Bác Hồ với đồng bào các dân tộc Cao Bằng

Bác Hồ về thăm bà con Pác Bó (Hà Quảng) tháng 2/1961.Bác Hồ chọn Cao Bằng làm căn cứ cách mạng vì Cao Bằng hội đủ các yếu tố “thiên thời, địa lợi, nhân hòa”. Cao Bằng có nhiều dân tộc Tày, Nùng, Dao, Mông, Kinh, Hoa, Sán Chỉ, Lô Lô sinh sống. Xưa kia, Cao Bằng thường bị giặc ngoại xâm, bọn giặc phỉ hoành hành nên nhân dân với tinh thần thượng võ, luyện tập võ thuật, sản xuất cung nỏ, súng kíp, hỏa mai để giữ yên bờ cõi, bảo vệ cuộc sống nhân dân. Người Cao Bằng thật thà chất phác, lao động cần cù, sáng tạo, có truyền thống giúp đỡ lẫn nhau, kết nghĩa anh em với dân tộc khác, coi nhau như anh em một nhà.Khi đồng bào được tuyên truyền cách mạng một lòng theo Mặt trận Việt Minh chống Pháp, đuổi Nhật, dù giặc khủng bố, đốt nhà, rào làng, bêu đầu cán bộ, tịch thu thóc gạo vẫn giữ vững tinh thần đấu tranh... Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ VIII họp ở lán Khuổi Nặm Pác Bó, Trường Hà (Hà Quảng) từ ngày 10 đến ngày 19/5/1941 chính thức ra đời Mặt trận Việt Minh. Đến đầu năm 1942, đã có nhiều xã, nhiều tổng "hoàn toàn" (toàn dân tham gia Mặt trận Việt Minh). Cuối năm 1941, Ban Chấp hành Việt Minh Châu và Ban Chấp hành Việt Minh tỉnh ra đời, đánh dấu sự lớn mạnh của phong trào cách mạng ở Cao Bằng.Bác Hồ và các đồng chí Vũ Anh, Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp, Phùng Chí Kiên, Đặng Văn Cáp..., được nhân dân bảo vệ. Các đồng chí cùng ăn, cùng ở, cùng làm việc với đồng bào, nhất là đồng bào Mông, Dao ở vùng cao được các đồng chí đến để thành lập chiến khu, mở rộng căn cứ, như: Khu Thiện Thuận, Khu Quang Trung... Trên đỉnh núi Lam Sơn, đồng chí Võ Nguyên Giáp học và biết nói tiếng Mông, đã dịch cuốn Ngũ tự kinh ra tiếng Mông.Năm 1944, Bác Hồ gấp rút chuẩn bị lực lượng đón thời cơ giành chính quyền, Người chủ trương lúc này chính trị trọng hơn quân sự, tuyên truyền trọng hơn tác chiến để gây ảnh hưởng chính trị. Tháng 12/1944, Bác chỉ thị thành lập Đội Việt Nam tuyên truyền Giải phóng quân, gồm 34 chiến sỹ. Ngày 22/12/1944, Đội làm lễ thành lập tại khu rừng Trần Hưng Đạo, xã Tam Kim, huyện Nguyên Bình. Đây là đội quân chủ lực chính quy đầu tiên, tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam, là đội quân đàn anh của cách mạng.Trong phong trào cách mạng ở Cao Bằng, có sự đóng góp to lớn của nhân dân các dân tộc Cao Bằng đã gian khổ, hy sinh để đùm bọc, nuôi dưỡng Bác Hồ và cán bộ cách mạng.Bác Hồ đã viết những lời đầy xúc động gửi đồng bào các dân tộc Cao Bằng: “Tôi luôn luôn nhớ những ngày tôi công tác ở tỉnh ta. Cùng mấy đồng chí trong tỉnh, trèo đèo lội suối, ở núi nằm hang. Khi thì cùng 5, 7 chị em, bí mật tuyên truyền, huấn luyện, tổ chức. Khi thì cùng các anh em du kích đánh Nhật, chống Pháp, trừ Việt gian. Anh em no đói có nhau, sướng khổ cùng nhau, đồng lòng một chí. Do đó mà đào tạo nên những cán bộ quân sự và chính trị.Tôi không bao giờ quên những ngày gian nan cực khổ đó. Đồng bào trong tỉnh ta, các cụ già, các chị em phụ nữ, anh em nông dân, các em thanh niên, các cháu nhi đồng ai cũng hăng hái giúp đỡ. Mặc dầu Tây và Nhật thẳng tay khủng bố, nó đốt làng, nó phá nhà, nó bắt người, nhưng đồng bào vẫn kiên quyết giúp đỡ cách mệnh. Đồng bào Thổ, đồng bào Nùng, đồng bào Mán, đồng bào Mèo cho đến anh em Hoa kiều người thì giúp chúng tôi ăn, kẻ thì cho chúng tôi áo, có những đồng bào nhịn ăn, nhịn mặc, bán trâu, bán ruộng để giúp chúng tôi làm cách mệnh. Thật là quý hóa vô cùng”.Từ Pác Bó, phong trào cách mạng lan ra toàn tỉnh, toàn quốc, đến tháng 6/1945, ta đã có khu giải phóng gồm 6 tỉnh: Cao, Bắc, Lạng, Thái, Hà, Tuyên. Đến tháng 8/1945 ta đã giành chính quyền trong cả nước. Tất cả các sự kiện đó đều bắt đầu từ Cao Bằng - ngôi sao sáng của cách mạng mà Pác Bó là cội nguồn cách mạng.