Bác Hồ đã dùng thành ngữ và thơ để viết báo như thế nào?
Ngày 28/10/1955, trên báo Nhân Dân số 604, Chủ tịch Hồ Chí Minh có một bài viết với tựa đề: “Lấy thúng úp voi”.
Tuy ngắn gọn nhưng bài báo là minh chứng rõ nét cho tài năng ngôn ngữ và sức mạnh châm biếm trong văn chính luận của Người.Ngay từ nhan đề, Bác đã dùng ngôn ngữ dân gian để nói chuyện chính trị. “Lấy thúng úp voi” là thành ngữ chỉ hành động che đậy, bưng bít một vấn đề đã quá rõ ràng, lộ liễu.Cách ví von hóm hỉnh này nhằm vạch trần trò bịp “trưng cầu dân ý” của Ngô Đình Diệm. Một cái thúng nhỏ không thể che nổi con voi. Cũng như mọi mưu toan gian dối không thể giấu được sự thật.Không những vậy, Bác còn mượn tiếng thơ để thêm phần châm biếm:“Dù ai chửi rủa mặc ai,“Tổng thống” độc tài, ta cứ làm chơi”.Hai câu thơ nghe nhẹ nhàng nhưng ẩn chứa đầy sự mỉa mai. Bác giả giọng Diệm, tự tâng bốc mình để người đọc nhận ra cái lố bịch của kẻ độc tài đang diễn tuồng “dân chủ”.Kết bài, Bác lại dùng hai câu thơ khác. Vẫn chất giọng dân gian và sự hóm hỉnh ấy:“Diệm hòng lấy thúng úp voi,Nhưng voi sẽ đạp Diệm lòi ruột ra.”Câu thơ vừa buồn cười lại vừa thấm thía, tựa như lời cảnh báo đanh thép gửi tới gã “Tổng thống bù nhìn”.Bằng thơ kết hợp với thành ngữ, Bác đã biến bài báo chính trị thành một tác phẩm văn chương dễ hiểu, dễ nhớ và dễ lan truyền. Một bài báo có thể làm rung động lòng người, nhưng cũng khiến kẻ thù phải run sợ.



