Bài viết

Bác Hồ với Thanh niên xung phong – Những bước chân không ngại gian khổ

Năm 1950, theo chỉ thị của Bác Hồ, Đội Thanh niên xung phong công tác Trung ương được thành lập để mở đường, tải lương, phục vụ kháng chiến. Bác luôn quan tâm, tin tưởng và động viên lực lượng thanh niên xung phong vượt qua mọi gian khổ, hoàn thành nhiệm vụ. Đêm 20-3-1951 tại Nà Cù, Bác đến thăm và tặng thanh niên xung phong bốn câu thơ: “Không có việc gì khó / Chỉ sợ lòng không bền / Đào núi và lấp biển / Quyết chí ắt làm nên!”. Lời dạy của Bác trở thành nguồn động viên lớn, giúp các chàng trai, cô gái trẻ vượt qua bom đạn, hiểm nguy để giữ vững những tuyến đường. Năm 1969, Bác tiếp tục gửi thư khen và căn dặn thanh niên xung phong phải đoàn kết, rèn luyện, học tập và cống hiến hết sức trẻ cho Tổ quốc. Câu chuyện thời hoa lửa nhắc nhở thế hệ hôm nay phải có ý chí, nghị lực, dám vượt khó và sống có trách nhiệm. Lời Bác vẫn còn nguyên giá trị: có quyết tâm và lòng bền chí, con người có thể vượt qua những khó khăn tưởng chừng không thể.

Lạng Sơn14/08/2026Xã Lượng Minh (Đoàn xã Lượng Minh)9 lượt xem0 lượt chia sẻ
Bác Hồ với Thanh niên xung phong – Những bước chân không ngại gian khổ

Bác Hồ với Thanh niên xung phong – Những bước chân không ngại gian khổ

Những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đất nước còn chìm trong khói lửa. Núi rừng Việt Bắc trở thành căn cứ địa của cách mạng, còn những con đường xuyên rừng là mạch máu nối hậu phương với tiền tuyến.

Năm 1950, cuộc kháng chiến bước sang một giai đoạn mới. Trung ương Đảng quyết định mở Chiến dịch Biên giới, nhằm giải phóng Cao – Bắc – Lạng, mở rộng căn cứ địa và phá thế bao vây của quân địch.

Nhưng để bộ đội có thể tiến về phía trước, cần có những con đường.

Đường phải được mở qua núi cao, rừng rậm. Những đoạn bị bom phá phải được sửa chữa. Lương thực, vũ khí, quân trang phải được vận chuyển đến tiền tuyến. Những công việc ấy đòi hỏi sức trẻ, lòng nhiệt huyết và một tinh thần sẵn sàng chịu đựng gian khổ, hy sinh.

Chính trong hoàn cảnh ấy, theo chỉ thị của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ngày 15-7-1950, Đội Thanh niên xung phong công tác Trung ương được thành lập, gồm 225 đội viên do đồng chí Vương Bích Vượng làm Đội trưởng.

Từ những con người trẻ tuổi ấy, một lực lượng đặc biệt đã ra đời – lực lượng Thanh niên xung phong Việt Nam.

Họ không phải những người lính trực tiếp cầm súng ngoài mặt trận, nhưng họ luôn có mặt ở những nơi gian khổ và nguy hiểm nhất.

Nơi nào cần mở đường, họ có mặt.

Nơi nào cần tải lương, họ có mặt.

Nơi nào đường bị bom phá, họ lại lao vào san lấp.

Nơi nào chiến dịch cần người, thanh niên xung phong sẵn sàng nhận nhiệm vụ.

“Việc khó mấy cũng xung phong”

Bác Hồ rất quan tâm đến lực lượng thanh niên xung phong.

Năm 1953, với bút danh C.B, Bác viết bài “Đội Thanh niên xung phong” đăng trên Báo Nhân Dân. Người nhấn mạnh rằng kháng chiến càng phát triển, công việc càng nhiều, vì vậy cần củng cố và phát triển lực lượng thanh niên xung phong để phục vụ kháng chiến và đào tạo cán bộ sau này.

Bác căn dặn thanh niên xung phong phải xung phong làm mọi việc, bất kỳ việc khó hay việc dễ, phục vụ cho đến ngày kháng chiến thành công.

