Bắc Cung Hoàng hậu
Phạm Vân Ly

Năm ấy, Thăng Long vào độ giữa hè nhưng không khí lại ngột ngạt đến đáng sợ. Kinh thành xôn xao bởi tiếng vó ngựa của quân Tây Sơn. Chúa Trịnh đã đổ, triều đình nhà Lê nghiêng ngả. Trong phủ chúa cũ, người anh hùng áo vải Nguyễn Huệ đang ngồi trầm ngâm, tay lật giở những tờ sớ. Phía sau nội cung nhà Lê, có một nàng công chúa 16 tuổi đang khóc ướt đẫm tay áo.Nàng là Lê Ngọc Hân.Ngọc Hân vốn là cành vàng lá ngọc, từ nhỏ đã được ngợi ca là bậc kỳ nữ chốn kinh kỳ, thông tuệ kinh sử, giỏi cả đàn ca tài họa. Khi nghe tin vua cha vì muốn giữ yên giang sơn mà đem nàng gả cho Nguyễn Huệ – người mà triều đình bấy lâu nay vẫn gọi là "loạn khấu" phương Nam, Ngọc Hân đã nghĩ cuộc đời mình thế là chấm hết. Trong tâm trí một cô gái Bắc Hà gia giáo, người đàn ông ấy hẳn phải là một vị tướng thô lỗ, cục cằn và đáng sợ.Thế nhưng, ngày định mệnh ấy cũng đến. Khi Nguyễn Huệ bước vào điện, Ngọc Hân khép nép ngước nhìn qua bức rèm thưa. Trái với những gì nàng tưởng tượng, trước mặt nàng không phải một kẻ thô bạo, mà là một đấng nam nhi đại trượng phu với ánh mắt sáng quắc như sao sa, giọng nói trầm hùng nhưng vô cùng trầm ấm. Ông tiến lại gần, nhìn nàng bằng sự trân trọng chân thành, chứ không phải cái nhìn của một kẻ chiến thắng đi đoạt lấy chiến lợi phẩm.Chỉ sau ba ngày tiếp xúc, sự ân cần và khẩu khí anh hùng của Nguyễn Huệ đã dập tắt mọi nỗi sợ hãi trong lòng Ngọc Hân. Đêm tân hôn, tiếng đàn tranh của nàng công chúa hòa cùng tiếng cười sảng khoái của vị tướng vùng đất võ. Cuộc hôn nhân vốn mang màu sắc chính trị ấy, hóa ra lại là khởi đầu cho một mối lương duyên tri kỷ làm lay động cả lịch sử.Vài năm sau, Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế, lấy hiệu là Quang Trung, đón Ngọc Hân vào Phú Xuân (Huế) và phong làm Bắc cung Hoàng hậu. Giữa chốn cung vàng điện ngọc, Vua Quang Trung dù bận rộn việc binh đao nhưng chưa bao giờ vơi bớt lòng chiều chuộng người vợ hiền Bắc Hà. Biết nàng nhớ quê hương, cứ mỗi lần thu được những tấm lụa là, gấm vóc quý hiếm từ các đợt nam chinh bắc chiến, hoàng đế đều sai người mang về tặng riêng cho nàng.Mùa xuân năm Kỷ Dậu (1789), quân Thanh tràn sang xâm lược. Vua Quang Trung lại vận chiến bào, đốc thúc đại quân ra Bắc. Ngày tiễn chồng, Ngọc Hân đứng trên vọng lâu nhìn theo bóng cờ đào khuất dần trong sương mờ, lòng thắt lại vì lo âu.Chỉ vỏn vẹn vài ngày sau, giữa tiết trời lập xuân se lạnh của xứ Huế, một người lính Tây Sơn áo chiến còn vương đầy khói súng, mình đẫm mồ hôi, thúc ngựa lao thẳng vào cung điện. Người lính quỳ sụp xuống, dâng lên một bọc vải điều. Ngọc Hân hồi hộp mở ra. Bên trong là một cành đào Nhật Tân đỏ thắm, nụ hoa vẫn còn đọng những giọt sương sớm của đất Bắc.Đó là món quà mà Vua Quang Trung, ngay sau khi đại phá 29 vạn quân Thanh tại Ngọc Hồi - Đống Đa, đã lập tức sai thăng long kỵ mã ngày đêm phi tốc hành đem về tặng vợ. Nhìn đóa hoa đào nở rộ trên tay, Ngọc Hân bật khóc vì hạnh phúc. Nàng hiểu rằng, giữa chiến trường đầy máu và lửa, trong tâm trí của vị hoàng đế vĩ đại ấy, vị trí của nàng vẫn vẹn nguyên và lãng mạn vô ngần.Thế nhưng, những ngày tháng hạnh phúc ngắn ngủi tựa như một giấc chiêm bao. Năm 1792, Vua Quang Trung đột ngột băng hà khi hoài bão còn dang dở. Bầu trời quanh Ngọc Hân hoàn toàn sụp đổ. Ở tuổi 22, bà trở thành góa phụ, ôm hai đứa con thơ sống cô độc trong ngôi chùa cổ Kim Tiên dưới chân núi.Mỗi đêm nhìn ánh trăng tàn, nhớ về người chồng anh hùng, nước mắt bà hòa cùng vết mực, viết nên những câu thơ xé lòng trong tác phẩm Ai tư vãn:"Mà nay áo vải cờ đào,Giúp dân dựng nước biết bao công trình..."Nỗi đau quá lớn khiến sức khỏe bà ngày một cạn kiệt. Bảy năm sau ngày chồng mất, Bắc cung Hoàng hậu Ngọc Hân trút hơi thở cuối cùng ở tuổi 29, khép lại một cuộc đời tài hoa nhưng bạc mệnh.Bi kịch của bà thậm chí còn kéo dài đến tận triều đại sau. Vì sự trả thù của nhà Nguyễn đối với nhà Tây Sơn, người thân đã phải bí mật đưa hài cốt của bà về chôn cất tại quê ngoại làng Nành (Hà Nội) dưới một cái tên giả. Nhưng rồi, tung tích bị bại lộ dưới thời vua Thiệu Trị, ngôi mộ bị quật lên, tro cốt bị rải xuống sông Hồng.Người dân Bắc Hà vì xót thương cho một bóng hồng tri kỷ của vị anh hùng dân tộc, đã gom nhặt những gì còn sót lại và lập nên Đền Ghềnh bên bờ sông để thờ phụng hương khói cho bà. Đến tận ngày nay, dòng sông Hồng vẫn cuồn cuộn chảy như hát mãi khúc ca ca ngợi tình yêu và lòng thủy chung của nàng Công chúa Ngọc Hân năm nào.



