Ba tháng thần tốc soạn ra một danh hiệu tri ân những người mẹ

Giữa tháng 5 năm 1994, Ban Bí thư Trung ương Đảng đã triệu tập một cuộc họp do Tổng Bí thư Đỗ Mười chủ trì, để nghe Tổng cục Chính trị báo cáo tình hình công tác chính sách đối với người có công, với sự tham dự của lãnh đạo Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Tài chính cùng đại diện nhiều cơ quan liên quan. Sau khi nghe báo cáo, Tổng Bí thư Đỗ Mười đã yêu cầu tập trung thảo luận để đề xuất giải quyết những vấn đề bức thiết đối với việc ghi nhận công lao của hàng vạn người mẹ đã hiến dâng chồng, con cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Chỉ ba tháng sau, ngày 29 tháng 8 năm 1994, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thông qua Pháp lệnh Quy định Danh hiệu vinh dự Nhà nước "Bà mẹ Việt Nam Anh hùng". Ngày 10 tháng 9 năm 1994, Chủ tịch nước Lê Đức Anh ký lệnh công bố Pháp lệnh, và một tháng sau, Chính phủ ban hành Nghị định hướng dẫn thi hành. Pháp lệnh có hiệu lực từ ngày 1 tháng 12 năm 1994, mở ra một chương trình lớn trong việc chăm sóc, phụng dưỡng các Bà mẹ Việt Nam Anh hùng trên khắp cả nước.

Trong số hàng vạn bà mẹ được xét tặng danh hiệu này qua các năm, mẹ Nguyễn Thị Thứ ở thôn Thanh Quýt, xã Điện Thắng Trung, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam, với chín người con trai, hai người cháu ngoại và một người con rể đều là liệt sĩ, tổng cộng mười hai người thân hy sinh từ một mái nhà, là một trong những trường hợp được nhiều người biết đến. Hình ảnh của mẹ sau đó được lựa chọn làm nguyên mẫu cho một tượng đài xây dựng trên núi Cấm, tỉnh Quảng Nam, mang ý nghĩa đại diện chung cho các Bà mẹ Việt Nam Anh hùng.