sinh mạng của những người trực tiếp tham gia chiến đấu mà còn làm thay đổi cuộc đời của những người ở lại, để lại những khoảng trống mà thời gian không thể hoàn toàn bù đắp.

Những kỷ vật nối quá khứ với hiện tại

  Sau nhiều thập niên, câu chuyện của bà Lệ và liệt sĩ Huỳnh Văn Quên bước sang một giai đoạn mới khi lực lượng chức năng tiến hành tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng, Thành phố Hồ Chí Minh, vào năm 2026. Đây là một hoạt động có ý nghĩa quan trọng trong công tác tìm kiếm những người đã hy sinh trong chiến tranh, giúp các gia đình tìm lại thân nhân và xác định nơi an nghỉ của những người đã ngã xuống.

  Trong quá trình đào thăm dò tại khu vực nghi có mộ liệt sĩ gần nhà truyền thống Công viên Lê Thị Riêng, lực lượng tìm kiếm phát hiện một hố đất có dấu hiệu bất thường. Sau khi tiến hành các công việc chuyên môn, lực lượng chức năng tìm thấy năm bộ hài cốt. Trong số những di vật được phát hiện có một chiếc ví còn lưu giữ giấy tờ tùy thân và một mảnh giấy ghi tên, giúp mở ra manh mối quan trọng trong quá trình xác minh danh tính liệt sĩ Huỳnh Văn Quên.

  Tuy nhiên, việc xác định danh tính không hoàn toàn thuận lợi. Một khó khăn xuất phát từ sự khác biệt trong hồ sơ, khi giấy báo tử ghi tên Huỳnh Văn Quyên, trong khi Bằng Tổ quốc ghi công ghi tên Huỳnh Văn Quên. Sự khác biệt trong cách ghi tên khiến cơ quan chức năng phải tiến hành đối chiếu, xác minh cẩn thận. Trong hoàn cảnh chiến tranh, giấy tờ có thể bị thất lạc, hư hỏng hoặc ghi chép không thống nhất. Vì vậy, việc xác định đúng danh tính người đã hy sinh đòi hỏi sự phối hợp giữa nhiều cơ quan, dựa trên hồ sơ lịch sử, thông tin đơn vị, di vật và lời xác nhận của thân nhân.

  Ngày 6 tháng 7 năm 2026, sau khi thông tin tìm kiếm thân nhân được phát đi, gia đình ông Huỳnh Văn Nhỏ ở xã Vàm Cỏ, tỉnh Tây Ninh, đã trình báo với chính quyền địa phương, cho biết liệt sĩ Huỳnh Văn Quên chính là người anh trai mà gia đình luôn nhớ thương. Ngày 7 tháng 7, hai người em của liệt sĩ được lấy mẫu ADN để đối chiếu. Những bước xác minh ấy mở ra hy vọng rằng sau gần sáu thập niên, gia đình có thể xác định rõ hơn nơi an nghỉ và danh tính của người thân đã hy sinh.

 Bà Nguyễn Thị Lệ, vợ liệt sĩ Huỳnh Văn Quên, xúc động khi nhận lại kỷ vật của chồng. Ảnh: Anh Tú (chụp tháng 7.2026) 

  Ngày 26 tháng 7 năm 2026, tại chương trình cầu truyền hình “Đi tìm đồng đội – Sao sáng dẫn đường”, được tổ chức nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, kết quả xác định danh tính liệt sĩ Huỳnh Văn Quên được công bố và các di vật được trao lại cho gia đình. Qua quá trình thẩm định và xác minh, cơ quan chức năng xác định giấy báo tử mang tên Huỳnh Văn Quyên chính là của liệt sĩ Huỳnh Văn Quên. Sau 58 năm, những dấu vết còn lại của người lính được kết nối với hồ sơ và gia đình, giúp danh tính của ông được xác nhận rõ ràng hơn.

Những kỷ vật của liệt sĩ Huỳnh Văn Quên được trao lại cho gia đình. Ảnh: Anh Tú (chụp tháng 7.2026) 

  Trong số những di vật được tìm thấy có một cây bút bi, một chiếc lược, một chiếc ví và một chai dầu gió. Đó đều là những đồ vật nhỏ bé, quen thuộc trong đời sống thường ngày, nhưng khi được tìm thấy sau 58 năm, chúng mang ý nghĩa vô cùng đặc biệt. Những vật dụng ấy gợi nhắc rằng người lính đã hy sinh không chỉ là một cái tên trong danh sách liệt sĩ, mà còn là một con người với cuộc sống riêng, những thói quen bình dị và những dự định chưa hoàn thành. Ông từng là người con trong gia đình, người anh của các em, người yêu của bà Lệ và người đã hẹn ngày trở về sau khi hoàn thành nhiệm vụ.

