Bác Nguyên Luận

Nguyên Luận là một cựu chiến binh gắn bó lâu năm với phường Ba Ngòi. Trong mắt bà con địa phương, bác Luận là người trầm tính, ít nói nhưng sống rất tình nghĩa, làm việc chắc chắn và luôn có mặt mỗi khi xóm làng cần đến. Bác sinh năm 1964, lớn lên trong thời kỳ đất nước còn nhiều khó khăn. Tuổi thơ của bác gắn với vùng biển Ba Ngòi đầy nắng gió, nơi những con đường đất đỏ chạy quanh xóm nhỏ và tiếng sóng biển là âm thanh quen thuộc mỗi ngày. Gia đình đông con, cuộc sống thiếu thốn nên từ nhỏ bác đã quen với việc phụ giúp cha mẹ: theo ghe kéo lưới, gánh cá ra chợ, hay làm thuê bất cứ việc gì để đỡ đần gia đình. Những năm tháng ấy rèn cho bác tính kiên nhẫn và chịu khó. Dù vất vả, bác Luận vẫn luôn là người không ngại khó khăn, việc gì cũng cố gắng làm đến nơi đến chốn. Khi đến tuổi trưởng thành, theo tiếng gọi của Tổ quốc, bác lên đường nhập ngũ. Ngày chia tay quê hương Ba Ngòi, con đường làng vẫn còn đất đá, mẹ bác chỉ kịp dặn một câu ngắn gọn: “Đi xa thì nhớ giữ mình, làm gì cũng phải nghĩ tới đồng đội.” Câu nói ấy bác mang theo suốt những năm tháng quân ngũ. Trong môi trường quân đội, bác Luận là người lính có tinh thần kỷ luật cao và rất chịu khó. Những ngày hành quân dài, vượt rừng, băng suối, thiếu thốn đủ bề, bác luôn giữ tinh thần ổn định, không than vãn. Đồng đội cũ vẫn nhớ bác là người ít nói nhưng luôn sẵn sàng giúp người khác trước khi nghĩ đến bản thân. Có những đêm hành quân mưa lạnh, đường trơn trượt, bác thường nhường phần nhẹ hơn cho người yếu sức. Khi đơn vị dừng nghỉ giữa rừng, bác cùng vài đồng đội thay nhau canh gác, đảm bảo an toàn cho cả tập thể. Những việc tưởng chừng nhỏ ấy lại góp phần tạo nên sự gắn kết trong đơn vị. Sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự, bác Nguyên Luận trở về quê hương Ba Ngòi. Cuộc sống đời thường bắt đầu lại từ con số rất nhỏ. Thời điểm đó, kinh tế gia đình còn nhiều khó khăn nên bác phải làm đủ nghề để mưu sinh: đi biển, phụ sửa ghe, làm thuê ở cảng, rồi sau này tham gia các công việc lao động địa phương. Dù làm bất cứ công việc nào, bác vẫn giữ tác phong của người lính: đúng giờ, làm việc rõ ràng, không làm qua loa. Chính sự nghiêm túc đó khiến bà con trong khu phố rất tin tưởng. Ai cần việc nặng, việc gấp, thường nghĩ ngay đến bác Luận. Có một câu chuyện mà người dân Ba Ngòi vẫn hay nhắc về bác. Một năm nọ, sau một trận bão lớn quét qua vùng biển Cam Ranh, nhiều nhà ở Ba Ngòi bị thiệt hại nặng. Mái tôn bay, cây cối ngã đổ, đường đi bị chắn lối. Trong khi nhiều người còn lo sửa sang nhà cửa mình, bác Luận đã cùng nhóm cựu chiến binh trong xóm chủ động đi giúp từng hộ dân. Bác leo lên mái nhà buộc lại từng tấm tôn, bất chấp nắng gắt sau bão. Có đoạn đường bị cây lớn chắn ngang, bác cùng mọi người dùng cưa tay và rìu để dọn dẹp, mở lối cho xe cộ và người dân đi lại. Làm việc liên tục nhiều giờ liền, mồ hôi và bụi đất hòa vào nhau, nhưng bác không nghỉ. Khi thấy một gia đình neo đơn không còn nơi ở an toàn, bác cùng hàng xóm dựng tạm một chỗ che chắn, giúp họ ổn định tạm thời rồi mới yên tâm tiếp tục công việc khác. Có người khuyên: “Anh Luận nghỉ chút đi cho đỡ mệt.” Bác chỉ cười: “Còn việc chung thì còn làm, nghỉ sau cũng được.” Câu nói ấy sau này được nhiều người nhớ lại như một nét rất riêng của bác. Trong đời sống hằng ngày, bác Luận là người sống rất giản dị. Bác ít nói, không thích ồn ào, nhưng luôn quan tâm đến hàng xóm. Sáng sớm bác thường đi bộ quanh khu phố, ghé bến cá nhìn tàu thuyền ra vào, rồi mới trở về nhà. Những lúc rảnh, bác hay phụ sửa đồ cho người trong xóm hoặc tham gia các công việc chung của khu dân cư. Gia đình bác cũng mang nề nếp rõ ràng. Bác dạy con bằng chính cuộc đời mình: sống ngay thẳng, không gian dối, biết lao động và biết giúp người khi có thể. Có những buổi tối, sau ngày làm việc mệt mỏi, bác vẫn ngồi vá lưới, sửa đồ hoặc trò chuyện với con cháu về cuộc sống. Ngoài ra, bác Nguyên Luận còn tham gia tích cực các hoạt động của hội cựu chiến binh địa phương. Trong những buổi sinh hoạt, bác thường kể lại vài câu chuyện ngắn thời quân ngũ, không phải để kể công mà để nhắc thế hệ trẻ hiểu giá trị của hòa bình và tinh thần trách nhiệm của người lính. Ở tuổi ngoài 60, bác Luận vẫn giữ phong thái điềm đạm, chắc chắn và giản dị. Dù không nổi bật hay phô trương, bác vẫn được bà con phường Ba Ngòi quý trọng bởi sự chân thành, tinh thần trách nhiệm và cách sống nghĩa tình — một hình ảnh đẹp của người cựu chiến binh giữa đời thường.