BÁC HỒ VỚI BẢO TÀNG – NHỮNG BÀI HỌC TỪ ĐIỀU GIẢN DỊ

Đọc những câu chuyện về Bác Hồ tại Bảo tàng Cách mạng Việt Nam, chúng em chú ý đến những việc rất nhỏ: một chiếc lược được Người gìn giữ, một lời nhắc nhẹ với cán bộ thuyết minh, một câu hỏi về người có mức lương thấp nhất. Từ những chi tiết ấy, chúng em hiểu thêm rằng tình yêu thương và trách nhiệm có thể thể hiện bằng những hành động gần gũi trong cuộc sống hằng ngày.

Chiếc lược và sự trân trọng tình cảm của nhân dân

Theo tư liệu của Bảo tàng Lịch sử quốc gia, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã năm lần đến thăm, làm việc tại Bảo tàng Cách mạng Việt Nam trước đây.

Trong lần đến thăm ngày 5/1/1959, Người trao tặng bảo tàng một chiếc lược làm bằng vỏ đồi mồi. Kỷ vật ấy gắn với bà Nguyễn Thị Thanh, quê Hà Tĩnh. Năm 1917, khi đến thăm chồng bị giam ở nhà tù Côn Đảo, bà được chồng tặng chiếc lược. Sau Cách mạng Tháng Tám, trong một lần ra Hà Nội dự hội nghị, bà đã tặng lại kỷ vật cho Bác Hồ.

Qua sự gìn giữ của Người, chiếc lược mang theo tình cảm riêng của một gia đình trở thành hiện vật để nhiều người cùng tìm hiểu. Đằng sau một đồ vật nhỏ bé là câu chuyện về cảnh tù đày, sự chờ đợi và tình nghĩa.

Điều đó nhắc chúng em biết nâng niu những kỷ vật trong gia đình, hỏi ông bà về nguồn gốc của chúng và ghi lại những câu chuyện khi còn có thể.

Bảo tàng là một trường học về lịch sử

Cũng trong lần đến thăm ấy, Bác ghi vào sổ vàng lời căn dặn về việc trưng bày khéo, giải thích rõ để bảo tàng trở thành một trường học tốt về lịch sử cách mạng Việt Nam.

Lời dạy giúp chúng em nhận ra rằng hiện vật cần được giới thiệu bằng kiến thức chính xác và cách kể dễ hiểu. Một chiếc áo, một lá thư hay một dụng cụ lao động đều có thể giúp người xem hình dung rõ hơn về cuộc sống của những thế hệ đi trước.

Với học sinh, đến bảo tàng cũng là một cách học. Muốn hiểu được câu chuyện lịch sử, chúng em cần quan sát, đọc chú thích, lắng nghe và mạnh dạn đặt câu hỏi.

Từ chiếc cọc tời đến sức mạnh của con người

Trong lần đón khách quốc tế đến bảo tàng ngày 23/3/1959, Bác trực tiếp giới thiệu cách bộ đội ta dùng sức người kéo pháo qua hiện vật chiếc cọc tời bằng gỗ, được trưng bày trong phần về Chiến thắng Điện Biên Phủ.

Chiếc cọc tời mộc mạc gợi lại công sức của những người lính trên đường ra trận. Qua cách giới thiệu ấy, người xem có thể hiểu thêm về sự bền bỉ, sáng tạo và khả năng phối hợp của bộ đội trong hoàn cảnh khó khăn.

Chúng em cũng học được rằng khi tìm hiểu một chiến thắng, cần chú ý đến cả những công việc âm thầm đã góp phần làm nên kết quả ấy.

Một lời nhắc về cách nhìn nhận nhân vật lịch sử

Ngày 25/6/1959, Bác cùng Tổng thống Indonesia Sukarno đến thăm bảo tàng. Theo câu chuyện được cán bộ bảo tàng lưu truyền, khi nghe phần thuyết minh về cụ Phan Châu Trinh nhấn mạnh khuynh hướng cải lương, Bác nhẹ nhàng nhắc: “Cụ Phan thực sự là người yêu nước!”.

Lời nhắc ngắn gọn khiến người thuyết minh suy nghĩ về trách nhiệm khi đánh giá một nhân vật lịch sử. Muốn hiểu một con người, cần tìm hiểu hoàn cảnh, mục đích hoạt động và những đóng góp của họ.

Bài học ấy rất gần với việc học của chúng em. Khi đọc tài liệu hay trình bày trước lớp, chúng em cần cân nhắc cách dùng từ, tránh vội vàng đưa ra nhận xét chỉ từ một chi tiết.

Vừa xem, vừa suy nghĩ, vừa liên hệ với bản thân

Ngày 4/7/1959, báo Nhân Dân đăng bài “Xem Viện Bảo tàng Cách mạng” của Bác với bút danh T.L. Trong bài, Người nhắc người xem cần suy nghĩ, liên hệ với bản thân; người giới thiệu cần làm rõ ý nghĩa của hiện vật.

Từ lời dạy ấy, chúng em hiểu rằng một buổi tham quan có thể tiếp tục bằng nhiều việc sau khi trở về: tìm đọc thêm tài liệu, viết lại điều mình nhớ nhất hoặc trao đổi với bạn bè về một câu hỏi còn chưa rõ.

Lịch sử vì thế giúp chúng em suy nghĩ về cách sống, cách học và trách nhiệm của mình hôm nay.

Quan tâm đến người còn khó khăn

Trong lần đến thăm ngày 21/10/1964, Bác hỏi về đời sống cán bộ, nhân viên bảo tàng, muốn biết ai có mức lương cao nhất, ai có mức lương thấp nhất. Nghe báo cáo, Người căn dặn phải chú ý đến người lương thấp.

Câu hỏi cụ thể cho thấy sự quan tâm của Bác đến đời sống từng người. Với chúng em, bài học ấy có thể bắt đầu từ việc nhận ra một bạn đang cần giúp đỡ, chia sẻ đồ dùng học tập hoặc lắng nghe khi bạn gặp chuyện buồn.

Là học sinh Trường THCS Thanh Oai, chúng em mong học theo Bác bằng những việc vừa sức: trung thực khi tìm hiểu tư liệu, giữ gìn di tích, trân trọng kỷ vật và quan tâm đến mọi người. Những điều giản dị ấy giúp mỗi câu chuyện lịch sử trở thành một bài học có ích trong cuộc sống.

Nguồn tư liệu: Bài viết về những lần Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm Bảo tàng Cách mạng Việt Nam, thuộc nguồn Bảo tàng Lịch sử quốc gia, theo nội dung người biên tập cung cấp.

Biên tập phục vụ chuyên mục “Câu chuyện thời hoa lửa” – Trường THCS Thanh Oai.