  Một cây bút có thể từng được dùng để viết thư, một chiếc lược gắn với những sinh hoạt hằng ngày, một chiếc ví lưu giữ giấy tờ cá nhân hay một chai dầu gió dùng khi mệt mỏi đều là những vật dụng bình thường. Nhưng chính sự bình thường ấy khiến chúng trở nên gần gũi, bởi chúng giúp người ở lại hình dung rõ hơn về con người đã khuất. Những di vật không thể kể lại toàn bộ cuộc đời của ông Quên, nhưng chúng là những dấu tích cụ thể nối liền quá khứ với hiện tại, giúp ký ức về người lính được khơi lại sau nhiều thập niên.

  Đối với gia đình ông Quên, việc nhận lại những di vật ấy là giây phút xúc động sau nhiều năm mong ngóng. Với bà Lệ, đó còn là sự kết nối đặc biệt với người mình đã yêu thương và chờ đợi suốt cuộc đời. Theo thông tin được VietNamNet phản ánh, do di chứng của bệnh tai biến khiến việc đi lại và giao tiếp gặp nhiều khó khăn, bà chỉ có thể lặng lẽ gật đầu trong nước mắt khi đón nhận những kỷ vật của người mình yêu. Hình ảnh ấy khiến nhiều người xúc động, bởi sau gần 60 năm, điều bà nhận lại không phải người lính trẻ trở về như lời hẹn năm xưa, mà là những vật dụng còn sót lại từ cuộc đời của ông.

   Có lẽ, giây phút ấy chứa đựng nhiều cảm xúc hơn bất kỳ lời nói nào. Những kỷ vật đã đi qua một chặng đường dài, từ chiến trường năm xưa đến ngày được trao lại cho gia đình. Chúng không thể thay thế một cuộc đời đã mất, nhưng giúp người ở lại có thêm một sự kết nối cụ thể với người đã khuất. Đó cũng là ý nghĩa nhân văn của công tác tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ: không chỉ tìm kiếm những gì còn lại sau chiến tranh mà còn nỗ lực trả lại tên tuổi, ký ức và mối liên hệ gia đình cho những người đã hy sinh.

Sự ghi nhận sau gần 60 năm

  Sau khi danh tính liệt sĩ Huỳnh Văn Quên được xác minh, câu chuyện của bà Nguyễn Thị Lệ tiếp tục được xem xét trên phương diện pháp lý và chính sách. Do hai người mới hứa hôn, chưa đăng ký kết hôn và chưa tổ chức lễ cưới, việc công nhận bà là vợ liệt sĩ gặp những khó khăn nhất định về hồ sơ. Khoảng mười năm trước, bà từng nộp hồ sơ đề nghị hưởng chế độ dành cho vợ liệt sĩ, nhưng được hướng dẫn bổ sung giấy xác nhận của cha mẹ liệt sĩ công nhận bà là con dâu. Khi ấy, bà chưa hoàn thiện giấy tờ theo hướng dẫn và chưa tiếp tục nộp hồ sơ để được xem xét.

  Trường hợp của bà Lệ cho thấy những mối quan hệ hình thành trong hoàn cảnh chiến tranh đôi khi không thể được xác lập đầy đủ bằng các thủ tục thông thường. Có những đôi trai gái đã hứa hôn, có sự thừa nhận của gia đình nhưng chưa kịp tổ chức lễ cưới thì người lính đã hy sinh. Khi ấy, những giấy tờ cần thiết có thể chưa được hoàn thiện, trong khi tình cảm và sự gắn bó vẫn tồn tại trong cuộc sống của người ở lại. Vì vậy, việc xem xét những trường hợp đặc biệt đòi hỏi sự cẩn trọng, khách quan, đồng thời cần làm rõ hoàn cảnh lịch sử và các căn cứ xác minh để bảo đảm quyền lợi chính đáng cho người có liên quan.

Bà Nguyễn Thị Lệ - Ảnh: SƠN LÂM

     Ngày 18 tháng 7 năm 2026, UBND xã Vàm Cỏ tổ chức lấy ý kiến gia đình liệt sĩ Huỳnh Văn Quên. Sáu người thân và đại diện gia tộc đã đồng thuận ký xác nhận, gồm cô ruột, các em ruột và một người cháu thuộc gia đình. Trên cơ sở hồ sơ liệt sĩ, Bằng Tổ quốc ghi công và đề nghị của chính quyền địa phương, Sở Nội vụ tỉnh Tây Ninh đã ban hành quyết định bổ sung bà Nguyễn Thị Lệ vào hồ sơ thân nhân liệt sĩ Huỳnh Văn Quên, công nhận bà là vợ liệt sĩ và cấp Giấy chứng nhận thân nhân liệt sĩ số 7.248.

