Bác Hồ ở Tân Trào - Những năm tháng khó khăn
Ông Trần Văn Nhân kể lại rằng, một hôm, ông Lộc Văn Tư đến nhà mời mẹ ông sang Tân Trào chữa bệnh cho Bác Hồ đang trong tình trạng ốm nặng. Ngay sau đó, mẹ ông chuẩn bị các loại thuốc cần thiết và lên đường. Suốt một tháng, bà cùng các cán bộ bảo vệ sắc thuốc uống, chuẩn bị thuốc tắm giúp Bác chống chọi với căn bệnh sốt rét ác tính. Trước khi trở về Định Hóa, bà vinh dự được chụp ảnh cùng Bác và được Người tặng một con ngựa làm phương tiện đi chữa bệnh.
Theo lời ông Nhân, cụ lang Páo luôn nhắc đến tấm lòng hào phóng của gia đình ông Ma Đình Tập ở Bản Cái, xã Thanh Định, huyện Định Hóa. Gia đình ông Tập đã hiến tặng nhân sâm quý để chữa bệnh cho Bác Hồ. Đây có thể là một trong những yếu tố quan trọng giúp Bác vượt qua cơn bệnh hiểm nghèo. Ngày nay, Bảo tàng Quân đội, Bảo tàng ATK Tân Trào và Bảo tàng ATK Định Hóa đều lưu giữ, trưng bày những hiện vật liên quan đến sự kiện ý nghĩa này.
Theo lời kể của con cháu, ông Ma Đình Tập vốn là Chánh tổng, gia đình có điều kiện kinh tế khá giả nhờ tài sản tổ tiên để lại. Trong số những tài sản quý giá nhất của dòng họ Ma ở Bản Cái có một hộp sâm Cao Ly được xem là báu vật gia truyền. Thời bấy giờ, các gia đình giàu có thường dự trữ nhân sâm để sử dụng khi mắc bệnh nặng.
Một buổi tối, khi cả nhà đã ngủ, có cán bộ đến gõ cửa hỏi mua nhân sâm để bồi bổ sức khỏe cho một cán bộ cấp cao. Ông bà Tập lập tức mở hòm, lấy ra hộp sâm quý. Bên trong có một củ sâm nguyên vẹn dài khoảng 13 cm và nửa củ đang dùng dở. Không chút do dự, ông bà trao tặng toàn bộ số sâm cho người cán bộ, dù chỉ phỏng đoán rằng người được cứu chữa hẳn là một nhân vật rất quan trọng.
Khoảng một tháng sau khi tặng sâm, ông Ma Đình Tập lâm bệnh nặng rồi qua đời. Năm 1947, bà Ma Thị Mai, vợ ông, được Tổng bộ Việt Minh trao Giấy chứng nhận và đồng tiền vàng khắc dòng chữ “Tổ quốc ghi công”. Chiếc hộp đựng sâm cùng phiên bản của nó hiện được trưng bày tại các bảo tàng như những chứng tích ghi nhớ nghĩa cử cao đẹp của gia đình.
Ông Ma Đình Đồng, con trai ông Tập, nguyên sĩ quan tham mưu Quân khu Việt Bắc, kể rằng khi cha mình lâm bệnh nặng, người cán bộ từng đến mua sâm đã quay lại thăm hỏi và cho biết số nhân sâm ấy được đưa đến lán Nà Lừa ngay trong đêm để cứu chữa Bác Hồ qua cơn nguy kịch. Biết được điều đó, ông Tập vô cùng mãn nguyện. Gia đình ông cũng càng thêm tự hào về quyết định đầy nghĩa tình của cha mẹ mình.
Trân trọng tình cảm và sự chăm sóc tận tình của đồng bào Việt Bắc, Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn dành thời gian viết thư thăm hỏi dù công việc đất nước bộn bề. Trong bức thư gửi đồng bào các dân tộc tỉnh Thái Nguyên, Bắc Kạn, Cao Bằng và Bắc Giang ngày 20-3-1946, Người viết: “Tôi luôn nhớ đến lúc tôi đau ốm, anh chị em săn sóc ân cần như ruột thịt. Vì vậy, người tôi tuy xa cách nhưng lòng tôi luôn luôn gần anh em…”.
Những năm chiến tranh sau đó, nhiều gia đình không còn lưu giữ được ảnh, giấy chứng nhận và các kỷ vật ghi công do bom đạn tàn phá. Đồng tiền vàng của gia đình ông Ma Đình Tập cũng bị vùi lấp trong chiến tranh. Tuy nhiên, dù những kỷ vật có thể mất đi theo thời gian, tình cảm thủy chung, son sắt của đồng bào chiến khu Việt Bắc dành cho Đảng và Bác Hồ vẫn mãi trường tồn.
