Bà Triệu – Khí Phách Hiên Ngang Của Nữ Chúa Vùng Ngàn Nưa

Tôi muốn cưỡi cơn gió mạnh, đạp luồng sóng dữ, chém cá kình ở biển Đông, đánh đuổi quân Ngô, giành lại giang sơn, cởi ách nô lệ, chứ không chịu khom lưng quỳ gối làm tì thiếp người ta!"

Đó là câu nói bất hủ của Triệu Thị Trinh (thường gọi là Bà Triệu), một thiếu nữ mới 19 tuổi khi được người anh trai khuyên nên lấy chồng, an phận thủ thường. Câu nói ấy đã trở thành tuyên ngôn độc lập đầy kiêu hãnh của người phụ nữ Việt Nam thế kỷ thứ III.

Bà Triệu sinh ra tại vùng núi Quan Yên (quận Cửu Chân, nay thuộc Yên Định, Thanh Hóa). Thời bấy giờ, đất nước ta nằm dưới sự thống trị tàn bạo của nhà Đông Ngô (thời Tam Quốc). Quân Ngô vắt kiệt sức dân bằng những thứ thuế vô lý và những cuộc càn quét đẫm máu. Không cam chịu cảnh nước mất nhà tan, năm 248, Triệu Thị Trinh cùng anh trai là Triệu Quốc Đạt đã bí mật lên vùng núi ngàn Nưa (Triệu Sơn, Thanh Hóa) tập hợp nghĩa sĩ, luyện tập võ nghệ chuẩn bị khởi nghĩa.

Khi chuẩn bị xuất quân, người anh trai không may lâm bệnh qua đời, nghĩa sĩ đồng lòng suy tôn Triệu Thị Trinh lên làm chủ tướng, gọi bà là "Nhụy Kiều Tướng quân" (vị tướng yêu kiều như nhị hoa) hay "Lệ Hải Bà Vương" (vua bà vùng biển mỹ lệ). Khi ra trận, Bà Triệu mặc áo giáp vàng, đi guốc ngà, cài trâm vàng, cưỡi trên lưng thớt voi trắng một ngà hung dữ, oai phong lẫm liệt như một vị nữ thần.

Nghĩa quân của Bà Triệu đánh đâu thắng đó, lần lượt hạ các thành trì của quân Ngô ở quận Cửu Chân rồi lan rộng ra khắp Giao Châu. Quân Ngô khiếp sợ nhan sắc và sự dũng mãnh của bà, mỗi khi ra trận nghe tiếng cồng của Bà Triệu là hồn siêu phách lạc, truyền tai nhau câu vè: "Hoành qua đương hổ dị, đối diện Bà Vương nan" (Múa giáo đánh cọp còn dễ, đối mặt với Vua Bà thì khó bấy nhiêu).

Hoảng sợ trước làn sóng khởi nghĩa, vua Ngô phải cử danh tướng Lục Dĩnh sang làm Thứ sử Giao Châu, đem theo 8.000 quân tinh nhuệ cùng nhiều mưu kế nham hiểm. Lục Dĩnh biết không thể thắng bằng võ lực, liền dùng tiền bạc mua chuộc các hào trưởng địa phương, đồng thời sử dụng các thủ đoạn hèn hạ để làm suy yếu quân đội nghĩa quân. Cuộc chiến kéo dài ròng rã nhiều tháng trời trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt. Trong một trận chiến ác liệt tại Bồ Điền (Hậu Lộc, Thanh Hóa), do lực lượng quá chênh lệch, Bà Triệu đã anh dũng hy sinh trên đỉnh núi Tùng khi mới tròn 23 tuổi, để lại một biểu tượng chói lọi về tinh thần tự do vô giá của dân tộc.