Bác Hồ và bài học về tự học

Bác Hồ và bài học về tự học

Trong hành trình cuộc đời của Chủ tịch Hồ Chí Minh, có một hành trình không có điểm dừng: hành trình học tập.

Người học từ sách.

Học từ cuộc sống.

Học từ những người lao động.

Học từ những đất nước Người từng đi qua.

Và đặc biệt, Người học để phục vụ một mục tiêu lớn: tìm con đường giải phóng dân tộc.

Ngày 5 tháng 6 năm 1911, Nguyễn Tất Thành rời Tổ quốc. Người khi ấy còn rất trẻ. Người không mang theo một hệ thống tri thức hoàn chỉnh về thế giới. Nhưng Người có một điều rất quan trọng: khát vọng tìm hiểu.

Từ năm 1912 đến năm 1917, Người đến nhiều nước ở châu Á, châu Âu, châu Mỹ và châu Phi, sống và làm việc cùng nhân dân lao động.

Đó chính là một trường học đặc biệt.

Người quan sát.

Người trải nghiệm.

Người làm việc.

Người đọc.

Người suy nghĩ.

Mỗi nơi đi qua lại cho Nguyễn Tất Thành thêm một bài học.

Người hiểu hơn về cuộc sống của người lao động.

Hiểu hơn về các dân tộc thuộc địa.

Hiểu hơn về xã hội phương Tây.

Và từ đó, Người từng bước tìm ra câu trả lời cho câu hỏi: Việt Nam phải đi theo con đường nào để giành độc lập?

Tinh thần học tập ấy tiếp tục trong suốt cuộc đời.

Hồ Chí Minh học nhiều ngôn ngữ. Người đọc nhiều loại sách và tài liệu. Người luôn coi trọng việc học từ thực tế.

Điều đáng nói là Người không học để có bằng cấp.

Người học để hành động.

Đây là điểm rất quan trọng.

Có người học rất nhiều nhưng kiến thức không được sử dụng.

Có người đọc rất nhiều nhưng không biến kiến thức thành hành động.

Còn Hồ Chí Minh luôn gắn học với hành.

Học để hiểu.

Hiểu để làm.

Làm để phục vụ nhân dân.

Quan niệm ấy có ý nghĩa đặc biệt với học sinh hôm nay.

Trong thời đại công nghệ, kiến thức ở khắp nơi. Một chiếc điện thoại có thể mở ra hàng triệu thông tin. Nhưng thông tin không đồng nghĩa với tri thức.

Muốn có tri thức, người học phải biết chọn lọc, suy nghĩ và kiểm chứng.

Đó cũng là tinh thần mà chúng ta có thể học từ Bác.

Không tin ngay mọi điều mình đọc.

Không ngại đặt câu hỏi.

Không ngừng tìm hiểu.

Không ngại thừa nhận rằng mình chưa biết.

Và quan trọng nhất, biết biến điều đã học thành năng lực thực tế.

Hồ Chí Minh từng trải qua những năm tháng rất khó khăn. Có lúc bị bắt, bị giam giữ. Trong thời gian một năm mười bốn ngày bị chính quyền Tưởng Giới Thạch giam giữ, Người viết tập thơ “Nhật ký trong tù” gồm 133 bài thơ chữ Hán. Tháng 9 năm 1943, Người được trả tự do.

Ngay cả trong hoàn cảnh khắc nghiệt, việc học tập và suy nghĩ vẫn không dừng lại.

Điều đó cho thấy học tập không chỉ là việc diễn ra trong lớp học.

Học tập là thái độ sống.

Một người có tinh thần học tập sẽ luôn đặt câu hỏi: hôm nay mình hiểu thêm điều gì? Mình có thể làm tốt hơn điều gì? Mình có thể giúp ích cho người khác bằng kiến thức nào?

Đối với học sinh, bài học ấy càng gần gũi.

Không cần bắt đầu bằng những mục tiêu quá lớn.

Hãy đọc thêm một trang sách.

Hãy hỏi thầy cô một điều mình chưa hiểu.

Hãy thử giải một bài toán khó.

Hãy tìm hiểu lịch sử quê hương.

Hãy học một kỹ năng mới.

Hãy sửa một lỗi mình từng mắc.

Mỗi ngày tiến bộ một chút, sau một năm sẽ tạo nên một sự thay đổi rất lớn.

Hồ Chí Minh đã đi qua nhiều quốc gia để học hỏi.

Nhưng điều Người tìm kiếm cuối cùng không phải là lợi ích cho bản thân.

Người tìm con đường cho dân tộc.

Đó là điểm làm cho tinh thần tự học của Bác trở nên đặc biệt.

Ngày hôm nay, chúng ta học để có tri thức, có nghề nghiệp và xây dựng tương lai. Nhưng nếu tri thức ấy được sử dụng để giúp đỡ cộng đồng, xây dựng quê hương và đất nước thì việc học sẽ có ý nghĩa lớn hơn rất nhiều.

Bài học về tự học của Bác vì thế không chỉ dành cho học sinh.

Đó là bài học dành cho tất cả mọi người.

Bởi thế giới luôn thay đổi.

Ai ngừng học sẽ khó thích nghi.

Ai biết học suốt đời sẽ luôn có cơ hội tiến bộ.

Từ người thanh niên Nguyễn Tất Thành trên con tàu rời Bến Nhà Rồng đến Chủ tịch Hồ Chí Minh của một nước Việt Nam độc lập, có một sợi chỉ đỏ xuyên suốt:

Học để hiểu, học để làm, học để cống hiến.

Đó có lẽ là một trong những bài học đẹp nhất mà Bác để lại cho tuổi trẻ Việt Nam.