Bà trưởng lão trung kiên – Mẹ Việt Nam Anh Hùng Nguyễn Thị Thiểu

Lịch sử mấy ngàn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam được dệt nên không chỉ bằng những chiến công lẫy lừng nơi tiền tuyến, mà còn bằng cả những giọt nước mắt lặn vào trong và đức hy sinh vĩ đại của những người mẹ nơi hậu phương. Đi qua hai cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược, đất nước đã ghi danh biết bao người phụ nữ can trường, biến nỗi đau mất mát thành mạch nguồn bất tận của lòng trung kiên. Một trong những tượng đài sống, biểu tượng cao đẹp cho ý chí quật cường và đức hy sinh vô bờ bến ấy chính là Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thiểu – người con ưu tú của mảnh đất quê hương Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa. Cuộc đời của mẹ là một thiên anh hùng ca trầm hùng, kết tinh trọn vẹn tinh thần yêu nước bất khuất của người phụ nữ Việt Nam qua những năm tháng đạn bom khốc liệt.

Mẹ Nguyễn Thị Thiểu sinh năm 1927, lớn lên tại vùng đất thôn Phương Cựu, xã Ninh Hải, thị xã Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa (địa bàn hành chính trước đây thuộc huyện Ninh Hòa). Sống trên dải đất miền Trung quanh năm nắng gió, nơi gánh chịu nhiều đau thương của chiến tranh, mẹ đã sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng. Ngay từ thuở thiếu thời, khi vừa tròn 15 tuổi, người con gái đất Phương Cựu đã can đảm đi theo các cán bộ Việt Minh, bí mật tham gia các hoạt động cách mạng tại địa phương. Nhiệm vụ của mẹ lúc bấy giờ là làm giao liên, đưa đón cán bộ và xây dựng cơ sở bán kiên cố tại vùng ven nhằm chuẩn bị cho các phong trào đấu tranh. Cũng chính trong những tháng ngày gian khổ ấy, mẹ đã nên duyên vợ chồng với ông Võ Chắc (sinh năm 1928), một người đồng chí, người cán bộ kiên trung cùng lý tưởng cách mạng. Hai ông bà đã cùng nhau xây dựng tổ ấm và sinh hạ được bốn người con, gồm có: anh Võ Văn Dân, chị Võ Thị Duyên, anh Võ Văn Việt (trong một số tài liệu chính thống của Bộ Quốc phòng ghi nhận là Võ Quốc Việt) và chị Võ Thị Nam.

Bước vào giai đoạn kháng chiến chống Mỹ cứu nước, mảnh đất quê hương Ninh Hòa trở thành địa bàn tranh chấp, đánh phá vô cùng ác liệt của kẻ thù. Nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, ông Võ Chắc tiếp tục dấn thân ra trận, bám trụ xây dựng cơ sở cách mạng cho phong trào Thuận Bắc. Ở lại nơi hậu phương, mẹ Nguyễn Thị Thiểu gánh vác lên vai trọng trách nặng nề: vừa làm lụng kiệt sức nuôi dạy bầy con thơ dại, vừa kiên cường tiếp nối công việc giao liên, âm thầm tiếp tế lương thực, thuốc men và nuôi giấu cán bộ cách mạng ngay dưới họng súng của kẻ thù. Thế nhưng, chiến tranh độc ác đã dội xuống mái nhà ấy những bi kịch tột cùng của sự mất mát. Trong một trận càn quét khốc liệt, ông Võ Chắc đã anh dũng hy sinh ngay tại chiến trường Núi Chúa. Góa bụa ở tuổi còn xuân xanh, mẹ nuốt nước mắt vào lòng để làm chỗ dựa cho các con. Khi các con lớn lên, người con trai cả của mẹ là anh Võ Văn Dân lại tiếp bước cha ông khoác lên mình chiếc áo lính để rồi sau đó anh cũng anh dũng nằm lại nơi chiến trường khói lửa. Nỗi đau chồng chất nỗi đau khi người con tiếp theo của mẹ cũng ngã xuống vì nền độc lập của dân tộc.

Điều làm nên sự đặc biệt vô giá trong câu chuyện lịch sử này chính là tinh thần trung kiên nối tiếp của hai thế hệ phụ nữ dưới một mái nhà. Mạch nguồn bất khuất ấy được khơi dòng từ người mẹ chồng của mẹ Thiểu là mẹ Võ Thị Sâm (thường gọi là Mẹ Sâm). Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Mẹ Sâm đã hai lần tiễn hai người con trai lớn ra trận và cả hai anh đều hy sinh anh dũng. Đến kháng chiến chống Mỹ, người con trai thứ ba của Mẹ Sâm là ông Võ Chắc tiếp tục ngã xuống. Hai người phụ nữ, hai thế hệ mẹ chồng và nàng dâu, cùng chung sống dưới một mái nhà đơn sơ, cùng mang gánh nặng một góa phụ và cùng hiến dâng những người thân yêu nhất của mình cho giang sơn bờ cõi. Ghi nhận những cống hiến vĩ đại và hy sinh vô bờ bến ấy, Đảng và Nhà nước đã truy tặng danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam Anh hùng cho mẹ Võ Thị Sâm, và đồng thời phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng cho mẹ Nguyễn Thị Thiểu.

Trải qua bao thăng trầm, dông bão lịch sử, bước sang thời bình, mẹ Nguyễn Thị Thiểu hiện nay đã bước sang tuổi 99. Ngôi nhà nhỏ nằm lặng im dưới chân dải đại ngàn xanh thẳm của Vườn quốc gia Núi Chúa thuộc thôn Phương Cựu 1, xã Ninh Hải, thị xã Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa giờ đây là nơi trang nghiêm phụng thờ, lưu giữ những tấm Huân chương, Huy chương và Bằng Tổ quốc ghi công của các liệt sĩ. Hằng ngày, cuộc sống ở tuổi xế chiều của mẹ trôi qua trong sự hiếu thảo, phụng dưỡng chu đáo của người con trai thứ ba là anh Võ Văn Việt và người con dâu là chị Lê Thị Đoan. Từng thìa cháo xay nhuyễn, từng ngụm nước ấm, cùng việc xoa bóp đôi chân đau nhức mỗi khi trái gió trở trời của anh chị dành cho mẹ chính là sự tri ân ấm áp nhất, viết tiếp câu chuyện đạo nghĩa hiếu thảo dưới mái nhà hai thế hệ Anh hùng. Câu chuyện cuộc đời của mẹ Nguyễn Thị Thiểu mãi là ngọn lửa thiêng soi sáng cho tinh thần yêu nước, là niềm tự hào vĩnh cửu của quê hương Khánh Hòa nói riêng và của cả dân tộc Việt Nam nói chung.