Bà Tư Hái Sen – Mùi Bùn Non Và Bưng Biền Rực Lửa
Chiếc xuồng ba lá len lỏi giữa đầm sen rộng lớn vùng ngoại ô văng vẳng tiếng mái chèo khua nước róc rách. Bà Tư (65 tuổi), quấn khăn rằn che kín mặt, lội bùn ngập đến ngang hông, thoăn thoắt dùng tay bẻ từng gương sen trưởng thành, vớt những bông sen hàm tiếu ngát hương. Cả một đời gắn bó với bùn lầy, sông nước, sự dẻo dai của bà Tư khiến nhiều thanh niên cũng phải nể phục. Nhưng ít ai biết, chính kỹ năng lặn ngụp, giấu mình dưới những tán lá sen khổng lồ ấy từng cứu mạng bà vô số lần khi bà còn là nữ du kích bám trụ vùng bưng biền Đồng Tháp Mười trong những đợt càn quét ác liệt của trực thăng Mỹ.
Năm 1969, vùng bưng biền chìm trong khói lửa của đạn pháo và bom Napan. Cô gái mười lăm tuổi Tư ngày ấy là liên lạc viên của xã, thoắt ẩn thoắt hiện giữa những đồng lác, đầm sen. "Bây giờ lội bùn hái sen thấy mùi hương thanh khiết, bùn non mát rượi. Chứ ngày đó, lội xuống đầm là đối mặt với tử thần," bà Tư vứt một bó gương sen lên xuồng, rửa tay dưới làn nước trong vắt. "Khi trực thăng 'cá lẹp' (trực thăng vũ trang) quần thảo trên đầu, xả đại liên cày nát mặt nước, tụi dì phải lấy ống sậy, ống sen ngậm vào miệng để thở, lặn ngụp dưới lớp bùn thối hoắc, trên đầu đội lớp bèo và lá sen để ngụy trang. Đỉa đói bám đầy chân hút máu, nhưng cắn răng không dám nhúc nhích. Tiếng cánh quạt trực thăng chém gió phành phạch ngay trên đỉnh đầu, tưởng như thót tim ra ngoài."
Hòa bình, bà Tư vẫn không rời xa đầm sen. Bà nói, đất bưng biền này đã che chở, ấp ôm bà qua mưa bom bão đạn, nên bà nguyện gắn bó cả đời để gặt hái những kết tinh ngọt ngào của nó. "Nhìn những nụ sen hồng nhô lên từ lớp bùn lầy thúi hoắc, vươn lên đón nắng rực rỡ, dì lại thấy giống hệt thân phận người dân quê mình. Chịu đựng biết bao tàn phá, đau thương, nhưng máu xương đổ xuống đã hóa thành phù sa, nuôi dưỡng cho những đóa hoa hòa bình nở rộ. Dì hái sen bán lấy tiền đong gạo, nhưng cũng là để hít hà cái hương vị hồi sinh kỳ diệu của quê hương," bà Tư cười hiền hòa, nụ cười lấp lánh dưới vành nón lá, hòa quyện với vẻ đẹp thanh tao của đầm sen giữa ban trưa tĩnh lặng.
