BÁC HỒ VỚI CÁC NHÀ KHOA HỌC

(Câu chuyện này có nội dung tương tự câu chuyện số 38, kể về thái độ của Bác với trí thức. Để tránh trùng lặp, tôi sẽ kể một câu chuyện cụ thể hơn về cách Bác thu phục và trọng dụng nhân tài khoa học.) Cách Bác Hồ thu phục và trọng dụng các nhà khoa học, kỹ sư tài năng thể hiện một tầm nhìn xa trông rộng và một nghệ thuật dùng người bậc thầy. Câu chuyện về việc mời kỹ sư Võ Quý Huân về nước là một ví dụ tiêu biểu. Giáo sư, kỹ sư Võ Quý Huân là một nhà khoa học tài năng, có học vị tiến sĩ ở Đức và đang làm việc tại một hãng xe lửa lớn. Năm 1946, khi sang Pháp dự hội nghị Fontainebleau, Bác đã tìm cách gặp gỡ các trí thức Việt kiều yêu nước. Khi gặp kỹ sư Huân, Bác đã nói chuyện rất thân tình: "Tôi được biết chú là một chuyên gia giỏi về luyện kim. Hiện nay, đất nước vừa giành được độc lập nhưng đang đứng trước nguy cơ chiến tranh. Kháng chiến sắp tới sẽ rất cần vũ khí. Mà muốn có vũ khí thì phải có gang, có thép. Tôi mong chú về nước để giúp Chính phủ xây dựng ngành luyện kim, chế tạo vũ khí để đánh giặc." Kỹ sư Huân rất cảm động trước lời kêu gọi của Bác nhưng cũng băn khoăn: "Thưa Cụ, về nước thì cháu sẵn lòng. Nhưng ở trong nước, điều kiện nhà xưởng, máy móc, phòng thí nghiệm không có, làm sao chúng cháu có thể làm việc được ạ?" Bác cười và nói một câu đầy tin tưởng: "Chú cứ về đi. Về việc xây dựng nhà máy, xưởng thợ, chú cần gì, Chính phủ sẽ cố gắng lo cho chú cái đó. Việc khó nhất là chúng ta thiếu những bộ óc khoa học như chú. Có các chú về, nhất định chúng ta sẽ làm được." Sự chân thành, tin cậy và tầm nhìn của Bác đã hoàn toàn thuyết phục được kỹ sư Võ Quý Huân. Ông đã từ bỏ tất cả để về nước tham gia kháng chiến. Sau này, ông đã có những cống hiến to lớn, là người đặt nền móng cho ngành Luyện kim của Việt Nam, chế tạo thành công những lò cao đầu tiên để sản xuất gang, phục vụ cho việc rèn đúc vũ khí.