BÁC HỒ VIẾT TÀI LIỆU “TUYỆT ĐỐI BÍ MẬT”

Theo hồi ký của ông Vũ Kỳ, thư ký riêng của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Bác Hồ suy nghĩ về việc này (viết di chúc) đã có từ đầu những năm 1960, sau khi dự Hội nghị các Đảng Cộng sản và Công nhân Quốc tế, từ Matxcova về. Những bất đồng dẫn đến bất hoà giữa các Đảng anh em, nhất là trong việc đánh giá kẻ thù, càng làm cho Bác nghĩ nhiều.Nhưng mãi đến khi bước vào tuổi 75, Bác mới bắt đầu viết Di chúc. Trước khi viết Bác về thăm di tích Nguyễn Trãi, vị anh hùng, nhà tư tưởng, nhà thơ lớn của dân tộc”.Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh được viết đúng vào giai đoạn cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của dân tộc ta diễn ra hết sức ác liệt, nhưng phong trào cách mạng đã đạt được những dấu mốc quan trọng. Dù cón nhiều khó khăn, song cuộc kháng chiến đang trên đà thắng lợi, đòi hỏi sự đoàn kết chiến đấu bền bĩ của toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta với niềm tin vững chắc vào thắng lợi cuối cùng.Thật vậy, vào đầu những năm 1960 của thế kỷ XX, Bác đã ở vào tuổi 70, sức khoẻ của Bác có phần suy giảm, tuy trí nhớ vẫn còn rất minh mẫn. Bác đã suy nghĩ về việc để lại cho nhân dân, cho Đảng những lời dặn dò, trước khi về với “cụ Marx, cụ Lénine”. Bản Di chúc đã được thai nghén từ những năm 1960, và Bác bắt đầu viết vào hồi 9 giờ sáng ngày 10/5/1965.Theo ông Vũ Kỳ kể: Sáng thứ 2, ngày 10/5/1965, Bác dặn ông Vũ Kỳ:- Chú Kỳ, tí nữa lên làm việc, lấy cho Bác 10 tờ giấy trắng và một chiếc phong bì to nhé!Thực hiện lời dặn của Bác, Thư ký Vũ Kỳ đặt giấy lên bàn làm việc của Người.Đúng 7 giờ sáng thứ 2, ngày 10/5/1965, Bác ngồi nghe Bộ truỏng Bộ Giao thông Vận tải báo cáo về con đường chiến lược qua đất Lào, đồng thời Bác căn dặn Bộ trưởng một số ván đề và nghe Thư ký Vũ Kỳ báo cáo công việc trong tuần.Đến 9 giờ, tại phòng làm việc trên nhà sàn yên tĩnh của Bác, không khí ban mai mát mẻ, thoang thoảng mùi hương thơm hoa nhài. Bác Hồ bắt đầu đặt bút viết những dòng đầu tiên “Tài liệu tuyệt đối bí mật”, để dặn lại mai sau. Bác viết tiếp: “Năm nay tôi đã 75 tuổi. Tinh thần vẫn sáng suốt, thân thể vẫn khoẻ. Tuy vậy, tôi cũng đã là lớp người “xưa nay hiếm”. Ai đoán biết tôi sẽ sống và phục vụ Tổ quốc, phục vụ cách mạng mấy năm, mấy tháng nữa. Vì vậy, tôi để lại mấy dòng này, chỉ nói tóm tắt vài việc thôi. Phòng khi tôi phải đi gặp cụ Karl Marx, cụ Lénine và các vị cách mạng đàn anh khác, thì đồng bào cả nước và đồng chí trong Đảng khỏi cảm thấy đột ngột”.Sau một tiếng, đúng 10 giờ, Bác gấp tờ giấy cẩn thận cho vào phong bì, để vào ngăn trên giá sách. Bác ung dung trở lại công việc thường nhật của vị Chủ tịch nước, Chủ tịch Đảng của người hoạt động không biết mệt mõi cho phong trào giải phóng dân tộc, phong trào Cộng sản và Công nhân Quốc tế.Một điều khiến mọi người ngạc nhiên, tại sao Bác không viết “Di chúc”, mà lại viết “Tài liệu tuyệt đối bí mật”?