Bác lên thăm Lào Cai

Tháng 9 năm 1958, sau những thắng lợi của cuộc vận động quần chúng tiễu phỉ, khôi phục kinh tế, tỉnh Lào Cai đã có nhiều biến đổi quan trọng.

Nhiệm vụ của tỉnh Lào Cai lúc này là tiến hành đấu tranh xóa bỏ tàn dư của chế độ phong kiến, cải tạo xã hội chủ nghĩa và bước đầu phát triển kinh tế - xã hội.

Giữa lúc phong trào cách mạng ở tỉnh Lào Cai đang có những bước chuyển biến quan trọng như vậy thì một niềm vui lớn đến với nhân dân các dân tộc tỉnh Lào Cai: Bác Hồ cùng phái đoàn Đảng, Chính phủ lên thăm.

Tôi cùng một số đồng chí đi tàu xuống Yên Bái để đón Bác. Trên tàu từ Lào Cai về xuôi lòng chúng tôi biết bao xúc động khó tả.

Chúng tôi sống trong tâm trạng vô cùng sung sướng vì nghĩ rằng thế nào cũng được báo cáo để Bác nghe về sự tiến bộ của tỉnh Lào Cai trong những năm qua. Sung sướng vì nghĩ thế nào cũng được Bác huấn thị, chỉ bảo để tỉnh Lào Cai tiến lên trong thời kỳ mới của cách mạng.

Riêng tôi càng sung sướng lại được gặp lại Bác Hồ để nghe Người dạy bảo, để được tiến bộ hơn.

Mừng như thế nhưng chúng tôi cũng thấy lo lo. Từ lúc ở nhà cho tới lúc ngồi trên tàu chúng tôi soát lại những điều đã chuẩn bị sẽ báo cáo với Bác, để thưa với Bác khi Người hỏi mà lòng dạ cứ nao nao, chỉ sợ lúc ấy xúc động quá mà quên đi mất.

Đêm 22 tháng 9 năm 1958 chúng tôi về tới thị xã Yên Bái. Sáng sớm hôm sau thì tàu đưa Bác từ thủ đô Hà Nội lên tới ga Yên Bái.

Nhận được tin tôi liền ra ga đón Bác. Thấy tôi đồng chí Lê Quốc Thân, Thứ trưởng Bộ Công an, dẫn vào toa mà trong đó có các đồng chí cùng đi với Bác.

Đồng chí Lê Quốc Thân đưa tôi sang toa Bác ngồi. Vừa tới đầu toa xe tim tôi đập rộn. Bác đi một toa riêng có giường nằm, khá tiện nghi như căn buồng ở, ngoài đầu toa có bộ bàn ghế để Bác tiếp khách.

Lúc đó trời mới tảng sáng, tôi rón rén bước vào lòng vẫn áy náy chỉ sợ đến sớm làm mất giấc ngủ của Bác.

Bác ngồi ở ghế, quần áo màu gụ, cốt cách thật ung dung, giản dị nên vừa nhìn thấy Bác tôi đã có ngay cảm giác ấm cúng, gần gũi, tự tin.

Thấy tôi Bác gọi ngay:

- Chú vào đây. Chú xuống đây từ bao giờ thế?

Tôi đáp:

- Thưa Bác, được biết tin Bác lên thăm Lào Cai chúng cháu đến đón Bác ạ.

Bác hiền từ:

- Bác cũng biết đường đi lên Lào Cai rồi. Nhưng chú đã xuống đến đây cũng rất tốt. Chú ngồi xuống đây.

Bác lấy ra mấy tờ giấy đã viết rồi nói tiếp:

- Bác viết sẵn một bài nói chuyện với đồng bào tỉnh Lào Cai rồi, chú xem đi, có gì thì góp ý với Bác.

Thật bất ngờ quá đỗi với tôi. Lề lối, tác phong làm việc của Bác thật dân chủ. Tôi bàng hoàng cả người, tay cầm mấy tờ giấy có chữ của Bác viết một mặt, một mặt để trắng và đọc từng dòng. Tôi nghĩ mãi chẳng biết tham gia ý kiến gì thì Bác nhắc:

- Chú có ý kiến gì thì thêm vào.

Tôi đọc lại, sau mới nghĩ ra một ý, liền mạnh dạn thưa với Bác:

- Thưa Bác về mặt tư tưởng, cháu đề nghị với Bác có thể nhấn mạnh thêm phải khắc phục tư tưởng dân tộc lớn và tư tưởng dân tộc hẹp hòi ạ.

Nghe tôi nói Bác vui vẻ gật đầu:

- Đúng vậy, chú ghi vào để Bác nhớ nhấn mạnh thêm.

Tôi sung sướng ghi thêm mấy chữ vào bản viết tay của Bác. Thấy Bác đồng ý với ý kiến của mình tôi đọc lại một lần nữa và thấy hơi ngờ ngợ, trong bài viết, bác có có câu: "Đặc biệt là đối với dân tộc ít người như đồng bào Lô Lô...".

Tôi cứ lúng túng mãi không rõ tỉnh Lào Cai có dân tộc Lô Lô không? Vì không tin ở mình nên tôi không dám báo cáo với Bác.

Về sau trong lần thống kê dân số năm 1960 tôi mới biết tỉnh Lào Cai mình cũng có dân tộc Lô Lô dẫu rằng dân số rất ít.

Cách làm việc của Bác thật chính xác, cẩn thận là thế. Tôi có cảm tưởng như đang sống trong những giây phút ấm cúng nhất với người Cha già của mình. Đó cũng là thời gian tôi được ở cạnh Bác lâu nhất.