Bà Nông Thị Hạ cựu thanh niên xung phong

Trên vùng núi xanh thẳm của xã Nà Phặc, thuộc tỉnh Thái Nguyên, có một thôn nhỏ tên là Bản Hùa. Con đường đất đỏ quanh co dẫn vào thôn mùa nắng thì bụi bay mù mịt, còn mùa mưa lại trơn trượt như bôi mỡ. Nơi ấy có một người phụ nữ được cả thôn kính trọng – bà Nông Thị Hạ, một cựu Thanh niên xung phong Việt Nam.

Tuổi trẻ nơi chiến trường

Bà Hạ sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo. Thuở nhỏ, bà quen với tiếng gà gáy sớm, với nương ngô, ruộng lúa và những buổi chiều lùa trâu về trong ánh hoàng hôn. Cuộc sống tuy vất vả nhưng bình yên.

Nhưng rồi chiến tranh lan đến khắp nơi. Khi vừa tròn mười tám tuổi, nghe tiếng gọi của Tổ quốc, bà Hạ đã xung phong gia nhập lực lượng thanh niên xung phong. Ngày rời Bản Hùa, mẹ bà đứng bên bậc cửa, lặng lẽ dúi vào tay con gái một nắm cơm nắm muối vừng và dặn:

“Con đi giữ nước, nhớ giữ gìn sức khỏe. Bản làng chờ con về.”

Những năm tháng ấy, bà cùng đồng đội mở đường, vận chuyển lương thực, san lấp hố bom. Có những đêm mưa rừng tầm tã, đất đỏ bám đầy chân, cả đội vẫn cặm cụi làm việc dưới ánh đèn dầu leo lét. Bom đạn có lúc rơi ngay bên sườn núi, nhưng không ai lùi bước.

Bà Hạ từng kể với lũ trẻ trong thôn rằng:

“Thời đó, sợ thì ai cũng sợ. Nhưng nếu mình không làm, ai sẽ mở đường cho bộ đội đi?”

Ngày trở về

Sau nhiều năm phục vụ, hòa bình lập lại, bà Hạ trở về Bản Hùa. Khi ấy, mái tóc bà còn đen nhưng đôi mắt đã trầm lắng hơn trước. Ngôi nhà gỗ nhỏ của gia đình vẫn đứng bên sườn đồi, chỉ có điều cha mẹ bà đã già đi nhiều.

Bà trở lại với ruộng nương. Ban ngày bà lên nương trồng ngô, tối về lại nhóm bếp, nấu cơm, nghe tiếng côn trùng rả rích ngoài vườn.

Người trong thôn thường tìm đến bà khi cần giúp đỡ. Bà giúp người này dựng lại mái nhà sau bão, giúp người kia gặt lúa khi đau ốm. Ai cũng bảo bà Hạ có tấm lòng như ngọn lửa bếp – lúc nào cũng ấm.

Người kể chuyện của bản

Theo năm tháng, bà trở thành người kể chuyện của cả Bản Hùa. Mỗi tối trăng sáng, trẻ con lại tụ tập trước sân nhà bà. Bà kể về những con đường mở giữa rừng, về những người đồng đội trẻ tuổi, về những ngày đói khát nhưng vẫn cười vang.

Lũ trẻ nghe say mê. Đối với chúng, bà Hạ giống như một cuốn sách sống về lịch sử.

Có lần một đứa bé hỏi:

“Bà ơi, bà có hối hận vì đã đi thanh niên xung phong không?”

Bà cười hiền, nhìn lên dãy núi xa xa rồi nói:

“Không đâu. Nếu quay lại tuổi mười tám, bà vẫn sẽ đi. Vì nhờ có những năm tháng ấy mà hôm nay bản mình được bình yên.”

Tuổi già bình dị

Giờ đây, khi mái tóc đã bạc trắng, bà Hạ vẫn giữ thói quen dậy sớm. Bà ra vườn chăm mấy luống rau, rồi ngồi trước hiên nhà uống chén trà nóng.

Con đường đất vào Bản Hùa giờ đã được bê tông hóa. Điện sáng khắp thôn. Trẻ con được đến trường đầy đủ. Mỗi khi nhìn thấy những đổi thay ấy, bà lại mỉm cười.

Đối với người dân Bản Hùa, bà Nông Thị Hạ không chỉ là một cựu thanh niên xung phong. Bà là ký ức của một thời gian khó, là biểu tượng của lòng dũng cảm và sự hy sinh thầm lặng.

Và trong tiếng gió thổi qua rừng núi Nà Phặc mỗi chiều, câu chuyện về bà vẫn được kể lại – như một ngọn lửa nhỏ giữ ấm cho cả bản làng.