Ông Vũ Kỳ giải thích, bởi Bác không muốn cho nhiều người biết việc làm của một người sắp “đi xa”, sợ dẫn đến những suy nghĩ không có lợi.Sáng hôm sau thứ 3, ngày 11/5/1965, Bác dậy sớm hơn thường lệ mọi ngày, vào lúc 5 giờ 15 phút, Bác đến tiễn Đoàn Đại biểu Đảng Cộng sản Italia. Sau đó trở về phòng làm việc ở nhà sàn.Trong những năm tháng này, đối với Bác có lẽ không gì vui hơn là nhận được tin chiến thắng từ hai miền Nam Bắc, nhất là từ chiến trường miền Nam. Cứ mỗi lần đại biểu các địa phương, các đơn vị lo lắng cho sức khoẻ của Bác. Bác thường nói:- Các cô, các chú cứ diệt cho nhiều giặc Mỹ xâm lược, bắn rơi thật nhiều máy bay giặc Mỹ là Bác khoẻ, Bác vui.Vừa đúng 9 giờ, Bác lấy chiếc phong bì đựng “Tài liệu tuyệt đối bí mật”, từ trên giá sách xuống, ngồi vào bàn chăm chú viết.Hôm nay Bác viết về Đảng, về đoàn kết, về đạo đực cách mạng: “Trước tiên nói về Đảng: Nhờ đoàn kết chặt chẽ, một lòng, một dạ phục vụ giai cấp, phục vụ nhân dân, cho nên tư ngày thành lập đến nay, Đảng ta đã đoàn kết, tổ chức và lãnh đạo nhân dân ta hăng hái đấu tranh từ thắng lợi này đến thắng lợi khác.Đoàn kết là một truyền thống cực kỳ quý báu của Đảng ta, của nhân dân ta. Các đồng chí từ Trung ương đến chi bộ cần phải giữ gìn sự đoàn kết, nhất trí của Đảng như giữ gìn con ngươi của mắt mình.Trong Đảng thực hành dân chủ rộng rãi, thường xuyên và nghiêm chỉnh tự phê bình và phê bình là cách tốt nhất để củng cố và phát triển sự đoàn kết và thống nhất của Đảng.Đảng ta là Đảng cầm quyền. Mỗi đảng viên và cán bộ phải thật sự thấm nhuần đạo đực cách mạng, thật sự cần, kiệm, liêm, chính; chí công, vô tư. Phải giữ gìn Đảng ta thật sự trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân”.Ngày 12/5/1965, sau khi thông qua điện mùng Đại hội Đoàn kết nhân dân Á - Phi lần thứ 4, tại Ghana, xem một số báo mới ra trong ngày, căn dặn một số công việc cần thiết, đúng 9 giờ, Bác lại ngồi vào bàn viết tiếp “Tài liệu tuyệt đối bí mật”. Bác viết về đoàn viên thanh niên, về nhân dân lao động, về cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Sau khi khẳng định tính tích cực của đoàn viên và thanh niên, Bác nhấn mạnh: “Đảng cần phải chăm lo, giáo dục đạo đức cách mạng cho họ, đào tạo cho họ thành những người thừa kế xây dựng Xẫ hội chủ nghĩa vừa “hồng” vừa “chuyên”. Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và rất cần thiết”.Nói về nhân dân, Bác viết: “Nhân dân lao động ta ở miền xuôi cũng như miền núi, đã bao đời chịu đựng gian khổ, bị chế độ phong kiến và thực dân áp bức, bóc lột. Nhân dân ta rất anh hùng, dũng cảm, hăng hái, cần cù. Từ ngày có Đảng, nhân dân ta luôn luôn đi theo Đảng, rất trung thành với Đảng, Đảng cần phải có kế hoạch thật tốt để phát triển kinh tế và văn hoá, nhằm không ngừng nâng cao đời sống của nhân dân”.Viết về “Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước có thể kéo dài mấy năm nữa . Đồng bào ta có thể phải hy sinh nhiều của nhiều người. Dù sao chúng ta phải quyết tâm đánh giặc Mỹ đến thắng lợi hoàn toàn. Tổ quốc ta nhất định sẽ thống nhất. Đồng bào Nam Bắc nhất định sẽ sum họp một nhà ... ”. Bác còn căn dặn: sau khi kháng chiến thắng lợi, ra sức hàn gắn vết thương chiến tranh, phát triển đất nước. Đảng và Nhà nước phải quan tâm chăm lo tới mọi đối tượng trong xã hội, đem lại ấm no, hạnh phúc cho nhân dân.Sáng ngày 13/5/1965, như thường lệ, đúng 9 giờ, Người ngồi vào bàn viết tiếp “Tài liệu tuyết đối bí mật”, nói về phong trào Cộng sản thế giới, Bác bày tỏ sự đau lòng vì sự bất hoà của các Đảng anh em. Đồng thời để lại những lời tâm huyết: “Tôi mong rằng Đảng ta sẽ ra sức hoạt động, góp phần đắc lực vào việc khôi