Với Bác, đó là một nhiệm vụ rất vẻ vang của tuổi trẻ.

Nhưng có lẽ, kỷ niệm sâu sắc nhất giữa Bác Hồ và lực lượng Thanh niên xung phong là một đêm tháng Ba năm 1951.

Đêm ấy, trời Việt Bắc rét đậm.

Ngày 20-3-1951, Bác Hồ đến thăm Phân đội 312 của Đội Thanh niên xung phong công tác Trung ương tại cánh rừng Nà Cù, huyện Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn.

Giữa núi rừng lạnh giá, Bác vẫn ân cần hỏi han các đội viên về chuyện ăn ở, sinh hoạt và công việc.

Người hỏi:

– Đào núi có khó không?

Có người trả lời khó.

Có người nói không khó.

Bác lại hỏi:

– Có ai dám đào núi không?

Một nữ đội viên mạnh dạn đứng lên:

– Thưa Bác, có ạ! Thanh niên xung phong chúng cháu hằng ngày vẫn đào núi để bảo đảm giao thông đấy ạ!

Bác cười hiền.

Người nói rằng đào núi, bảo không khó thì không đúng. Quả thật là khó, nhưng điều quan trọng là con người dám làm và quyết tâm làm thì có thể làm được.

Rồi giữa cánh rừng Nà Cù, Bác đọc tặng những người thanh niên xung phong bốn câu thơ:

“Không có việc gì khó

Chỉ sợ lòng không bền

Đào núi và lấp biển

Quyết chí ắt làm nên!”

Bốn câu thơ chỉ có vài dòng, nhưng đã trở thành một lời nhắn gửi lớn lao đối với tuổi trẻ Việt Nam.

Bác không nói rằng con đường phía trước sẽ không có khó khăn.

Ngược lại, Bác chỉ rõ rằng khó khăn là điều không thể tránh khỏi. Nhưng đáng sợ nhất không phải là núi cao, đường xa hay gian khổ, mà là lòng người thiếu bền chí.

Nếu có quyết tâm, có ý chí và biết đoàn kết, con người có thể vượt qua những thử thách tưởng như không thể.

Những con đường giữa thời hoa lửa

Sau lời Bác dặn, những người thanh niên xung phong lại trở về với công việc của mình.

Họ tiếp tục mở đường giữa núi rừng.

Những bàn tay trẻ tuổi ngày ngày cuốc đất, đào đá, san đường.

Có những hôm mưa rừng trút xuống, đường biến thành bùn lầy.

Có những đêm rét buốt, họ vẫn phải làm việc để bảo đảm giao thông.

Có những lúc máy bay địch xuất hiện, bom đạn trút xuống, mọi người phải vừa tránh bom vừa tìm cách khôi phục tuyến đường.

Đường vừa sửa xong lại bị phá.

Bom vừa ngừng rơi, những người thanh niên lại lao ra.

Không ai hỏi:

“Công việc này có nguy hiểm không?”

Điều họ quan tâm là:

“Làm thế nào để con đường được thông?”

Bởi họ hiểu rằng phía sau con đường ấy là bộ đội đang chiến đấu, là lương thực, vũ khí và niềm hy vọng của cả một chiến trường.

Có những người đã gửi lại tuổi thanh xuân nơi những cung đường ấy.

Có người bị thương.

Có người mang thương tật suốt đời.

Có người mãi mãi không trở về.

Nhưng những con đường họ mở ra vẫn tiếp tục đưa những đoàn quân tiến về phía trước.

Lời Bác gửi lại trước lúc đi xa

Năm tháng trôi qua, cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn vô cùng ác liệt.

Thanh niên xung phong lại tiếp tục có mặt trên những tuyến đường Khu Bốn – nơi bom đạn địch ngày đêm đánh phá dữ dội.

Ngày 27-1-1969, Bác Hồ gửi lẵng hoa và thư khen Đơn vị Thanh niên xung phong 333, ghi nhận những thành tích xuất sắc của đơn vị.

Trong thư, Bác biểu dương các đội viên là những thanh niên ưu tú của nhân dân Việt Nam anh hùng.