  Theo thông tin được Báo Điện tử Chính phủ và Báo Quân đội nhân dân đăng tải, bà Lệ được hưởng trợ cấp tuất hằng tháng 2.789.000 đồng và trợ cấp tuất nuôi dưỡng dành cho vợ liệt sĩ sống cô đơn, không nơi nương tựa là 2.231.000 đồng. Tổng mức trợ cấp là 5.020.000 đồng mỗi tháng, áp dụng từ ngày 1 tháng 8 năm 2026; bà cũng được truy lĩnh trợ cấp tháng 7 theo quyết định.

  Việc bà Lệ được công nhận là vợ liệt sĩ sau gần 60 năm không chỉ mang ý nghĩa về quyền lợi vật chất mà còn là sự ghi nhận về mặt tinh thần. Sau nhiều thập niên, mối gắn bó giữa bà và ông Quên được Nhà nước công nhận chính thức. Điều đó cho thấy những tình cảm và mất mát gắn liền với chiến tranh cần được xem xét bằng sự thấu hiểu, tôn trọng và trách nhiệm. Dù không thể bù đắp những năm tháng đã qua, quyết định ấy vẫn giúp bà được bảo đảm quyền lợi chính sách và khẳng định rằng sự gắn bó của bà với liệt sĩ không bị lãng quên.

Từ câu chuyện riêng nhìn về trách nhiệm tri ân

  Từ câu chuyện của bà Nguyễn Thị Lệ và liệt sĩ Huỳnh Văn Quên, có thể thấy chiến tranh để lại những hậu quả vượt xa những gì được ghi lại trong các con số thống kê. Lịch sử thường nhắc đến những chiến dịch, trận đánh, những thắng lợi và những bước ngoặt quan trọng của dân tộc. Nhưng đằng sau mỗi sự kiện là số phận của những con người cụ thể, là những gia đình chịu mất mát, những người trẻ không thể thực hiện ước mơ và những người ở lại phải mang theo nỗi nhớ thương trong suốt cuộc đời. Khi nhìn lịch sử từ góc độ con người, chúng ta sẽ hiểu sâu sắc hơn giá trị của những hy sinh đã góp phần làm nên độc lập, tự do và hòa bình hôm nay.

  Câu chuyện này cũng cho thấy ý nghĩa của việc tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Đối với những gia đình có người thân hy sinh nhưng chưa tìm thấy hài cốt hoặc chưa xác định được nơi an nghỉ, mỗi thông tin mới đều có thể mở ra hy vọng. Việc xác minh danh tính không chỉ giúp hoàn thiện hồ sơ lịch sử mà còn tạo điều kiện để gia đình thực hiện những nghi thức tưởng niệm, thờ phụng và có được sự an lòng sau nhiều năm chờ đợi. Những di vật nhỏ bé của liệt sĩ Huỳnh Văn Quên là minh chứng cho thấy mỗi dấu vết còn lại đều có thể mang giá trị lớn lao đối với việc tìm kiếm và gìn giữ ký ức về người đã khuất.

  Bên cạnh đó, việc công nhận bà Lệ là vợ liệt sĩ còn thể hiện ý nghĩa thiết thực của chính sách đền ơn đáp nghĩa. Tri ân người có công không chỉ là tổ chức những hoạt động tưởng niệm vào các dịp kỷ niệm mà còn phải được thực hiện bằng những hành động cụ thể, như tìm kiếm hài cốt liệt sĩ, xác minh thông tin, giải quyết hồ sơ chính sách và chăm lo đời sống của thân nhân. Khi những trường hợp đặc biệt được xem xét đầy đủ, chính sách tri ân sẽ đến gần hơn với những người thực sự cần được quan tâm.

  Đặc biệt, câu chuyện của bà Lệ nhắc nhở thế hệ hôm nay rằng lòng biết ơn không nên chỉ dừng lại ở cảm xúc xúc động khi nghe kể về chiến tranh. Lòng biết ơn cần được chuyển hóa thành trách nhiệm trong học tập, lao động và cuộc sống. Đó là tìm hiểu lịch sử dân tộc một cách nghiêm túc, trân trọng những hy sinh của thế hệ đi trước, quan tâm đến người có công và thân nhân liệt sĩ, đồng thời góp phần gìn giữ những giá trị của hòa bình. Mỗi hành động dù nhỏ cũng có thể trở thành một cách thiết thực để tưởng nhớ những người đã hy sinh cho đất nước.

