Bác Hồ và ngày Tuyên ngôn Độc lập 2/9/1945 – Giây phút thiêng liêng của dân tộc

Mùa thu Ba Đình 1945: Khi tư tưởng vĩ đại hóa thành nhịp đập triệu trái tim

Nếu có một mốc thời gian nào trong lịch sử dân tộc khiến người ta mỗi lần lật mở lại đều thấy sống lưng râm rán xúc động, thì đó chắc chắn là Mùa thu năm 1945. Đó không chỉ là thời điểm đất nước chuyển mình từ đêm đen nô lệ bước ra ánh sáng độc lập, mà còn là lúc hình ảnh Bác Hồ hiện lên trọn vẹn nhất: vừa là một nhà chiến lược kiệt xuất, vừa là người Cha già gần gũi đến nao lòng.

Từ tầm nhìn chiến lược ở lán Tỉn Keo...

Đọc lại những trang sử về giai đoạn trước tháng 8/1945, mình mới nhận ra sự sắc bén đến kinh ngạc trong tư duy của Bác. Khi tình hình thế giới biến động dồn dập, Nhật hất cẳng Pháp, Bác đã nhận định ngay: "Thời cơ ngàn năm có một đã đến". Giữa núi rừng Việt Bắc, dù đang sốt nặng, Bác vẫn kiên quyết dặn lại đồng chí Trường Chinh: "Lúc này thời cơ đã đến, dù nguy hiểm đến đâu, dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải cương quyết giành cho được độc lập".

Chính cái quyết tâm sắt đá ấy đã nhóm lên ngọn lửa cách mạng lan nhanh như vệt dầu loang. Không hề có sự phân biệt giàu nghèo, tôn giáo hay giai cấp. Từ anh công nhân, người nông dân áo vải cho đến các tri thức, sĩ phu yêu nước đều gạt bỏ hết riêng tư để gom chung một ý chí. Khối đại đoàn kết mà Bác gầy dựng không nằm trên sách vở, nó được thử lửa và bùng nổ ngay trong chính thời khắc lịch sử ấy.

... Đến câu hỏi làm ngưng đọng cả Quảng trường Ba Đình

Chiều 2/9/1945, Quảng trường Ba Đình rợp một màu đỏ chói lọi của cờ và hoa. Khi Bác đứng trên bục đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, giọng Người trầm ấm, trang nghiêm cất lên giữa không gian rộng lớn.

Nhưng khoảnh khắc khiến mình ấn tượng và xúc động nhất lại là lúc Bác dừng đọc, cất lời hỏi tự nhiên: "Tôi nói đồng bào nghe rõ không?".

Đó là một chi tiết hoàn toàn không có trong kịch bản chuẩn bị trước. Giữa bản tuyên ngôn mang tầm vóc quốc tế, chứa đựng những lập luận pháp lý đanh thép trích từ tuyên ngôn của Mỹ và Pháp, Bác lại quay về bằng một câu hỏi chân chất của người nhà. Đáp lại câu hỏi ấy là một tiếng "Rõ!" rền vang như sóng biển từ hàng chục vạn con người. Ngay giây phút đó, khoảng cách giữa một vị Chủ tịch nước và những người dân lao động hoàn toàn biến mất. Chỉ còn lại tình yêu thương, sự thấu hiểu và lòng tin tưởng tuyệt đối dành cho nhau.

Điểm tựa cho thế hệ hôm nay

Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám không đơn thuần là một cuộc đổi đời về mặt chính trị. Nó gieo vào lòng mỗi người dân Việt Nam niềm tự hào và ý thức về giá trị của hai chữ "Tự do". Bản Tuyên ngôn Độc lập ngày ấy là lời khẳng định với thế giới, nhưng câu hỏi giản dị của Bác lại là lời nhắc nhở riêng với từng người con đất Việt qua nhiều thế hệ.

Sống trong một đất nước hòa bình hôm nay, mỗi lần ngẫm lại Mùa thu 1945, mình lại tự hỏi bản thân đã làm được gì để xứng đáng với những đánh đổi của cha ông. Nhớ về Bác, học theo Bác không phải là điều gì quá to tát, mà bắt đầu từ chính sự tử tế, tinh thần tự học và trách nhiệm với cộng đồng mỗi ngày.