Nhân chứng trực tiếp tham gia các sự kiện lịch sử

BÁC HỒ HOẠT ĐỘNG Ở TRUNG QUỐC

câu chuyện trong cuốn KỂ CHUYỆN BÁC HỒ Nhà báo Trần mạnh Thường Nhà xuất bản Dân Trí ***** Cuốn biên niên sử cuộc đời hoạt động của Bác Hồ từ khi bôn ba hải ngoại tìm đường cứu nước cho tới khi cách mạng tháng tám năm 1945 thành công, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Quảng Ninh30/03/2026Bùi Thị Thùy Linh (Đoàn TNCS Hồ Chí Minh xã Tiên Yên)2 lượt xem0 lượt chia sẻ

Trong cuộc hành trình 30 năm (1911 – 1941) đi tìm đường cứu nước, từ một thanh niên yêu nước, Nguyễn Tất Thành trở thành một chiến sỹ Cộng sản đấu tranh kiên cường - Nguyễn Ái Quốc, cuối cùng là lãnh tụ cách mạng - Chủ tịch Hồ Chí Minh.Vị Chủ tịch đầu tiên, người lập nên Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà (nay CHXHCN Việt Nam), người đã đi khắp 5 châu, 4 biển, qua gần 60 nước, từ Á sang Âu, từ Phi châu đên Mỹ La tinh, trong đó có hai quốc gia Bác lưu lại lâu nhất. Đó là Liên bang CHXHCN Xô Viết, quê hương của Cách mạng tháng Mười, của lãnh tụ vĩ đại của giai cấp vô sản V. I Lénine và đất nước Trung Hoa láng giềng gần gũi.Trước khi đến Trung Quốc, Bác đã vòng quanh thé giới, qua Mỹ, Anh, Pháp rồi đến Liên Xô. Đây chính là thời gian Người nhận thức về chủ nghĩa Marx – Lénine. Năm 1920, Người gia nhập Đảng Cộng sản Pháp. Năm 1923, Người đến Matxcova, tham dự Đại hội Quốc tế Nông dân và Đại hội Đại biểu Quốc tế Cộng sản lần thứ V, diễn ra vào tháng 6 năm 1924. Đại Hội Quốc tế Cộng sản đã xác định hình thức mới đối với đường hướng và nhiệm vụ cách mạng của người Cộng sản trên toàn thế giới, đặc biệt đối với vấn đề dân tộc và thuộc địa. Điều này là sự cổ vũ hết sức quan trọng đối với Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh, giúp Người hiểu ra rằng chỉ có thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam và triển khai cách mạng vô sản dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản mới có thể giải phóng nhân dân Việt Nam ra khỏi ách thống trị thực dân Pháp.Vì vậy, Người đã nhanh chóng nhận ra rằng cần phải tìm đến một địa điểm gần đất mẹ Việt Nam, để tạo điều kiện thuận lợi cho việc lãnh đạo, chỉ đạo phong trào cách mạng trong nước. Địa điểm đó không đâu ngoài Trung Quốc. Do đó ngày 11 tháng 11 năm 1924, Nguyễn Ái Quốc rời Liên Xô, tới Quảng Châu, Trung Quốc, dưới cái tên Lý Thuỵ, làm phiên dịch cho phái đoàn cố vấn Chính phủ Liên Xô bên cạnh Chính phủ Trung Hoa Dân Quốc của Tôn Dật Tiên. Quảng Châu không chỉ sát với biên giới Việt – Trung mà Quảng Châu sau năm 1924, phong trào cách mạng phát triển mạnh, là trung tâm thu hút được nhiều thắng lợi trong công cuộc chống chủ nghĩa đế quốc, thực dân.Hơn nữa Quảng Châu nơi nhà cách mạng Tôn Trung Sơn đã thành lập Chính phủ Cách mạng và mời được Đoàn Cố vấn Xô Viết Tối cao Liên Xô do đồng chí Bronine lãnh đạo và được Quốc tê Cộng sản cử đại diện tới.Năm 1924, dưới sự lãnh đạo của Tôn Trung Sơn, Quốc dân Đảng tổ chức Đại hội Đại biểu Toàn quốc lần thứ nhất đã xác định rõ chính sách “Liên Nga, liên Cộng, phụ trợ công nông”.Mặt khác, một số nhà lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc như Chu Ân Lai, Lý Phú Xuân, Trương Thái Lôi... là những người Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh quen biết, đều hoạt động tập trung ở Quảng Châu, tạo ra cục diện Quốc – Cộng hợp tác cùng thúc đẩy cách mạng Trung Quốc và Việt Nam.Trong thời gian này, Quảng Châu còn được mệnh danh là “Matxcova phương Đông”, nơi có nhiều nhà cách mạng từ các quốc gia thuộc địa đến. Trong đó có các nhà cách mạng Việt Nam, họ là một lớp thanh niên đầy nhiệt