Bà Nguyễn Thị Lệ đặt hoa trên mộ chồng, liệt sĩ Huỳnh Văn Quên (Ảnh: Lê Trai) 

  Câu chuyện của bà Nguyễn Thị Lệ là câu chuyện về một lời hẹn không thành, một tình yêu bị chiến tranh chia cắt và một sự ghi nhận đến muộn. Gần 60 năm trước, người lính trẻ Huỳnh Văn Quên lên đường chiến đấu với lời hẹn sẽ trở về cưới người mình yêu. Nhưng ông đã hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968, để lại gia đình và bà Lệ với nỗi nhớ thương kéo dài qua nhiều thập niên. Trong suốt quãng thời gian ấy, bà vẫn gìn giữ mối gắn bó với người đã khuất và gia đình của ông, để rồi khi những di vật được tìm thấy, danh tính của liệt sĩ được xác minh và bà được công nhận là vợ liệt sĩ, câu chuyện ấy một lần nữa được nhắc lại như một minh chứng xúc động về những mất mát mà chiến tranh để lại.

  Dù thời gian có thể kéo dài gần sáu thập niên, tình cảm chân thành và ký ức về người đã khuất vẫn có thể được gìn giữ. Những di vật nhỏ bé, quyết định công nhận của cơ quan chức năng và sự đồng thuận của gia đình đã góp phần nối lại mối liên hệ tưởng chừng chỉ còn trong ký ức. Hành trình ấy không thể đưa người lính trở về thực hiện lời hẹn năm xưa, nhưng giúp tên tuổi và câu chuyện của ông được ghi nhận, đồng thời đem lại cho bà Lệ sự công nhận mà bà đã chờ đợi trong một thời gian rất dài.

  Cuối cùng, câu chuyện của bà Nguyễn Thị Lệ và liệt sĩ Huỳnh Văn Quên không chỉ khiến chúng ta cảm phục trước sự thủy chung của một người phụ nữ mà còn nhắc nhở mỗi người về giá trị của hòa bình và trách nhiệm tri ân. Đằng sau mỗi liệt sĩ là một cuộc đời, một gia đình và những ước mơ chưa kịp thực hiện. Đằng sau mỗi người ở lại là những năm tháng chờ đợi, những nỗi đau âm thầm và những ký ức không dễ phai mờ. Vì vậy, tri ân những người đã hy sinh cần đi đôi với sự quan tâm đến những người vẫn đang sống cùng mất mát, để không ai bị lãng quên trong hành trình gìn giữ ký ức lịch sử.

  Lời hẹn năm xưa của người lính trẻ đã không thể trở thành hiện thực, nhưng câu chuyện của ông và bà Lệ vẫn còn nguyên giá trị đối với hôm nay. Đó là lời nhắc nhở rằng sự hy sinh vì Tổ quốc cần được ghi nhớ, những người có công cần được trân trọng và hành trình tìm kiếm, tri ân những người đã ngã xuống phải luôn được tiếp tục. Bởi hòa bình hôm nay được xây dựng từ những mất mát của ngày hôm qua, và trách nhiệm của thế hệ hiện tại là gìn giữ thành quả ấy bằng lòng biết ơn, sự nhân ái và những hành động thiết thực đối với con người.

Tài liệu tham khảo

Báo Điện tử Chính phủ, Công nhận bà Nguyễn Thị Lệ là vợ liệt sĩ Huỳnh Văn Quên: https://baochinhphu.vn/cong-nhan-ba-nguyen-thi-le-la-vo-liet-si-huynh-van-quen-102260718173313125.htm

Báo Quân đội nhân dân, Bà Nguyễn Thị Lệ được công nhận là vợ liệt sĩ Huỳnh Văn Quên: https://www.qdnd.vn/xa-hoi/chien-dich-500-ngay-dem-tri-an-liet-si/ba-nguyen-thi-le-duoc-cong-nhan-la-vo-liet-si-huynh-van-quen-1049759

Báo Quảng Ninh (18/7/2026), “Công nhận bà Nguyễn Thị Lệ là vợ liệt sĩ Huỳnh Văn Quên”, Báo Quảng Ninh. Truy cập tại: https://baoquangninh.vn/cong-nhan-ba-nguyen-thi-le-la-vo-liet-si-huynh-van-quen-post3415744.html

Báo Lao Động (12/10/2026), “Gia đình ở Tây Ninh đặt di vật của liệt sĩ Huỳnh Văn Quên lên bàn thờ ngày đêm tưởng nhớ”, Báo Lao Động. Truy cập tại: https://laodong.vn/xa-hoi/gia-dinh-o-tay-ninh-dat-di-vat-cua-liet-si-huynh-van-quen-len-ban-tho-ngay-dem-tuong-nho-1781913.ldo