Ba tháng hành quân ròng rã

Hơn 50 năm trôi qua, nhưng ký ức về quãng thời gian được đồng hành cùng hơn 100 phóng viên, biên tập viên của khoá GP10 (khóa đào tạo thứ 10 của Việt Nam Thông tấn xã - nay là Thông tấn xã Việt Nam) lên đường vào nam tăng cường cho Thông tấn xã Giải phóng vẫn còn vẹn nguyện đối với nhà báo Vương Nghĩa Đàn. Nhớ lại thời điểm khi chuẩn bị tốt nghiệp Khoa tiếng Pháp - Trường đại học Ngoại ngữ, cô cùng hàng trăm thanh niên đã nộp đơn đăng ký tham gia khóa đào tạo để trở thành phóng viên, biên tập viên của Thông tấn xã Giải phóng.Đoàn tàu chở phóng viên GP10 rời Hà Nội đi chiến trường miền nam. “Lúc đó, mặc dù chúng tôi cũng chưa biết làm phóng viên là phải làm những gì, viết, biên tập tin bài ra sao, nhưng khí thế chung khi đó thôi thúc những thanh niên lớp trẻ đôi mươi như chúng tôi cần làm gì đó cho đất nước. Chúng tôi chẳng thấy sợ gian khổ hy sinh, cũng chẳng biết tính toán thiệt hơn, chỉ thấy tự hào vì Việt Nam đang được cả nhân loại yêu chuộng hòa bình trên thế giới ủng hộ. Chúng tôi khát khao cháy bỏng được góp một phần nhỏ bé vào cuộc đấu tranh giải phóng vĩ đại của dân tộc”, cô Nghĩa Đàn chia sẻ.Đó là vào năm 1972, khi chiến trường miền nam đang diễn ra ác liệt, cô Đàn cùng với gần 150 sinh viên (được tuyển chọn từ hơn 1.000 sinh viên của ba trường đại học: Tổng hợp Hà Nội, Ngoại ngữ, Ngoại giao) tham gia khóa GP10 được đào tạo nghiệp vụ tại địa điểm sơ tán xã Hạ Hiệp, huyện Quốc Oai, tỉnh Hà Tây cũ (nay là ngoại thành Hà Nội).Sau 6 tháng đào tạo, khóa GP10 bao gồm các phóng viên, biên tập viên, kỹ thuật viên, điện báo viên… đã rời Hà Nội, lên đường vào chiến trường miền nam. Ba tháng ròng rã trên đường Trường Sơn cheo leo vách núi. Rất may khi ấy hầu như không còn máy bay Mỹ quần phá (sau khi Hiệp định Paris về Việt Nam được ký kết ngày 27/1/1973, phía Mỹ phải dừng cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc và rút quân khỏi Việt Nam). Cả đoàn được đi trên những chiếc ô-tô Zin ba cầu (xe tải loại lớn của Nga) và xe chở hàng tiếp tế từ bắc vào nam. Những đoàn xe nối đuôi nhau, lắc lư, nghiêng ngả, leo đèo vượt dốc. Đến “ngã ba Đông Dương” - điểm tiếp giáp giữa Việt Nam-Lào-Campuchia, cả đoàn bắt đầu hành trình đi bộ. Đây là thử thách đầu tiên của những phóng viên trẻ, đặc biệt là với 16 nữ phóng viên.Các thành viên khoá GP10 trên chuyến tàu vào chiến trường miền nam, tăng cường cho Thông tấn xã Giải phóng.Lần đầu tiên, những cô gái Hà Nội “dáng kiều thơm” được trải nghiệm trong bộ đồng phục của bộ đội giải phóng: mũ tai bèo, dép cao su, ba lô trên vai, thêm túi gạo, bi-đông nước, ăng-gô cơm, dao găm giắt bên thắt lưng,… Với việc hành quân 8 tiếng mỗi ngày xuyên qua rừng rậm, những cô “lính sinh viên” (cách gọi trìu mến của những người lính Trường Sơn đối với các nữ phóng viên trẻ) lần đầu tiên biết đến con vắt, con rết và muỗi rừng…Có những đêm trời mưa mất ngủ vì võng ướt sũng, những khi phải hành quân đêm để vượt qua đoạn đường thường có địch phục kích, cả những đợt sốt rét hoành hành khiến các thành viên trong đoàn phải nghỉ lại trạm giao liên vài ngày chờ cắt sốt rồi lại lên đường.“Chúng tôi không bao giờ quên được, tai nạn đổ xe trên đoạn đường biên giới với Lào làm hai phóng viên trẻ hy sinh và nhiều người khác bị thương nặng, phải cấp cứu ở quân y trạm”, nhà báo Nghĩa Đàn xúc động nhớ lại.Sau ba tháng vượt Trường Sơn, đoàn phóng viên GP10 mới đến được căn cứ của Thông tấn xã Giải phóng, sát biên giới Campuchia. Sự đón tiếp nồng hậu của các chú lãnh đạo Thông tấn xã Giải phóng và các phóng viên chiến trường kỳ cựu đã khiến các thành viên trong đoàn có cảm giác như “về đến nhà”.