Bà Tư Trồng Cúc – Chậu Hoa Vàng Và Nấm Mồ Không Tên

Vườn cúc vạn thọ nhà bà Tư (69 tuổi) lúc nào cũng rực rỡ sắc vàng. Bà đang cẩn thận dùng chiếc bay nhỏ vun đất mịn vào từng gốc hoa, tưới nước cho những nụ hoa đang chớm nở. Bàn tay chai sạn, dịu dàng nâng niu từng cánh hoa ấy từng là đôi tay trần cào cấu đất đá, đào những huyệt mộ vội vã để chôn cất đồng đội sau những trận bom cày xới ở chiến trường.

Trong đội thanh niên xung phong, việc chôn cất tử sĩ là nhiệm vụ đau đớn nhất. "Vun đất trồng gốc hoa cúc cho nó nở hoa vàng rực rỡ đón Tết, thấy sự sống đâm chồi nảy lộc. Chứ dùng tay bới đất rừng lấp xác đồng đội ngày đó, đau đớn như xé từng khúc ruột," bà Tư vuốt nhẹ nụ cúc vạn thọ, khóe mắt rưng rưng. "Bom nổ nát bươm, không có hòm ván, chỉ quấn thân các anh bằng mảnh dù rách hay nilon. Tụi dì vừa khóc vừa bốc từng nắm đất đắp lên nấm mồ không tên, chỉ kịp lấy thân cây chặt vát làm dấu. Những nấm mồ nằm rải rác giữa rừng hoang lạnh lẽo."

Trồng hoa cúc, bà Tư gửi gắm nỗi nhớ thương. "Màu vàng của hoa cúc là màu của sự tưởng nhớ. Dì trồng hoa để làm đẹp cho đời, và cũng là để thấy đất đai quê hương từng thấm đẫm máu anh em, nay đã nở hoa rực rỡ. Mỗi chậu hoa cúc bán đi trong mùa Tết, dì thầm cầu mong linh hồn những người đồng đội nằm lại nơi chiến trường năm xưa được thanh thản siêu thoát trong cõi bình yên."