Bác sĩ Đặng Thùy Trâm – cô gái Hà Nội và hai cuốn nhật ký

Đặng Thùy Trâm sinh ngày 26/11/1942 tại Hà Nội, trong một gia đình trí thức có truyền thống làm nghề y. Sau khi tốt nghiệp Đại học Y khoa, chị xin vào chiến trường tháng 11/1966 và được giao làm bệnh xá trưởng Bệnh xá huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi. Khi ấy chị mới ngoài hai mươi tuổi.

Ở Đức Phổ, chị vừa chữa bệnh cho bộ đội và dân thường, vừa mở lớp đào tạo y tá cấp tốc năm 1967–1968. Có học trò của chị sau này bị tra tấn, kẻ thẩm vấn vẫn dò hỏi về “học trò của bác sĩ Trâm” và nơi đặt bệnh xá, chứng tỏ cái tên của chị đã vang xa đến mức nào. Một học trò khác giữ bộ kéo, panh chị tặng suốt đời để chữa bệnh cho chồng.

Ngày 22/6/1970, chị hy sinh khi mới 27 tuổi. Những trang nhật ký chị viết trong chiến tranh tưởng đã mất. Nhưng hai cuốn nhật ký ấy sau 35 năm nằm lại nước Mỹ đã được chính những cựu binh Mỹ trao trả cho gia đình chị vào năm 2005. Từ đó, “Nhật ký Đặng Thùy Trâm” được xuất bản và lan đến bạn đọc trong nước lẫn quốc tế.

Năm 2006, Nhà nước truy tặng chị danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (ngày 20/2/2006). Ở Quảng Ngãi hiện có khu di tích lưu niệm và một trường cao đẳng y tế mang tên chị.

Điều khiến câu chuyện của chị chạm vào người trẻ là sự gần gũi: một sinh viên Hà Nội, những dòng nhật ký về lý tưởng và tình cảm của tuổi hai mươi, viết giữa bom đạn. Ngọn lửa ấy vẫn còn đến hôm nay.