BÀ TRIỆU – NGƯỜI CON GÁI CƯỠI CƠN GIÓ MẠNH

BÀ TRIỆU – NGƯỜI CON GÁI CƯỠI CƠN GIÓ MẠNH

Có những người phụ nữ đi qua lịch sử bằng một cuộc đời bình dị.

Nhưng cũng có những người phụ nữ bước vào lịch sử bằng một khát vọng lớn đến mức gần hai nghìn năm sau, hậu thế vẫn còn nhắc đến tên mình.

Ở vùng đất Cửu Chân xưa, nay thuộc Thanh Hóa, vào những năm đầu thế kỷ III, có một người con gái tên Triệu Thị Trinh.

Sau này, người đời gọi bà bằng một cái tên đầy kính trọng:

Bà Triệu.

Bà sinh ra trong một gia đình hào trưởng ở vùng Quan Yên. Từ khi còn trẻ, bà đã được ghi nhận là người có chí khí mạnh mẽ, không cam chịu cuộc sống dưới ách cai trị của nhà Ngô. Theo tư liệu của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, bà cùng anh trai là Triệu Quốc Đạt sớm tập hợp nghĩa sĩ, luyện tập võ nghệ và chuẩn bị cho cuộc khởi nghĩa.

Đó là một thời kỳ mà quê hương phải chịu sự cai trị hà khắc.

Người dân bị áp bức, bóc lột và phải cống nộp nhiều sản vật quý cho chính quyền đô hộ. Cuộc sống ngày càng cơ cực, còn nỗi căm phẫn trong lòng người dân thì ngày một lớn.

Trong hoàn cảnh ấy, Bà Triệu đã không chọn cách cúi đầu.

Bà chọn đứng lên.

Có lẽ điều khiến hậu thế nhớ mãi về Bà Triệu không chỉ là tài năng cầm quân, mà còn là một khát vọng tự do mãnh liệt.

Sử liệu ghi lại lời nói nổi tiếng của bà:

“Tôi muốn cưỡi cơn gió mạnh, đạp luồng sóng dữ…”

Đằng sau câu nói ấy là một tâm hồn không chấp nhận số phận.

Một người con gái không muốn sống cuộc đời bị áp đặt.

Một người con gái muốn tự mình quyết định vận mệnh của quê hương.

NGỌN CỜ TRÊN NÚI NƯA

Năm 248, cuộc khởi nghĩa bùng nổ.

Từ vùng núi Nưa, nghĩa quân dưới sự lãnh đạo của Triệu Quốc Đạt và Triệu Thị Trinh tập hợp lực lượng, rồi tiến xuống vùng đồng bằng.

Nhân dân Cửu Chân hưởng ứng.

Ngọn cờ khởi nghĩa ngày càng có thêm nhiều người đi theo.

Nghĩa quân tấn công thành Tư Phố và giành thắng lợi. Phong trào nhanh chóng lan rộng sang Giao Chỉ và nhiều vùng khác. Các thành ấp của quân Ngô ở Cửu Chân lần lượt bị hạ.

Rồi một biến cố lớn xảy ra.

Triệu Quốc Đạt qua đời.

Người anh, người đồng đội cùng bà gây dựng lực lượng không còn nữa.

Nhưng Bà Triệu không dừng lại.

Bà tiếp tục lãnh đạo nghĩa quân.

Từ một người con gái của vùng đất Cửu Chân, bà trở thành người đứng đầu một cuộc khởi nghĩa lớn chống chính quyền đô hộ.

Bóng dáng người nữ tướng ấy được sử liệu và truyền thống dân gian khắc họa trong hình ảnh đầy hào hùng: cưỡi voi ra trận, mặc áo giáp, dẫn quân chiến đấu.

Đó không chỉ là hình ảnh của một nữ tướng.

Đó là hình ảnh của một dân tộc đang muốn tự mình đứng lên.

“ĐỐI DIỆN BÀ VƯƠNG KHÓ”

Sức mạnh của nghĩa quân khiến chính quyền Đông Ngô phải lo sợ.

