Bác Hồ đọc Tuyên ngôn Độc lập ngày 2/9/1945

Sáng ngày 2 tháng 9 năm 1945, Hà Nội rực rỡ cờ đỏ sao vàng. Từ khắp các ngả đường, hàng vạn người dân đổ về khu vực Quảng trường Ba Đình để chứng kiến một sự kiện đặc biệt của lịch sử dân tộc.

Đất nước vừa trải qua những năm tháng chiến tranh và ách thống trị của thực dân, phát xít. Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám, chính quyền đã về tay nhân dân. Nhưng trước mắt đất nước vẫn còn rất nhiều khó khăn.

Trong không khí trang nghiêm ấy, Chủ tịch Hồ Chí Minh bước lên lễ đài.

Người xuất hiện trong bộ quần áo kaki giản dị, phong thái gần gũi nhưng ánh mắt đầy kiên định. Phía dưới là biển người đang chờ đợi. Mọi người im lặng hướng về lễ đài.

Bác Hồ bắt đầu đọc bản Tuyên ngôn Độc lập.

Mở đầu, Người nhắc đến những tư tưởng tiến bộ về quyền con người và quyền tự do đã được khẳng định trong Tuyên ngôn Độc lập của Hoa Kỳ và Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền của Cách mạng Pháp.

Từ những nguyên lý ấy, Bác Hồ khẳng định một chân lý rộng lớn hơn:

“Tất cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng, dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do.”

Sau phần mở đầu, Người tố cáo những chính sách áp bức, bóc lột của thực dân Pháp đối với nhân dân Việt Nam. Người khẳng định nhân dân Việt Nam đã đứng lên đấu tranh và tự mình giành lấy chính quyền.

Bác Hồ nhấn mạnh rằng thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám đã chấm dứt chế độ thực dân và phong kiến, mở ra một thời đại mới của dân tộc.

Rồi Người đọc những lời tuyên bố có ý nghĩa thiêng liêng:

“Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thật đã thành một nước tự do độc lập.”

Lời tuyên bố vang lên giữa Quảng trường Ba Đình.

Những người có mặt hôm ấy hiểu rằng họ đang chứng kiến một khoảnh khắc lịch sử. Sau gần một thế kỷ chịu ách thống trị của thực dân, dân tộc Việt Nam đã đứng lên giành lại quyền làm chủ đất nước.

Ở phần cuối, Bác Hồ thay mặt Chính phủ lâm thời tuyên bố trước quốc dân và thế giới quyết tâm bảo vệ nền độc lập:

“Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy.”

Bản Tuyên ngôn kết thúc, nhưng ý nghĩa của nó còn vang vọng mãi.

Ngày 2 tháng 9 năm 1945 trở thành Quốc khánh của Việt Nam, đồng thời đánh dấu sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Đối với Bác Hồ, đây là một trong những khoảnh khắc quan trọng nhất trong cuộc đời hoạt động cách mạng. Người đã đi qua nhiều châu lục, trải qua những năm tháng gian khổ, từ một người thanh niên ra đi tìm đường cứu nước đến người đọc bản tuyên ngôn khai sinh một nhà nước Việt Nam độc lập.

Từ bàn đá chông chênh ở Pác Bó đến ngôi nhà số 48 Hàng Ngang, rồi đến Quảng trường Ba Đình, hành trình ấy gắn với một mục tiêu xuyên suốt: giành độc lập cho dân tộc.

Ngày 2 tháng 9 năm 1945 vì thế không chỉ là ngày Bác Hồ đọc một văn kiện lịch sử. Đó còn là ngày khát vọng độc lập của cả dân tộc được tuyên bố công khai trước nhân dân Việt Nam và thế giới.

Hình ảnh Bác Hồ đứng giữa Quảng trường Ba Đình, đọc Tuyên ngôn Độc lập trong tiếng hô vang của hàng vạn đồng bào, đã trở thành một trong những hình ảnh thiêng liêng nhất của lịch sử Việt Nam hiện đại.