huyết, giàu lòng yêu nước đến từ Việt Nam theo lời kêu gọi của nhà cách mạng dân chủ Phan Bội Châu, tham gia tổ chức Việt Nam Quang Phục Hội Quảng Châu. Nhưng do bất đồng với khuynh hướng bảo thủ của các nhà cách mạng tiền bối của Việt Nam Quang phục Hội, họ muốn tìm con đường mới.Năm 1923, nhóm thanh niên Việt Nam yêu nước này đã thành lập tổ chức Tâm Tâm xã. Đây là một tổ chức yêu nước, nhưng cương lĩnh không rõ ràng, lại chịu ảnh hưởng của một số tổ chức cánh tả ở Trung Quốc. Nguyễn Ái Quốc nắm bắt được tình hình đó, nên Người mong muốn đến Quảng Châu để vận động thay đổi tổ chức này, dẫn dắt thanh niên Việt Nam yêu nước theo con đường cách mạng vô sản, theo chủ nghĩa Marx – Lénine. Kết quả về sau những thanh niên ưu tú của Tâm Tâm xã trở thành hạt nhân của tổ chức Hội Thanh niên Cách mạng do Nguyễn Ái Quốc sáng lập tại Quảng Châu năm 1925. Chính Tâm Tâm xã đã cung cấp cho cách mạng Việt Nam những thế hệ Cộng sản đầu tiên xuất sắc như Lê Hồng Phong, Hồ Tùnh Mậu...Nguyễn Ái Quốc tin tưởng rằng Người ở Trung Quốc lúc này là phù hợp nhất vừa tham gia thực tiễn cách mạng Trung Quốc, kết hợp thực hiện nhiệm vụ vận động cách mạng Việt Nam có hiệu quả hơn.Tại đây, Nguyễn Ái Quốc và các đồng chí của mình một mặt trực tiếp tham gia phong trào cách mạng của Đảng Cộng sản Trung Quốc, đồng thời trong thời gian này đặt nền móng vững chắc cho mối quan hệ tương hỗ, tương trợ cùng đấu tranh giữa nhân dân hai nước Việt Nam – Trung Quốc, góp phần đáng kể vào công cuộc kháng chiến chống phát xít Nhật.Để đẩy mạnh phong trào cách mạng trong nước, đòi hỏi phải có một đội ngũ cán bộ lãnh đạo phong trào. Vì thế tại đây, Nguyễn Ái Quốc đã mở lớp huấn luyện về con đường cứu nước, giải phóng dân tộc theo quan điểm của chủ nghĩa Marx – Lénine cho những thanh niên yêu nước Việt Nam đang hoạt động ở Trung Quốc. Đồng thời lôi cuốn thêm một số thanh niên trong nước sang.Từ số thanh niên yêu nước này, sau khi được huấn luyện,đào tạo sẽ thành lập một tổ chức các mạng của thanh niên. Đồng thời chọn lọc trong số đó những phần tử trung kiên, dũng cảm, chuẩn bị những hạt nhân tiến tới thành lập một chính đảng vô sản ở Việt Nam.

Rõ ràng Nguyễn Ai Quốc đã chọn Quảng Châu làm một địa điểm dừng chân, một địa bàn hoạt động, một “cắn cứ địa quốc tế” của cách mạng Việt Nam, chuẩn bị về chính trị, tư tưởng và tổ chức để cho ra đời chính đảng vô sản của giai cấp công nhân Việt Nam.Được sự giúp đỡ bí mật của Đảng Cộng sản Trung Quốc và Chính phủ Cách mạng Quảng Châu, đầu năm 1926, đến tháng 4/1927, tại số nhà 13 và 13/1 đường Văn Minh (nay số nhà 248 và 250), đối diện với Trường Đại học Tôn Trung Sơn (nay là Bảo tàng Cách mạng Quảng Châu), Nguyễn Ái Quốc đã trực tiếp mở 3 lớp huấn luyện chính trị cách mạng cho 75 học viên thanh niên Việt Nam ưu tú. Giảng viên chính của các lớp, ngoài Nguyễn Ái Quốc còn mời một số giảng viên của Đảng Cộng sản Trung Quốc và Liên Xô.Để tổ chức được 3 lớp đó, Nguyễn Ái Quốc – Lý Thuỵ đã phải vượt qua bao khó khăn, trước hết là về trụ sở, tài chính và công tác thông tin liên lạc ...Các bài giảng của Nguyễn Ái Quốc – Lý Thuỵ, sau này được Hội Liên hiệp các Dân tộc bị áp bức ở Á Đông, tập hợp lại và in thành sách với tựa đề “Đường Kách mệnh”. Đây là một tác phẩm lý luận chính trị vô sản đầu tiên của Việt Nam, đóng vai trò chủ đạo trong việc truyền bá chủ nghĩa Marx – Lénine ở Việt Nam. Kết thúc khoá học, một số học viên được giữ lại công tác, một số khác được cử sang học tập tiếp ở Liên Xô hoặc học Trường Quân sự Hoàng Phố (Quảng Châu)... còn phần đông được cử về nước hoạt động, xây dựng và tổ chức phát triển phong