Bà Sáu Bánh Xèo – Bếp Lửa Bập Bùng Và Bóng Đêm Khởi Nghĩa

Cứ tầm xế chiều, góc sân gạch nhỏ nhà bà Sáu lại mịt mù khói bếp và rộn rã tiếng "xèo xèo" đặc trưng của những chảo bánh xèo miền Tây. Bà Sáu năm nay đã ngoài sáu mươi lăm, dáng người đậm đà, đầu quấn chiếc khăn rằn quen thuộc, tay thoăn thoắt tráng bột, rắc tôm thịt, bỏ giá hẹ rồi đậy vung lại chỉ trong chớp mắt. Lửa từ bếp củi hắt lên khuôn mặt đầy những nếp nhăn và đồi mồi của bà, vẽ nên một bức chân dung người mẹ hiền từ của vùng đồng bằng. Khó ai hình dung được, người đàn bà hiền lành ngày ngày đong đếm từng muỗng bột, cọng giá ấy lại từng là một nữ du kích xã dũng cảm, từng ôm súng băng qua những cánh đồng rực lửa trong cuộc chiến đấu bảo vệ quê hương.

Tuổi mười lăm, mười sáu, thay vì được yên ấm cắp sách đến trường, cô gái Út Sáu đã giác ngộ cách mạng, ban ngày làm nương rẫy, đêm xuống khoác súng đi tuần tra, tham gia đội du kích mật của xã. "Lửa bếp núc bây giờ ấm áp, chứ lửa đạn ngày xưa nó táp vào mặt rát rạt, khét lẹt mùi thịt cháy, mùi rơm rạ thành tro," bà Sáu lấy chiếc vá múc một gáo bột đổ vào chảo dầu nóng, tiếng "xèo" vang lên giòn tan. "Trận càn năm Mậu Thân 1968, xóm mình bị pháo giặc bắn cháy trụi. Dì cùng mấy anh em du kích bám trụ từng gốc dừa, bờ mương để đánh trả. Khói mù mịt, không nhìn rõ mặt nhau, chỉ nghe tiếng súng nổ chát chúa. Cái bếp nhà dì hồi đó cũng bị trái pháo rớt trúng, tung tóe hết niêu xông. Từ dạo đó, dì tự nhủ ráng đánh đuổi giặc, để sau này chỉ còn nhóm những ngọn lửa thổi cơm êm đềm."

Chiến tranh lùi xa, người nữ du kích rũ bỏ bộ đồ bà ba đen ám mùi khói súng, trở về với thiên chức của một người vợ, người mẹ. Bà chọn cái nghề đổ bánh xèo truyền thống của gia đình để mưu sinh. Vẫn là sự dứt khoát, nhanh nhẹn của một người từng quen với cường độ khốc liệt của chiến trường, nhưng giờ đây đôi bàn tay ấy dùng để tạo ra những chiếc bánh xèo vàng ươm, giòn rụm, mang đậm hương vị quê hương. "Mỗi lần nhóm lửa, nhìn tia lửa nhỏ nhen nhóm, dì lại nhớ mấy anh em đồng đội cũ không còn trở về để ăn một bữa bánh xèo ngon lành. Sống đến tuổi này, ngày ngày được chiên bánh cho bà con chòm xóm ăn, nhìn lũ nhỏ xúm xít quanh bếp lửa, dì thấy sự hy sinh của thế hệ mình đã đơm hoa kết trái," bà Sáu mỉm cười, cẩn thận xúc chiếc bánh xèo vàng ươm ra đĩa lá chuối xanh mướt mời khách.