Bác Hồ đứng dậy tưởng nhớ

Năm 1952, trong những ngày kháng chiến còn nhiều gian khổ, những người có công với đất nước được biểu dương và nhắc đến như những tấm gương để toàn quân, toàn dân noi theo.

Trong số những người được nhắc đến có Cù Chính Lan — người chiến sĩ trẻ đã hy sinh trong trận đồn Cô Tô ngày 29 tháng 12 năm 1951, khi mới hai mươi tuổi.

Câu chuyện về anh không chỉ là câu chuyện của một trận đánh.

Đó là câu chuyện về một người lính đã dành tuổi trẻ cho nhiệm vụ, về những đồng đội cùng chiến đấu và về một quê hương phải đón nhận tin người con của mình không trở về.

Trong một buổi tưởng niệm, khi những người đã hy sinh được nhắc tên, mọi người cùng đứng dậy.

Không khí trở nên trang nghiêm.

Trong ký ức của những người có mặt, hình ảnh người chiến sĩ trẻ hiện lên qua những câu chuyện được kể lại.

Cù Chính Lan đã không còn có mặt để nghe những lời ấy.

Nhưng tên tuổi anh đã được đất nước ghi nhận.

Ngày 19 tháng 5 năm 1952, Cù Chính Lan được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, thuộc lớp bảy Anh hùng đầu tiên được tuyên dương, truy tặng.

Nếu kể câu chuyện theo tinh thần tưởng niệm, có thể hình dung Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng mọi người dành sự kính trọng đối với những người đã hy sinh.

Nhưng cần phân biệt rõ: không nên khẳng định rằng Bác Hồ đã đứng dậy trong một hội trường cụ thể để tưởng nhớ riêng Cù Chính Lan nếu không có tư liệu lịch sử xác nhận chi tiết đó.

Điều chắc chắn hơn là trong cuộc kháng chiến, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đặc biệt quan tâm đến việc biểu dương những người có công, động viên quân dân noi gương các chiến sĩ dũng cảm và ghi nhận sự hy sinh vì Tổ quốc.

Bởi vậy, hình ảnh “Bác Hồ đứng dậy tưởng nhớ” có thể được sử dụng như một hình ảnh văn học tượng trưng cho sự tri ân của Đảng, Nhà nước, quân đội và nhân dân đối với những người đã hy sinh, chứ không nên trình bày như một sự kiện đã được chứng minh.

Cù Chính Lan đã ra đi ở tuổi hai mươi.

Nhưng câu chuyện về anh vẫn còn được kể.

Và mỗi lần tên anh được nhắc đến, đó là một lần thế hệ hôm nay cúi đầu trước ký ức về một thế hệ đã dành tuổi trẻ cho đất nước.

Người đã khuất không thể đứng giữa hội trường, nhưng tên tuổi họ vẫn có một vị trí trong lịch sử.