trào cách mạng Việt Nam.Tháng 6 năm 1925, tại Quảng Châu, Nguyễn Ái Quốc đã tiến hành cải tổ Tâm Tâm xã thành lập Hội Việt Nam Thanh niên Cách mạng , một tổ chức mang tính chất quá độ, thích hợp với thực tiễn Việt Nam lúc bấy giờ, nhằm giúp cho người Việt Nam yêu nước xuất thân từ tất cả các tầng lớp xã hội đều dễ tiếp thu chủ nghĩa Cộng sản. Nguyễn Ái Quốc chỉ dùng từ “Hội” mà chưa dùng từ “Đảng”, do muốn đưa tổ chức cách mạng đó vào quần chúng thuận lợi hơn, quần chúng dễ tiếp thu cả về tổ chức, tôn chỉ, mục đích của Hội. Để từ đó phát triển lên mức cao hơn. Nguyến Ái Quốc giải thích: “Trong tư tưởng của những người đứng ra tổ chức thì Hội này sẽ là cơ sở cho một chính đảng lớn hơn và tương lai đã chứng minh điều đó”. Mục đích của Hội là “Hy sinh tính mạng, quyền lợi, tư tưởng để làm cuộc cách mạng dân tộc (đập tan ách đô hộ của thực dân Pháp giành độc lập cho dân tộc...)” .Hội Việt Nam Thanh niên Cách mạng đã góp phần quan trọng vào việc truyền bà chủ nghĩa Marx – Lénine vào Việt Nam và chuẩn bị về tư tưởng cũng như tổ chức cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam sau này.Để làm công cụ truyền bá chủ nghĩa Marx – Lénine vào Việt Nam. Nguyễn Ái Quốc chủ trương xuất bản báo Thanh niên, số ra đầu tiên vào ngày 21 tháng 6 năm 1925 (sau này được chọn là ngày báo chí cách mạng Việt Nam). Báo Thanh niên là tờ báo đầu tiên trong lịch sử báo chí vô sản nước ta.Giai đoạn hoạt động cách mạng của Nguyễn Ái Quốc ở Quảng Châu từ 1924 – 1927 không chỉ có tác dụng trực tiếp đến phong trào cách mạng Việt Nam mà còn góp phần vững chắc cho mối quan hệ tương hỗ, tương trợ lẫn nhau cùng đấu tranh giữa nhân dân hai nước Việt Trung qua các thời kỳ.. Đối với Quốc tế Cộng sản hoạt động của Người đã làm phong phú thêm về mặt lý luận và thực tiễn trong việc lãnh đạo cách mạng giái cấp vô sản trên toàn thế giới.Cũng trong năm 1925, Nguyễn Ái Quốc tham gia thành lập Hội Liên hiệp các Dân tộc bị áp bức ở Á Đông, do Liêu Trọng Khải, một cộng sự thân tín của Tôn Dật Tiên làm Hội trưởng và Nguyễn Ái Quốc là Bí thư.Cũng tại Trung Quốc, trước tình hình ba tổ chức Cộng sản ở Việt Nam tuy vừa mới thành lập, nhưng đã có sự mất đoàn kết. Ngày 3 tháng 2 năm 1930, Tại Cửu Long, Hương Cảng (Hồng Kông), Nguyễ Ái Quốc đã triệu tập họp thống nhất ba tổ chức Cộng sản thành Đảng Cộng sản Việt Nam và đề ra các văn kiện quan trọng: “Chính cương vắn tắt”; “Điều lệ vắn tắt” của Đảng và Lời kêu gọi đồng bào trong nước gia nhập Đảng, giúp đỡ Đảng ..., đồng thời cho ra mắt tạp chí “Đỏ”, tiền thân của tạp chí Cộng sản, do Nguyễn Ái Quốc sáng lập. Tạp chí Đỏ ra số đầu tiên ngày 05/8/1930.Ngày 05/ 4/ 1927, chính quyền Trung Hoa Dân quốc đặt những người Cộng sản ra ngoài vòng pháp luật. Nguyễn Ái Quốc bí mật rởi Quảng Châu đi Hồng Kông, mang tên Tống Văn Sơ. Tại đây, ông Tống bị cảnh sát Hồng Kông bắt giam, nhờ sự giúp đỡ của luật sư F. Loseby, Tống Văn Sơ được trả tự do. Từ Hồng Kông người sang Matxcova, Liên Xô.Từ năm 1938, Nguyễn Ái Quốc từ Liên Xô trở lại Trung Quốc. Trong vai trò thiếu tá Bát Lộ quân Hồ Quang. Nguyến Ái Quốc – Hồ Quang đến công tác tại Văn phòng Bát lộ quân Quê Lâm, Sau đó đi Côn Minh rồi đến Diên An, căn cứ đầu não của Đảng Cộng sản Trung Quốc và Hồng quân Trung Quốc. Vào thời kỳ Quốc – Cộng hợp tác trong cuộc kháng chiến chống phát xít Nhật. Tháng 6 /1939, Hồ Quang được cử đến làm người phụ trách chính trị cho phái đoàn Diệp Kiếm Anh đang giúp Quốc dân Đảng về kỹ thuật chiến đấu du kích. Đây là thời kỳ Nguyễn Ái Quốc gắn bó với nhân dân Trung Quốc nhất./.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn