Bác Hồ không để thức ăn thừa

Trong cuộc đời Chủ tịch Hồ Chí Minh, có rất nhiều câu chuyện nhỏ về những sinh hoạt hằng ngày nhưng chứa đựng những bài học sâu sắc. Một trong những câu chuyện giản dị ấy là việc Bác luôn cố gắng không để thức ăn thừa trong mỗi bữa cơm.

Bác Hồ vốn có lối sống rất giản dị và tiết kiệm. Trong những năm đất nước còn chiến tranh, đời sống nhân dân vô cùng khó khăn, nhiều gia đình thiếu ăn, thiếu mặc. Bác càng ý thức sâu sắc rằng mỗi hạt gạo, mỗi cọng rau, mỗi món ăn trên mâm cơm đều là kết quả của công sức lao động.

Vì vậy, trong bữa ăn, Bác thường dùng lượng thức ăn vừa đủ. Người không muốn mọi người chuẩn bị quá nhiều món rồi để thừa. Khi đã lấy thức ăn, Bác thường cố gắng ăn hết phần của mình, tránh để lại những phần ăn không cần thiết.

Có lần, thấy một ít cơm còn lại trong bát, Bác nhắc người phục vụ phải biết quý trọng hạt gạo. Người cho rằng để có được hạt gạo, người nông dân phải một nắng hai sương, cày cấy, gieo trồng và chăm sóc trên đồng ruộng. Vì thế, không nên vì một chút bất cẩn mà để cơm thừa rồi bỏ đi.

Đối với Bác, tiết kiệm thức ăn không phải là chuyện lớn lao. Đó là một thói quen được thực hiện từ những việc rất nhỏ trong cuộc sống.

Bác thường nhắc mọi người khi ăn lấy vừa đủ. Nếu chưa chắc mình ăn hết thì không nên lấy quá nhiều. Một khi thức ăn đã được lấy ra, phải có ý thức sử dụng hết và hạn chế tối đa việc bỏ thừa.

Bác hiểu rằng phía sau một bát cơm là biết bao công sức. Người nông dân phải làm đất, gieo mạ, cấy lúa, chăm sóc, thu hoạch, phơi sấy rồi xay xát mới có được hạt gạo đến bữa ăn. Vì vậy, bỏ đi một phần cơm cũng đồng nghĩa với việc không trân trọng công sức của người lao động.

Không chỉ quý trọng hạt gạo, Bác còn coi trọng tất cả những sản phẩm do nhân dân làm ra. Rau, cá, thịt hay bất kỳ món ăn nào cũng đều cần được sử dụng hợp lý.

Trong bữa cơm, Bác không yêu cầu những món ăn cầu kỳ. Một bữa ăn giản dị với rau, cá, canh và thức ăn mặn vừa đủ đã là một bữa cơm ngon đối với Người. Điều quan trọng là món ăn được chuẩn bị chu đáo và không gây lãng phí.

Chính vì vậy, những người phục vụ Bác cũng dần hình thành thói quen tính toán khẩu phần phù hợp. Họ hiểu rằng chuẩn bị quá nhiều thức ăn không phải là thể hiện sự chu đáo nếu cuối cùng lại để thừa và phải bỏ đi.

Qua câu chuyện nhỏ này, ta thấy rõ một nét trong phong cách sống của Bác: nói đi đôi với làm. Bác kêu gọi cán bộ, nhân dân thực hành tiết kiệm thì chính Người cũng thực hành tiết kiệm trong từng bữa ăn.

Bác từng nhắc rằng tiết kiệm phải được thực hiện ở mọi nơi, mọi lúc. Tiết kiệm thời gian, tiền bạc, vật chất và sức lao động đều quan trọng. Trong đó, tiết kiệm thức ăn là việc ai cũng có thể thực hiện ngay trong gia đình mình.

Đặc biệt, trong những năm chiến tranh và những lúc đất nước gặp khó khăn, bài học ấy càng có ý nghĩa. Khi nhiều người còn thiếu ăn, việc để thức ăn thừa trở thành một điều Bác luôn muốn mọi người tránh.

Nhưng tiết kiệm theo Bác không có nghĩa là ăn uống thiếu thốn hoặc không quan tâm đến sức khỏe. Trái lại, Người luôn nhắc cán bộ phải giữ gìn sức khỏe để làm việc. Tiết kiệm là ăn vừa đủ, sử dụng hợp lý và không lãng phí, chứ không phải tự làm ảnh hưởng đến sức khỏe của mình.

Câu chuyện Bác không để thức ăn thừa còn thể hiện lòng biết ơn đối với người lao động. Một hạt gạo nhỏ bé nhưng chứa đựng mồ hôi của người nông dân. Một bó rau, con cá cũng cần đến công sức của nhiều người mới có thể xuất hiện trên mâm cơm.

Ngày nay, điều kiện sống đã tốt hơn rất nhiều, nhưng tình trạng lãng phí thực phẩm vẫn có thể xảy ra. Vì vậy, bài học từ Bác vẫn còn nguyên giá trị.

Mỗi người có thể học Bác bằng những việc rất đơn giản: lấy thức ăn vừa đủ, ăn hết phần đã lấy, bảo quản thức ăn còn dùng được và không tùy tiện vứt bỏ thực phẩm.

Một việc tưởng như rất nhỏ nhưng nếu hàng triệu người cùng thực hiện sẽ góp phần tiết kiệm một lượng lớn lương thực và giảm sự lãng phí trong xã hội.

Câu chuyện Bác không để thức ăn thừa vì thế không chỉ nói về một thói quen trong bữa cơm. Đó là biểu hiện của một nhân cách luôn biết trân trọng lao động, yêu thương nhân dân, sống tiết kiệm và có trách nhiệm.

Từ một bát cơm nhỏ, Bác đã để lại một bài học lớn: hãy biết quý trọng những gì mình đang có, bởi đằng sau mỗi sản phẩm đều là công sức, mồ hôi và sự hy sinh của biết bao con người.

Và chính những điều bình dị ấy đã làm nên vẻ đẹp trong phong cách sống của Chủ tịch Hồ Chí Minh – một cuộc đời luôn hướng về nhân dân, luôn thực hành tiết kiệm và luôn làm gương từ những việc nhỏ nhất.