Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước – Hành trình từ Bến Nhà Rồng năm 1911

Đầu thế kỷ XX, Việt Nam đang nằm dưới ách cai trị của thực dân Pháp. Nhiều phong trào yêu nước như Cần Vương, Đông Du và Duy Tân lần lượt diễn ra nhưng đều chưa đạt được mục tiêu giành độc lập. Trong bối cảnh đó, người thanh niên Nguyễn Tất Thành luôn trăn trở về con đường cứu nước phù hợp cho dân tộc.

Sinh ra trong một gia đình có truyền thống yêu nước tại làng Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An, Nguyễn Tất Thành sớm chứng kiến cuộc sống khó khăn của nhân dân và sự áp bức của chính quyền thực dân. Cha của ông, cụ Nguyễn Sinh Sắc, là một nhà nho có tư tưởng tiến bộ, luôn đề cao tinh thần yêu nước và lòng thương dân. Những ảnh hưởng từ gia đình và thực tế xã hội đã nuôi dưỡng trong Nguyễn Tất Thành khát vọng tìm một con đường mới để giải phóng đất nước.

Sau một thời gian học tập và làm việc tại Huế, Phan Thiết và Sài Gòn, Nguyễn Tất Thành nhận thấy rằng muốn hiểu vì sao các nước phương Tây trở nên giàu mạnh và vì sao Việt Nam mất độc lập thì cần trực tiếp ra nước ngoài tìm hiểu. Khác với nhiều nhà yêu nước cùng thời lựa chọn sang Nhật Bản hoặc Trung Quốc, ông quyết định đi đến chính các nước phương Tây để quan sát, học hỏi và tìm lời giải cho câu hỏi lớn của dân tộc.

Ngày 5 tháng 6 năm 1911, tại Bến Nhà Rồng, Nguyễn Tất Thành xin làm phụ bếp trên chiếc tàu buôn của Pháp mang tên Amiral Latouche-Tréville. Với tên gọi Văn Ba, ông bắt đầu chuyến hải hành rời Sài Gòn. Theo các tài liệu lịch sử và hồi ký của những người cùng thời, hành trang của ông rất giản dị, chỉ gồm một ít quần áo và khát vọng tìm con đường giành độc lập cho dân tộc.

Con tàu rời bến, mang theo người thanh niên 21 tuổi bước vào hành trình kéo dài gần ba thập kỷ. Trong những năm tiếp theo, Nguyễn Tất Thành làm nhiều nghề khác nhau để sinh sống như phụ bếp, cào tuyết, làm ảnh, lao động phổ thông… tại nhiều quốc gia ở châu Phi, châu Mỹ và châu Âu. Chính quá trình lao động và tiếp xúc với nhiều tầng lớp xã hội đã giúp ông hiểu rõ hơn về chủ nghĩa thực dân, đời sống của người lao động và các phong trào đấu tranh trên thế giới.

Tại Pháp, Nguyễn Tất Thành tham gia các hoạt động chính trị của những người yêu nước Việt Nam. Năm 1919, dưới tên Nguyễn Ái Quốc, ông gửi bản Yêu sách của nhân dân An Nam đến Hội nghị Versailles, đề nghị các cường quốc công nhận những quyền tự do cơ bản của nhân dân Việt Nam. Mặc dù bản yêu sách không được chấp nhận, sự kiện này đã đưa tên tuổi Nguyễn Ái Quốc đến với dư luận quốc tế.

Một bước ngoặt quan trọng diễn ra năm 1920 khi Nguyễn Ái Quốc đọc bản Luận cương về vấn đề dân tộc và thuộc địa của Vladimir Ilyich Lenin. Trong nhiều bài viết sau này, Hồ Chí Minh cho biết chính văn kiện này đã giúp ông tìm thấy con đường đấu tranh phù hợp cho các dân tộc thuộc địa. Từ đó, ông tham gia sáng lập Đảng Cộng sản Pháp và tiếp tục hoạt động cách mạng ở nhiều nước.

Những năm sau đó, Nguyễn Ái Quốc đến Liên Xô, Trung Quốc và nhiều quốc gia khác để học tập, nghiên cứu và xây dựng phong trào cách mạng Việt Nam. Ngày 3 tháng 2 năm 1930, dưới sự chủ trì của ông tại Hồng Kông, các tổ chức cộng sản ở Việt Nam được hợp nhất thành Đảng Cộng sản Việt Nam.

Sau gần 30 năm hoạt động ở nước ngoài, mùa xuân năm 1941, Nguyễn Ái Quốc trở về Tổ quốc qua cột mốc 108 tại Pác Bó (Cao Bằng). Từ đây, ông trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng, dẫn tới thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 và sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Ngày nay, Bến Nhà Rồng trở thành một địa chỉ lịch sử quan trọng, nơi lưu giữ nhiều hiện vật và tư liệu về hành trình ra đi tìm đường cứu nước của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Chuyến đi ngày 5 tháng 6 năm 1911 được xem là một trong những bước ngoặt lớn nhất của lịch sử Việt Nam hiện đại, mở đầu cho hành trình tìm kiếm con đường giải phóng dân tộc và giành độc lập cho đất nước.