Nhưng ngay cả khi khen ngợi, Bác vẫn không quên căn dặn.

Người nhắc thanh niên phải nêu cao ý chí chiến đấu, tinh thần cảnh giác cách mạng, đoàn kết, ra sức học tập chính trị, kỹ thuật, văn hóa, đem hết nhiệt tình và tài năng của tuổi trẻ cống hiến cho sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước.

Đó là một trong những lời căn dặn cuối cùng Bác dành cho lực lượng Thanh niên xung phong trước lúc Người đi xa.

Vẫn là những điều Bác luôn nhắc nhở:

Phải có ý chí.

Phải đoàn kết.

Phải học tập.

Phải rèn luyện.

Và phải biết đem sức trẻ của mình phục vụ Tổ quốc.

Ngọn lửa tuổi trẻ còn mãi

Từ 225 đội viên đầu tiên, lực lượng Thanh niên xung phong Việt Nam ngày càng phát triển, có mặt trên khắp các chiến trường, góp phần làm nên những chiến công của dân tộc.

Nhìn lại chặng đường ấy, người ta không chỉ nhớ đến những con đường được mở giữa núi rừng, những đoàn xe vượt qua bom đạn hay những tuyến giao thông được giữ vững.

Người ta còn nhớ đến những chàng trai, cô gái tuổi đôi mươi đã sống một cuộc đời đẹp nhất – sống có lý tưởng, có trách nhiệm và sẵn sàng cống hiến cho đất nước.

Với họ, lời Bác dặn không phải là những lời nói xa xôi.

Đó là sức mạnh để họ đứng dậy sau mỗi lần con đường bị bom phá.

Là niềm tin để họ vượt qua những đêm dài gian khổ.

Là động lực để họ tiếp tục đi về phía trước khi tuổi trẻ và tính mạng của mình có thể phải đánh đổi.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua.

Những con đường thời chiến nhiều nơi đã trở thành đường nhựa rộng thênh thang. Những cánh rừng năm xưa đã đổi thay. Những người thanh niên xung phong ngày ấy nay nhiều người đã mái tóc bạc màu.

Nhưng bốn câu thơ của Bác vẫn còn nguyên sức sống:

“Không có việc gì khó

Chỉ sợ lòng không bền

Đào núi và lấp biển

Quyết chí ắt làm nên!”

Ngày hôm nay, thế hệ trẻ không còn phải mở đường giữa bom đạn, nhưng mỗi người đều có những “ngọn núi” của riêng mình.

Đó có thể là khó khăn trong học tập, thử thách trong công việc, những thất bại trong cuộc sống hay trách nhiệm với gia đình và cộng đồng.

Câu chuyện về Bác Hồ với Thanh niên xung phong nhắc chúng ta rằng: khó khăn không đáng sợ, điều đáng sợ là thiếu ý chí; thử thách không làm con người gục ngã nếu trong tim còn có niềm tin và quyết tâm.

Tuổi trẻ chỉ đến một lần.

Vì vậy, hãy sống sao cho những năm tháng tuổi trẻ trở thành những năm tháng có ý nghĩa; biết học tập, rèn luyện, đoàn kết, dám nhận việc khó và sẵn sàng cống hiến cho quê hương, đất nước.

Giữa thời hoa lửa, Bác Hồ đã trao cho thanh niên xung phong không chỉ những lời động viên, mà còn trao một niềm tin lớn lao vào sức trẻ Việt Nam.

Niềm tin ấy đã giúp họ đào núi, mở đường, vượt qua bom đạn và làm nên những kỳ tích.

Và hôm nay, ngọn lửa ấy vẫn được truyền lại cho thế hệ trẻ:

Có lòng bền chí thì việc khó cũng có thể làm nên.

Có lý tưởng thì tuổi trẻ sẽ không sống hoài, sống phí.

Có tình yêu Tổ quốc thì mỗi bước chân đều có thể trở thành một bước chân góp phần xây dựng quê hương.

Đó chính là câu chuyện về Bác Hồ với Thanh niên xung phong – một câu chuyện thời hoa lửa, nhưng ngọn lửa của nó vẫn còn cháy sáng trong lòng các thế hệ Việt Nam hôm nay và mai sau.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn