Bác Hồ và câu chuyện về ba chiếc ba lô

71.

Trong những năm sống và làm việc ở Việt Bắc, Bác Hồ thường xuyên phải đi công tác. Đường đi khi ấy rất khó khăn, nhiều đoạn phải băng qua rừng, vượt núi, đi trên những con đường đất nhỏ và dốc.

Mỗi lần đi công tác, Bác thường có hai đồng chí đi cùng để bảo vệ và giúp đỡ Bác trong công việc.

Một lần, trước khi lên đường, các đồng chí chuẩn bị hành trang cho chuyến đi. Đồ đạc gồm chăn, màn và một số vật dụng cần thiết được xếp vào ba chiếc ba lô.

Thấy đường đi xa, lại phải leo núi, hai đồng chí đi cùng lo Bác mệt nên định mang phần ba lô của Bác.

Một đồng chí nói:

“Thưa Bác, đường còn xa và phải leo núi. Để chúng cháu mang ba lô giúp Bác.”

Bác nghe vậy rồi nhẹ nhàng nói:

“Đi đường rừng, leo núi ai mà chẳng mệt. Nếu tập trung đồ vật cho một người mang thì người đó càng chóng mệt. Cứ phân ra, mỗi người mang một ít.”

Hai đồng chí nghe lời Bác.

Mọi người cùng nhau mở đồ đạc ra, chia đều vào ba chiếc ba lô.

Bác vẫn cẩn thận hỏi:

“Các chú đã chia đều rồi chứ?”

Hai đồng chí trả lời:

“Thưa Bác, rồi ạ.”

Sau khi kiểm tra, cả ba người bắt đầu lên đường.

Con đường Việt Bắc lúc ấy không hề dễ đi.

Có những đoạn phải leo dốc.

Có những đoạn đường nhỏ trơn trượt.

Mỗi người đều phải mang một chiếc ba lô trên vai.

Đi được một đoạn, cả đoàn dừng lại nghỉ chân.

Bác nhìn hai đồng chí đi cùng.

Bác thấy một đồng chí có vẻ khá mệt.

Bác liền đến gần và cầm thử chiếc ba lô của đồng chí ấy.

Bác nhận thấy chiếc ba lô khá nặng.

Sau đó Bác nhìn lại chiếc ba lô của mình.

Bác thấy có điều gì đó không bình thường.

Bác hỏi:

“Ba lô của chú sao nặng thế, còn ba lô của Bác lại nhẹ?”

Hai đồng chí có vẻ lúng túng.

Bác yêu cầu mở cả ba chiếc ba lô ra kiểm tra.

Khi mở ra, mọi người phát hiện đồ đạc thực tế không được chia đều như lúc đầu.

Ba lô của Bác nhẹ nhất.

Trong ba lô của Bác chủ yếu chỉ có những vật dụng nhẹ như chăn, màn.

Trong khi đó, hai chiếc ba lô của các đồng chí đi cùng lại chứa nhiều đồ nặng hơn.

Hóa ra, vì thương Bác tuổi cao, hai đồng chí đã tìm cách để Bác mang phần nhẹ hơn.

Các đồng chí nghĩ rằng Bác đã lớn tuổi, lại phải làm việc nhiều, nếu mang nặng sẽ rất mệt.

Nhưng Bác không đồng ý.

Bác nói rằng mọi người cùng đi trên một con đường thì phải cùng chia sẻ khó khăn.

Không thể vì Bác là lãnh đạo mà Bác được mang phần nhẹ, còn các đồng chí khác phải mang phần nặng.

Bác yêu cầu hai đồng chí chia lại đồ đạc.

Mỗi người phải mang một phần tương đối đồng đều.

Bác muốn mọi người cùng lao động, cùng chịu khó khăn và cùng hoàn thành công việc.

Bác không muốn mình trở thành người được ưu tiên chỉ vì cương vị của mình.

Qua câu chuyện này, có thể thấy Bác Hồ luôn sống rất công bằng và giản dị.

Mặc dù là Chủ tịch nước, Bác không cho rằng mình có quyền hưởng những đặc quyền riêng.

Khi đi công tác cùng mọi người, Bác cũng mang ba lô như mọi người.

Khi đường khó đi, Bác cũng đi.

Khi phải leo núi, Bác cũng leo.

Khi phải mang hành lý, Bác cũng mang.

Bác không muốn người khác phải làm thay mình những việc mà bản thân có thể tự làm.

Điều đáng quý hơn nữa là Bác luôn nghĩ đến cảm xúc và sức khỏe của những người đi cùng.

Bác hiểu rằng nếu một người phải mang quá nặng thì người đó sẽ nhanh mệt.

