Bác Hồ gọi cán bộ bằng cách thân tình

Trong phong cách giao tiếp của Chủ tịch Hồ Chí Minh, có một điều rất giản dị nhưng để lại ấn tượng sâu sắc: Bác thường gọi cán bộ, chiến sĩ và những người xung quanh bằng những cách xưng hô thân mật, gần gũi.

Bác là Chủ tịch nước, nhưng trong giao tiếp, Người không tạo ra khoảng cách bằng chức vụ. Với Bác, cán bộ dù ở vị trí nào cũng là những người cùng làm việc, cùng phục vụ cách mạng và nhân dân.

Khi nói chuyện với cán bộ nam, Bác thường gọi là “các chú”; với cán bộ nữ, Người thường gọi “các cô”. Với lớp trẻ, Bác thường gọi là “các cháu”. Cách gọi ấy nghe rất bình thường, nhưng thể hiện sự gần gũi và tình cảm của Người.

Bác không thích cách xưng hô quá kiểu cách, khiến người đối diện cảm thấy xa cách.

Trong những cuộc gặp, Bác thường bắt đầu bằng những câu hỏi rất tự nhiên:

“Các chú khỏe không?”

“Công tác có tốt không?”

“Gia đình các chú thế nào?”

“Các cô có gặp khó khăn gì không?”

Những câu hỏi ấy không chỉ để mở đầu câu chuyện. Bác thực sự muốn biết cán bộ đang làm việc ra sao, sức khỏe thế nào và gia đình có những khó khăn gì.

Có khi Bác nhớ cả quê quán, hoàn cảnh hoặc công việc của một cán bộ mà Người từng gặp. Khi gặp lại, Bác hỏi thăm rất tự nhiên. Chính điều đó khiến nhiều người cảm nhận được rằng Bác không xem họ chỉ là những người thực hiện nhiệm vụ, mà còn quan tâm đến họ như những người đồng chí, người thân.

Một trong những điều đáng quý trong cách xưng hô của Bác là sự gần gũi nhưng không xuề xòa.

Bác vẫn giữ nguyên nguyên tắc trong công việc. Khi cần góp ý, Người nói thẳng; khi cần phê bình, Người nghiêm túc. Nhưng ngay cả khi phê bình, Bác vẫn giữ sự tôn trọng đối với người được góp ý.

Người muốn cán bộ hiểu khuyết điểm để sửa chữa chứ không muốn làm họ mất lòng tự trọng.

Có lần, khi cán bộ báo cáo công việc, Bác không chỉ nghe những thành tích mà còn hỏi về những khó khăn, thiếu sót. Người thường khuyến khích cán bộ nói thật, bởi nếu chỉ nói những điều tốt đẹp thì lãnh đạo sẽ không biết tình hình thực tế.

Cách gọi thân tình của Bác giúp tạo ra một không khí cởi mở trong những cuộc trò chuyện.

Người đối diện không cảm thấy mình đang đứng trước một vị Chủ tịch xa cách, mà cảm thấy đang nói chuyện với một người lãnh đạo gần gũi, biết lắng nghe.

Đối với những cán bộ trẻ, cách Bác gọi “các cháu” càng thể hiện sự quan tâm đặc biệt. Bác thường hỏi chuyện học tập, công tác, rèn luyện và động viên thế hệ trẻ cố gắng.

Bác không chỉ quan tâm đến việc họ hoàn thành nhiệm vụ trước mắt mà còn quan tâm đến quá trình trưởng thành lâu dài.

Với chiến sĩ, Bác thường gọi bằng những cách xưng hô rất thân mật. Người quan tâm đến sức khỏe, đời sống và điều kiện sinh hoạt của bộ đội. Bác hiểu rằng người chiến sĩ muốn hoàn thành nhiệm vụ thì trước hết phải được chăm lo đầy đủ.

Đối với nhân dân, Bác cũng luôn giữ cách nói chuyện giản dị. Người thường gọi đồng bào bằng những cách xưng hô gần gũi, thể hiện tình cảm như những người trong cùng một gia đình.

Điều đó bắt nguồn từ quan niệm của Bác về mối quan hệ giữa cán bộ và nhân dân.

Theo Bác, cán bộ là người phục vụ nhân dân, không phải là người đứng trên nhân dân. Vì vậy, cán bộ phải gần dân, hiểu dân, nghe dân và học hỏi từ dân.

Cách xưng hô thân tình cũng là một biểu hiện của quan niệm ấy.

Bác không muốn chức vụ trở thành một bức tường ngăn cách con người với con người.

Một người có thể là Chủ tịch nước, một người có thể là cán bộ cấp dưới, một người khác có thể là chiến sĩ hoặc người dân bình thường, nhưng tất cả đều có thể nói chuyện với nhau bằng sự chân thành và tôn trọng.

Bác Hồ đã thể hiện điều đó bằng chính cách giao tiếp của mình.

Điều đặc biệt là Bác không chỉ thân tình với những người có chức vụ cao. Người quan tâm đến cả những người làm công việc bình thường như bảo vệ, lái xe, phục vụ, công nhân, người làm vườn...

Bác hiểu rằng mỗi người đều đang góp phần vào công việc chung.

Chính vì vậy, cách gọi thân tình của Bác không phải là một phép xã giao. Đó là biểu hiện của tình đồng chí, tình người và sự tôn trọng đối với người lao động.

Ngày nay, bài học này vẫn rất thiết thực.

Trong cơ quan, người lãnh đạo có thể giữ sự nghiêm túc cần thiết nhưng không nhất thiết phải tạo khoảng cách với cán bộ. Một lời gọi thân thiện, một câu hỏi thăm sức khỏe hay một thái độ biết lắng nghe có thể tạo nên môi trường làm việc tích cực hơn.

Đặc biệt, khi làm việc với nhân dân, cán bộ càng cần tránh cách nói chuyện quan cách, hách dịch hoặc gây cảm giác xa cách.

Gần gũi không có nghĩa là mất nguyên tắc. Ngược lại, sự gần gũi đúng mực giúp con người hiểu nhau hơn và làm việc với nhau hiệu quả hơn.

Từ cách Bác gọi cán bộ, chúng ta có thể học được nhiều điều:

• Biết tôn trọng người đối diện dù họ ở bất kỳ vị trí nào.

Điều đáng quý nhất là Bác Hồ là một vị lãnh tụ lớn nhưng không dùng địa vị để làm mình trở nên xa cách.

Một tiếng gọi “các chú”, “các cô”, “các cháu” tuy giản dị nhưng chứa đựng sự ấm áp. Nó làm cho người nghe cảm thấy mình được tôn trọng, được quan tâm và được xem là một thành viên trong một tập thể chung.

Bác Hồ gọi cán bộ bằng cách thân tình vì Người luôn coi trọng con người, coi cán bộ là những người đồng chí cùng mình làm việc vì đất nước và nhân dân.

Từ một cách xưng hô rất nhỏ, Bác để lại một bài học rất lớn:

Muốn gần gũi với mọi người, trước hết phải biết tôn trọng mọi người. Chức vụ có thể tạo nên vị trí, nhưng sự chân thành mới tạo nên tình cảm và niềm tin.

Đó là một nét đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh: giản dị trong lời nói, chân thành trong cách ứng xử và luôn giữ khoảng cách gần nhất có thể với những người xung quanh.