phục lại khối đoàn kết giữa các Đảng anh em, trên nền tảng chủ nghĩa Marx – Lénine và chủ nghĩa Quốc tế Vô sản có lý có tình”.Sáng ngày 14/5/1965, do 6 giờ, theo kế hoạch, Bác phải đi thăm bà con nông dân xã Xuân Phương, huyện Từ Liêm (nay quận Từ Liêm), Hà Nội, nên Bác đã thay đổi giờ viết đã định là 9 giờ sáng đến 14 giờ chiều hôm đó (14/5). Nhưng Bác tăng thời lượng viết lên 2 tiếng từ 14 giờ đến 16 giờ để viết “Tài liệu tuyệt đối bí mật”. Bác viết mục: “Về việc riêng”, Bác ghi: “Chỉ tiếc rằng không được phục vụ Tổ quốc, phục vụ cách mạng, phục vụ nhân dân lâu hơn nữa” và Người căn dặn: “Sau khi tôi qua đời, chớ nên tổ chức điều phúng linh đình lãng phí ngày giờ và tiền bạc của nhân dân. Điều mong muốn cuối cùng của tôi: là toàn Đảng, toàn dân ta đoàn kết, phấn đấu xây dựng một nước Việt Nam hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp cách mạng thế giới”.Đúng hẹn, đồng chí Lê Duẩn sang, vừa lúc Bác đánh máy xong “Tài liệu tuyệt đối bí mật” vào hồi 16 giờ, ngày 14/5/1965. Nhưng Bác lại đánh máy ngày 15/5/1965, với chữ ký Hồ Chí Minh, cạnh có chữ ký người chứng kiến là Bí thư thứ Nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng Lê Duẩn.Như vậy, văn bản đầu tiên được viết trong 5 ngày. Bắt đầu từ ngày 10/5/1965, kết thúc vào ngày 15/5/1965, dài 3 trang, ngoài chữ ký của Bác còn có chữ ký của người chứng kiến là đồng chí Lê Duẩn.18 giờ cùng ngày, các vị lãnh đạo trong Bộ Chính trị và Ban Chấp hành Trung ương Đảng “đột kích” vào chúc thọ Bác. Vì sáng hôm sau Bác đi công tác xa một tháng.Đêm hôm ấy, Bác lại dự lễ kỷ niệm lần thứ 24 ngày thành lập Đội thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh với các cháu thiếu niên thủ đô, Bác về đến nhà lúc 21 giờ. Bác trao chiếc phong bì cho ông Vũ Kỳ và dặn:- Chú cất cẩn thận cho Bác, sang năm vào đúng ngày 10/5 nhớ đưa lại cho Bác.Năm sau, 1966, trước 9 giờ ngày 10/5, ông Vũ Kỳ đã đặt phong bì đựng “Tài liệu tuyệt đối bí mật” trên bàn làm việc của Bác. Nhưng hôm ấy Bác không viết gì thêm và trong các ngày 11, 13, 15, 16/5, Bác đều dành 1 giờ từ 9 giờ đến 10 giờ sáng xem lại, bổ sung tài liệu. !4 giờ ngày 16/5,Bác trao lại chiếc phong bì cho thư ký Vũ Kỳ và nói:- Chú chuẩn bị ngày mai chúng ta đi công tác sớm.Cả năm 1967, Bác không viết gì thêm vào bản “Tài liệu tuyệt đối bí mật”.Đầu tháng 5/1968, Bác làm việc khá căng thẳng, gần đến ngày 10/5 rồi, nhưng Bác muốn nghe nhiều, hiểu nhiều về tình hình mọi mặt của đất nước, để dặn thêm cho con cháu những điều quan trọng. Sáng 10/5, trên đường xuống nhà ăn, đi qua phòng ông Vũ Kỳ, Bác nói vọng vào:- Chú Kỳ, nhớ chuẩn bị tài liệu (Tài liệu tuyệt đối bí mật) cho Bác nhé!Và đúng 9 giờ ngày 10/5/1968, Bác lại ngồi vào bàn viết, sửa chữa, bổ sung vào “Tài liệu tuyệt đối bí mật”. Từ ngày 11 đến ngày 17/5/1968, vào cái giờ linh thiêng ấy, Bác chỉ đọc và sửa lại tài liệu. Ngày 18/5/1968, Bác lại đưa “tài liệu” ra xem kỹ lại và sửa chữa lần nữa. Đến 16 giờ thì “Tài liệu tuyệt đối bí mật”, bị lộ. các đồng chí trong Bộ Chính trị mang hoa đến chúc thọ Bác, đều biết việc làm của Bác.Sáng 10/5/ 1969, Hội nghị Trung ương họp tại nhà khách Hồ Tây, Bác đến dự, rồi Bác về nhà lúc 9 giờ. Bác bảo ông Vũ Kỳ chuẩn bị “tài liệu”. Hôm nay Bác lại viết từ 9 giờ 30 đến 10 giờ 30. Bác viết lại toàn bộ đoạn