Theo tư liệu của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, nghĩa quân đã đánh cho quân Ngô nhiều trận thất bại, thậm chí sử liệu nhà Ngô còn ghi nhận rằng năm 248, “toàn thể Châu Giao đều chấn động” trước cuộc khởi nghĩa.

Quân Ngô sau đó phải đưa thêm lực lượng do Lục Dận chỉ huy sang đàn áp.

Một bên là nghĩa quân với khát vọng giành lại quê hương.

Một bên là đội quân có ưu thế lớn hơn về tổ chức và lực lượng.

Cuộc chiến ngày càng khốc liệt.

Nhưng Bà Triệu vẫn chiến đấu.

Bà không lùi bước trước sức mạnh của quân thù.

Có một câu được ghi lại trong tư liệu về cuộc khởi nghĩa:

“Cầm giáo chống hổ dễ, đối diện Bà vương khó.”

Một câu nói của phía đối phương, nhưng lại trở thành một sự thừa nhận đối với khí phách của người nữ tướng Việt Nam.

TRÊN ĐỈNH NÚI TÙNG

Cuối cùng, trước lực lượng áp đảo của quân Ngô, cuộc khởi nghĩa dần suy yếu.

Bà Triệu phải rút về núi Tùng.

Năm 248, cuộc đời của người nữ anh hùng ấy khép lại.

Nhưng có những con người dù đã rời khỏi thế gian vẫn không bao giờ biến mất.

Bởi họ đã để lại một thứ lớn hơn cả sự sống:

một tinh thần.

Cuộc khởi nghĩa Bà Triệu thất bại về quân sự, nhưng ý chí chống ngoại xâm của bà không hề thất bại.

Bà đã cho người dân đương thời thấy rằng họ có quyền đứng lên bảo vệ quê hương.

Bà đã cho các thế hệ sau thấy rằng lòng yêu nước không có giới hạn của giới tính.

Và bà đã để lại một biểu tượng mà thời gian không thể xóa nhòa.

Bộ Giáo dục và Đào tạo xác định khởi nghĩa Bà Triệu năm 248 là một trong những cuộc khởi nghĩa tiêu biểu trong thời kỳ Bắc thuộc và nhấn mạnh việc tìm hiểu ý nghĩa lịch sử của những cuộc đấu tranh ấy.

GẦN HAI NGHÌN NĂM SAU…

Hôm nay, chúng ta đứng cách Bà Triệu gần hai nghìn năm.

Những chiến trường năm xưa đã thay đổi.

Những con đường ngày xưa có thể không còn.

Nhưng tên bà vẫn còn.

Triệu Thị Trinh.

Bà Triệu.

Một cái tên đã trở thành niềm tự hào của vùng đất Thanh Hóa và của cả dân tộc Việt Nam.

Người ta nhớ đến bà không phải bởi bà đã có một cuộc đời bình yên.

Mà bởi khi đứng trước một thời đại đầy biến động, bà đã lựa chọn con đường khó khăn nhất:

đứng lên vì quê hương.

Có lẽ, điều khiến câu chuyện về Bà Triệu trở nên bất tử chính là ở đó.

Bà không để lại một đế chế rộng lớn.

Bà không có một triều đại kéo dài hàng trăm năm.

Nhưng bà để lại một ngọn lửa.

Ngọn lửa của lòng yêu nước.

Ngọn lửa của khát vọng tự do.

Ngọn lửa của một người phụ nữ dám nói lên điều mà cả một dân tộc đang khao khát:

Được sống trên quê hương mình với tư thế của một người tự do.

Và từ núi Nưa, từ vùng đất Cửu Chân của gần hai nghìn năm trước, hình bóng Bà Triệu vẫn như đang cưỡi trên lưng voi, hướng về phía trước.

Không phải để chúng ta chỉ nhớ về một trận chiến.

Mà để nhắc chúng ta rằng:

Có những con người sinh ra trong một thời đại khó khăn, nhưng chính họ lại trở thành ánh sáng cho những thế hệ đi sau.

Bà Triệu là một người như thế.

Một người con gái của đất Việt.

Một nữ anh hùng của dân tộc.

Và là một trong những biểu tượng đẹp nhất của ý chí bất khuất Việt Nam.