Bác Năm Trí

KÝ SỰ: NHỊP TÍCH TẮC BÌNH YÊN CỦA NGƯỜI LÍNH TRINH SÁT

Góc phố nhỏ ồn ào tiếng còi xe dường như dừng lại trước chiếc tủ kính sờn cũ của ông chú thợ sửa đồng hồ. Bảng hiệu chỉ vỏn vẹn dòng chữ viết tay: "Năm Trí - Sửa các loại đồng hồ". Ít ai ở khu xóm này biết rằng, đôi bàn tay đang tỉ mẩn gắp từng bánh răng nhỏ xíu ấy, hơn 40 năm trước từng nắm chắc cây súng AK, băng qua những bãi mìn dày đặc trên chiến trường biên giới Tây Nam.

Ông Năm Trí năm nay bước sang tuổi 68. Mái tóc đã bạc trắng như cước, nụ cười hiền luôn thường trực trên môi mỗi khi có khách ghé qua. Chiếc kẹp lúp gắn trên mắt phải giúp ông soi rõ từng chi tiết của những cỗ máy thời gian cạn cót.

"Làm nghề này phải tĩnh, cháu ạ. Mắt phải tinh, tay không được run," ông Năm vừa nói vừa khéo léo dùng chiếc nhíp gắp viên chân kính bé bằng hạt vừng đặt vào đúng vị trí.

Nhìn sự tĩnh lặng của ông lúc này, thật khó hình dung ông từng là lính trinh sát của Sư đoàn 330, trực tiếp tham gia chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam và làm nghĩa vụ quốc tế tại chiến trường Campuchia những năm 1978 - 1979. Mùa khô năm ấy ở Tà Sanh, Battambang, khói súng khét lẹt thay cho mùi rơm rạ quê nhà. Những người lính tuổi mười tám, đôi mươi như ông đã gửi lại tuổi thanh xuân ở những cánh rừng bạt ngàn sôt rét.

Ông vén ống tay áo đã sờn mép, để lộ một vệt sẹo dài chạy dọc bắp tay. "Kỷ niệm trận dập pháo năm 79 đấy. Đồng đội chú người còn, người mất. Chú may mắn còn giữ được mạng mạng sống trở về, chân tay còn nguyên vẹn là phước lớn lắm rồi." Giọng ông chùng xuống, ánh mắt nhìn xa xăm qua lăng kính chiếc kính lúp, như thấy lại những khuôn mặt đồng đội đã mãi mãi nằm lại bên kia biên giới.

Hòa bình lập lại, người lính trinh sát tháo balo, cất kỹ tấm Huân chương Chiến công vào đáy tủ gỗ, và bắt đầu cuộc chiến mới: Cuộc chiến mưu sinh. Ông học nghề sửa đồng hồ, lấy vợ, sinh con. Tiếng gầm rú của đạn pháo ngày xưa nay được thay bằng tiếng tíc tắc đều đặn, êm ái của hàng trăm chiếc đồng hồ treo tường, đồng hồ đeo tay trong góc tiệm nhỏ.

Với ông Năm, hạnh phúc hiện tại giản đơn đến kỳ lạ. Đó là bữa cơm chiều có nồi cá kho tiêu vợ nấu, là tiếng cháu nội bi bô tập nói trước hiên nhà, và là việc mỗi ngày được giúp người ta "nối lại" những nhịp đập của thời gian.

Gấp lại hộp đồ nghề khi nắng chiều dần tắt, ông lão cựu binh mỉm cười quay sang tôi: "Đời người cũng như cái đồng hồ. Có lúc chạy nhanh, lúc chạy chậm, có khi đứt cót tưởng như hỏng hẳn. Nhưng qua cơn binh lửa, được ngồi đây nghe tiếng tích tắc bình yên thế này, là thấy thời gian của mình không hề bị uổng phí."