mở đầu vào mặt sau “Tờ tin tức tham khảo đặc biệt, ngày 3/5/1969, của TTXVN”. Sau đó trong các ngày 11 đến 19/5/1969, Bác dành 1 giờ từ 9 giờ đến 10 giờ, tiếp tục sửa chữa “Tài liệu tuyệt đối bí mật” viết vào các năm 1965, 1966, 1968, 1969.Như vậy, đến ngày 10/5/1969, Bác viết xong toàn bộ “Tài liệu tuyệt đối bí mật”. mà khi công bố lần đầu gọi là “Di chúc Bác Hồ”. Bác đã viết và sửa chữa tròn 4 năm (10/5/1965 – 10/5/1969). Trừ phần cuối vẫn giữ nguyên như viết năm 1965, còn phần đầu và phần giữa đều được Bác thêm, bớt, sửa chữa qua 4 năm nghiền ngẫm. Riêng năm 1968, Bác viết bổ sung thêm nhiều điểm vào 9 trang giấy, giống như là một bản phụ lục, chứ không viết vào bản chính thức như đã công bố.Ngày 19/5/1969, là kỷ niệm 79 năm ngày sinh của Người, đúng 9 giờ, Bác ngồi vào bàn, xem lại toàn bộ các bản “Tài liệu tuyệt đối bí mật” đã viết trong 4 năm qua, sửa chữa thêm ở phần mở đầu, trong câu: “...nhưng tinh thần, đầu óc vẫn sáng suốt như thường”, Bác sửa lại: “... nhưng tinh thần, đầu óc vẫn rất sáng suốt”. Và trong câu: “khi người ta đã ngoài 70 tuổi...”. Bác thay chữ “tuổi” bằng chữ “xuân”. Dùng chữ “sẽ” thay cho chữ “phải”. ở trong câu: “...phòng khi tôi sẽ đi thăm Karl Marx cụ Lénine và các vị cách mạng đàn anh khác”.. Xong Bác xếp tất cả các bản “Tài liệu tuyệt đối bí mật” bỏ vào phong bì và cất đi.Điều kỳ diệu khiến mọi người thán phục là Bác chọn vào một ngày tháng 5 nhân dịp sinh nhật của mình, chọn đúng vào lúc 9 giờ. cái giờ khắc đẹp nhất của một ngày, chọn đúng vào lúc sức khoẻ tốt nhất trong những năm này để viết về ngày “đi xa” của mình, viết những điều tâm nguyện, tình cảm, ý chí, niềm tin, trách nhiệm của Bác với Tổ quốc với nhân dân và sự nghiệp cách mạng. Bác viết những điều dặn dò trước lúc “đi xa” với tinh thần hết sức thanh thản, ung dung, lạc quan đến kỳ lạ.Ngày 10/5/1969, “Tài liệu tuyệt đối bí mật” viết xong và được công bố trong lễ tang của Bác và đăng trên báo Nhân dân ngày 10/9/1969, dưới nhan đề “Di chúc Bác Hồ”. Tuy nhiên do tình hình lịch sử cụ thể, nên một số đoạn Bác viết thêm không đưa vào Bản Di chúc khi công bố lần đầu, cho đến năm 1989, nhân 20 năm thực hiện “Di chúc Bác Hồ” mới đươc công bố đầy đủ.Việc chọn Bản Di chúc để công bố chính thức, chủ yếu dựa theo bản Bác viết năm 1965, trong đó có một số đoạn bổ sung hoặc thay bằng những đoạn tương ứng Bác viết năm 1968 và năm 1969 để công bố chính thức là việc làm hết sức đúng đắn. Vì đây là bản duy nhất được viết hoàn chỉnh có chữ ký của Bác và bên cạnh có có chữ ký người chứng kiến là đồng chí Lê Duẩn Bí thư thứ Nhaat Ban Chấp hành Trung ương Đảng.Di chúc Bác Hồ là một tài sản vô giá của Đảng và của nhân dân ta. có giá trị lý luận và thực tiến về nhiều mặt, là sự kết tinh của tinh hoa văn hoá dân tộc việt Nam với tinh hoa văn hoá của nhân loại, là những chỉ dẫn quý báu, nguồn cổ vũ, động viên to lớn đối với toàn Đảng, toàn dân, toàn quân trong sự nghiệp kháng chiến, kiến quốc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Di chúc của Người là những lời dặn tâm huyết toát lên khí phách, tinh thần lạc quan chiến thắng của một bậc “đại trí, đại nhân, đại dũng”, là sự kết tinh tư tưởng, đạo đức, phong cách, tâm hồn cái đẹp của vị lãnh tụ suốt đời phấn đấu, hy sinh vì Tổ quốc, vì nhân dân và nhân loại./.