Nếu một người mang quá nhẹ thì những người khác phải mang phần nặng hơn.

Như vậy sẽ không công bằng.

Vì thế, Bác yêu cầu phải chia đều.

Đó không chỉ là chia đều trọng lượng của ba chiếc ba lô.

Đó còn là chia sẻ trách nhiệm và khó khăn với nhau.

Câu chuyện cũng cho thấy Bác không thích việc mọi người dành cho mình những ưu tiên đặc biệt.

Hai đồng chí muốn Bác mang phần nhẹ vì thương Bác.

Ý định ấy xuất phát từ tình cảm tốt.

Nhưng Bác vẫn không nhận.

Bởi Bác hiểu rằng nếu chấp nhận sự ưu tiên ấy thì người khác sẽ phải chịu phần khó khăn thay mình.

Bác muốn mọi người cùng làm, cùng chịu trách nhiệm.

Bác từng căn dặn cán bộ rằng khi làm việc phải biết gần gũi với quần chúng, không được xa cách nhân dân.

Một người lãnh đạo nếu chỉ biết hưởng những điều thuận lợi thì khó hiểu được những khó khăn mà cấp dưới và nhân dân đang phải chịu.

Muốn hiểu người khác, trước hết phải biết cùng họ trải qua khó khăn.

Câu chuyện ba chiếc ba lô còn là bài học về tinh thần đoàn kết.

Trong một tập thể, nếu người này gặp khó khăn thì người khác cần giúp đỡ.

Nhưng giúp đỡ không có nghĩa là làm thay tất cả.

Mỗi người vẫn phải có trách nhiệm với phần việc của mình.

Khi khó khăn được chia sẻ hợp lý, mọi người sẽ cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ tốt hơn.

Đối với học sinh, bài học này rất gần gũi.

Khi làm việc nhóm, không nên để một bạn làm hết còn những bạn khác chỉ đứng nhìn.

Nếu nhóm có nhiệm vụ làm bài thuyết trình, mỗi bạn nên nhận một phần:

Bạn tìm tài liệu.

Bạn viết nội dung.

Bạn làm hình ảnh.

Bạn trình bày.

Bạn kiểm tra lại bài.

Mọi người cùng làm thì công việc sẽ nhẹ nhàng hơn.

Trong lớp học cũng vậy.

Nếu trực nhật, không nên để một bạn quét lớp còn những bạn khác bỏ đi.

Nếu tổ chức hoạt động, mỗi người cần nhận một nhiệm vụ.

Nếu một bạn gặp khó khăn, các bạn khác có thể hỗ trợ.

Nhưng sau khi được giúp đỡ, bạn ấy cũng cần cố gắng hoàn thành phần việc của mình.

Đó chính là tinh thần “mỗi người góp một phần, cùng nhau hoàn thành công việc chung.”

Câu chuyện còn dạy chúng ta không nên dựa vào chức vụ, tuổi tác hay hoàn cảnh để đòi hỏi người khác làm thay mình những việc mình có thể làm.

Người có chức vụ càng cao càng phải biết làm gương.

Người lớn càng phải biết làm gương cho trẻ nhỏ.

Lớp trưởng càng phải có trách nhiệm với công việc của lớp.

Đội trưởng càng phải gương mẫu trong hoạt động của đội.

Không thể chỉ yêu cầu người khác làm tốt mà bản thân lại đứng ngoài.

Bác Hồ đã dạy bằng chính hành động của mình.

Bác không nói nhiều về sự công bằng.

Bác chỉ yêu cầu:

“Chia đều.”

Rồi Bác tự mình thực hiện.

Chính hành động giản dị ấy khiến những người đi cùng Bác hiểu sâu sắc hơn về trách nhiệm và sự công bằng.

Câu chuyện “Ba chiếc ba lô” đã được nhiều trường học sử dụng để giáo dục học sinh về sự công bằng, tinh thần chia sẻ và trách nhiệm trong tập thể. Nội dung cốt lõi của câu chuyện được nhiều nguồn tư liệu trường học ghi lại tương tự nhau. (Trường Văn Hái)

Qua câu chuyện, chúng ta có thể rút ra bài học:

Trong cuộc sống, đừng vì mình là người có vị trí cao hơn mà nhận phần thuận lợi về mình. Hãy biết chia sẻ khó khăn, công bằng với mọi người và luôn sẵn sàng làm phần việc của mình.

Bác Hồ đã không chỉ dạy điều đó bằng lời nói.

Bác đã tự mình mang chiếc ba lô và cùng mọi người đi trên con đường gian khó.

Đó chính là một trong những nét đẹp trong phong cách sống của Bác: không đặc quyền, không xa cách, luôn công bằng, giản dị và cùng mọi người chia sẻ khó khăn.