“Bác Hồ và đôi dép cao su”

Một cán bộ từng làm nhiệm vụ bảo vệ kể lại, vào khoảng những năm đầu thập niên 1960, trong một chuyến công tác cùng Hồ Chí Minh, ông có dịp đi sát bên Bác trên một quãng đường dài. Đó không phải chuyến đi lớn, chỉ là đi thăm cơ sở, nhưng đường đi gập ghềnh, có đoạn đất đá lởm chởm, có đoạn lầy sau cơn mưa.

Lúc nghỉ chân, ông để ý đến đôi dép cao su Bác đang đi. Quai dép đã sờn, phần đế mòn vẹt ở gót. Nhìn kỹ còn thấy có chỗ đã vá lại. Với một người bình thường đã vậy, còn với một vị Chủ tịch nước, ai cũng thấy không đành.

Ông đánh bạo nói nhỏ với anh em đi cùng:
“Hay là xin đổi cho Bác đôi dép mới…”

Mọi người đều đồng ý. Đến khi thuận lúc, một đồng chí trong đoàn bước tới thưa:
“Thưa Bác, dép của Bác đã mòn rồi, để chúng cháu đổi cho Bác đôi khác ạ.”

Bác nhìn xuống đôi dép của mình, rồi ngẩng lên, cười hiền:
“Dép này vẫn còn đi được.”

Câu trả lời nhẹ nhàng, như một chuyện rất bình thường. Nhưng anh em vẫn chưa yên tâm, lại cố thưa thêm:
“Thưa Bác, đường đi xa, dép mòn thế này không tiện…”

Bác không nói ngay. Bác bước thêm vài bước, rồi dừng lại, giọng chậm rãi:
“Dân mình còn nhiều nơi khó khăn. Có người còn chưa đủ ăn, đủ mặc… Mình đi đôi dép này, có sao đâu.”

Không phải là lời từ chối, mà là một cách nhắc nhở. Cả đoàn im lặng.

Một lúc sau, Bác nói thêm, như nói với tất cả:
“Tiết kiệm được cái gì… là giúp được dân cái đó.”

Câu nói giản dị, không lên giọng, nhưng ai nghe cũng thấy nặng trong lòng.

Người cán bộ kể, suốt quãng đường còn lại, ông không còn nhìn đôi dép nữa, mà nghĩ đến điều khác — một người ở vị trí cao nhất, nhưng lại luôn nghĩ đến những điều nhỏ nhất, và nghĩ trước cho người khác.

Nhiều năm sau, khi đã về hưu, có người hỏi ông còn nhớ gì rõ nhất trong những lần đi cùng Bác.

Ông nói:
“Không phải là những chuyến đi…
mà là đôi dép ấy — và cách Bác sống.”