Bác Hồ và việc xây dựng hậu phương kháng chiến
Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Bác Hồ hiểu rất rõ rằng muốn chiến thắng trên chiến trường thì phải có một hậu phương vững mạnh. Người lính có thể chiến đấu ngoài mặt trận, nhưng phía sau họ phải có lương thực, vũ khí, thuốc men, quần áo và sự che chở của nhân dân. Vì vậy, cùng với việc lãnh đạo quân đội chiến đấu, Bác Hồ và Trung ương Đảng đặc biệt quan tâm đến việc xây dựng hậu phương kháng chiến.

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Bác Hồ hiểu rất rõ rằng muốn chiến thắng trên chiến trường thì phải có một hậu phương vững mạnh. Người lính có thể chiến đấu ngoài mặt trận, nhưng phía sau họ phải có lương thực, vũ khí, thuốc men, quần áo và sự che chở của nhân dân.
Vì vậy, cùng với việc lãnh đạo quân đội chiến đấu, Bác Hồ và Trung ương Đảng đặc biệt quan tâm đến việc xây dựng hậu phương kháng chiến.
Việt Bắc – căn cứ địa của cuộc kháng chiến
Sau khi cuộc kháng chiến toàn quốc bùng nổ cuối năm 1946, Trung ương Đảng, Chính phủ và Bác Hồ lên Việt Bắc.
Vùng núi Việt Bắc trở thành căn cứ địa quan trọng của cuộc kháng chiến.
Từ đây, Bác Hồ cùng Trung ương lãnh đạo cuộc kháng chiến và xây dựng lực lượng.
Nhưng để Việt Bắc thực sự trở thành hậu phương vững chắc, không thể chỉ dựa vào địa hình núi rừng.
Điều quan trọng nhất là phải dựa vào nhân dân.
Bác Hồ và đồng bào hậu phương
Bác Hồ luôn nhắc cán bộ phải gần gũi, tôn trọng và chăm lo cho nhân dân.
Người hiểu rằng đồng bào chính là người trực tiếp nuôi dưỡng, bảo vệ và giúp đỡ bộ đội.
Nhân dân góp gạo, ngô, rau, thịt.
Người tham gia vận chuyển.
Người làm đường.
Người bảo vệ kho tàng.
Người đưa tin.
Có những gia đình còn nhường nơi ở cho cán bộ, chiến sĩ.
Những việc làm bình dị ấy tạo nên một mạng lưới hậu phương rộng lớn.
Tăng gia sản xuất
Một nhiệm vụ quan trọng mà Bác Hồ đặc biệt quan tâm là tăng gia sản xuất.
Chiến tranh khiến việc cung cấp lương thực từ bên ngoài gặp nhiều khó khăn.
Vì vậy, Bác kêu gọi nhân dân tích cực sản xuất lương thực, thực hành tiết kiệm và tự bảo đảm một phần nhu cầu của mình.
Cán bộ, bộ đội cũng tham gia tăng gia sản xuất.
Rau được trồng quanh nơi đóng quân.
Lương thực được dự trữ.
Nhân dân sản xuất vừa để nuôi gia đình, vừa đóng góp cho kháng chiến.
Bác hiểu rằng:
Có lương thực thì mới có bộ đội. Có hậu phương thì mới có thể kháng chiến lâu dài.
Hậu phương không chỉ có lương thực
Theo Bác Hồ, hậu phương phải được xây dựng toàn diện.
Không chỉ sản xuất lương thực mà còn phải:
Chăm lo đời sống nhân dân.
Phát triển sản xuất.
Xây dựng lực lượng dân quân.
Chăm sóc thương binh.
Giữ gìn an ninh, trật tự.
Tổ chức giáo dục.
Xây dựng cơ sở chính trị.
Bảo vệ vùng căn cứ.
Như vậy, hậu phương không đơn thuần là nơi cung cấp lương thực cho tiền tuyến.
Đó là nền tảng chính trị, kinh tế và xã hội của cuộc kháng chiến.
Bác Hồ và phong trào “Thi đua ái quốc”
Năm 1948, Bác Hồ ra Lời kêu gọi thi đua ái quốc.
Người kêu gọi mọi tầng lớp nhân dân thi đua làm những việc có ích cho kháng chiến và kiến quốc.
Người làm ruộng thì thi đua sản xuất.
Công nhân thi đua lao động.
Bộ đội thi đua chiến đấu.
Cán bộ thi đua phục vụ nhân dân.
Mỗi người tùy theo khả năng của mình đều có thể đóng góp cho đất nước.
Phong trào thi đua đã góp phần tạo nên sức mạnh lớn từ hậu phương.
Hậu phương chăm lo cho người lính
Bác Hồ luôn quan tâm đến đời sống của người chiến sĩ.
Người hiểu rằng bộ đội muốn chiến đấu tốt thì phải được bảo đảm về lương thực, quần áo, thuốc men và nơi nghỉ ngơi.
Vì vậy, hậu phương phải thường xuyên cung cấp những nhu yếu phẩm cần thiết cho tiền tuyến.
Nhân dân may áo cho bộ đội.
Người dân góp gạo.
Các cơ sở y tế chăm sóc thương binh.
Nhiều thanh niên tình nguyện tham gia dân công hỏa tuyến.
Mỗi đóng góp đều là một phần của cuộc kháng chiến.
Những đoàn dân công ra mặt trận
Trong các chiến dịch lớn, đặc biệt là những chiến dịch ở Việt Bắc và Tây Bắc, hàng vạn dân công đã tham gia vận chuyển.
Họ gánh gạo, kéo xe, vận chuyển đạn dược và đưa thương binh về tuyến sau.
Con đường từ hậu phương đến mặt trận có khi dài hàng chục, hàng trăm cây số.
Đường rừng hiểm trở.
Mưa nắng khắc nghiệt.
Nhưng những đoàn dân công vẫn nối tiếp nhau hướng về chiến trường.
Bác Hồ luôn đánh giá cao sự đóng góp của họ.
Người hiểu rằng mỗi gánh gạo đến được mặt trận đều góp phần tạo nên sức mạnh chiến đấu.
Hậu phương cũng là nơi chăm lo cho thương binh
Bác Hồ đặc biệt quan tâm đến thương binh, bệnh binh và gia đình liệt sĩ.
Người cho rằng những người đã hy sinh một phần thân thể cho Tổ quốc phải được toàn xã hội chăm sóc.
Các cơ sở hậu phương tổ chức cứu chữa thương binh.
Nhân dân giúp đỡ các gia đình có người hy sinh.
Bác cũng nhiều lần gửi thư thăm hỏi thương binh và gia đình liệt sĩ.
Qua đó, Người muốn xây dựng một hậu phương không chỉ mạnh về vật chất mà còn giàu tình người.
Bác Hồ và việc giữ gìn lòng dân
Một điều Bác đặc biệt coi trọng là lòng dân.
Người nhắc cán bộ và bộ đội phải giữ gìn kỷ luật, không được xâm phạm tài sản của nhân dân, phải giúp đỡ nhân dân khi cần thiết.
Bác hiểu rằng nếu quân đội được nhân dân tin yêu thì hậu phương sẽ vững chắc.
Ngược lại, nếu cán bộ, chiến sĩ làm điều sai trái, làm mất lòng dân thì sức mạnh kháng chiến sẽ bị ảnh hưởng.
Vì vậy, Bác luôn nhấn mạnh:
Quân với dân phải đoàn kết, gắn bó như cá với nước.
Hậu phương góp sức cho Điện Biên Phủ
Đến Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, sức mạnh của hậu phương được thể hiện rõ ràng.
Để phục vụ chiến dịch, hàng vạn dân công và phương tiện được huy động.
Lương thực, đạn dược, thuốc men được vận chuyển qua những con đường núi hiểm trở.
Những người dân bình thường đã góp sức vào một chiến dịch có ý nghĩa quyết định.
Có người gánh gạo.
Có người kéo pháo.
Có người vận chuyển thương binh.
Có người sản xuất lương thực ở hậu phương.
Tất cả tạo nên một sức mạnh khổng lồ.
Chiến thắng Điện Biên Phủ vì vậy không chỉ là chiến thắng của những người lính ngoài mặt trận mà còn là chiến thắng của cả hậu phương kháng chiến.
Bác Hồ – người luôn hướng về nhân dân
Trong những năm kháng chiến, Bác Hồ cũng sống một cuộc sống rất giản dị.
Người ở trong những căn lán đơn sơ.
Ăn những bữa cơm đạm bạc.
Làm việc giữa núi rừng.
Chính Bác cũng thực hành tiết kiệm để làm gương cho cán bộ và nhân dân.
Người hiểu rằng trong chiến tranh, mỗi hạt gạo, mỗi mét vải, mỗi đồng tiền đều quý giá.
Tiết kiệm chính là cách để dành thêm nguồn lực cho kháng chiến.
Một hậu phương của lòng dân
Điều lớn nhất Bác Hồ muốn xây dựng không chỉ là kho lương thực hay những con đường vận chuyển.
Đó là một hậu phương có lòng dân.
Khi người dân tin vào cách mạng, họ sẽ sẵn sàng đóng góp.
Khi người dân tin vào bộ đội, họ sẽ che chở cho bộ đội.
Khi mỗi người hiểu rằng mình là một phần của cuộc kháng chiến, sức mạnh của hậu phương sẽ trở nên vô cùng lớn.
Đó chính là điều đã giúp một đất nước còn nghèo có thể tiến hành một cuộc kháng chiến lâu dài.
Bài học từ hậu phương kháng chiến
Câu chuyện Bác Hồ với việc xây dựng hậu phương kháng chiến cho thấy một chân lý quan trọng:
Một cuộc chiến đấu muốn đi đến thắng lợi phải có sức mạnh của toàn dân.
Bác Hồ không chỉ quan tâm đến việc đánh thắng quân địch ngoài mặt trận mà còn chăm lo xây dựng một hậu phương vững mạnh về kinh tế, chính trị, xã hội và tinh thần.
Từ những người nông dân sản xuất lúa gạo, những công nhân làm việc trong các cơ sở sản xuất, những người phụ nữ may áo cho bộ đội đến những đoàn dân công vượt núi đưa hàng ra mặt trận – tất cả đều góp phần vào thắng lợi chung.
Và khi nhắc đến những năm tháng kháng chiến, có thể nhớ đến một hình ảnh rất đẹp:
Phía trước là người lính cầm súng. Phía sau là hàng triệu người dân âm thầm góp sức. Ở giữa hai lực lượng ấy là niềm tin và sự đoàn kết mà Bác Hồ luôn hết lòng vun đắp.



