Bác sĩ Đặng Thuỳ Trâm-Cuốn nhật ký.

Những con người của lịch sử luôn để lại những giá trị to lớn và cao đẹp dành cho thế hệ đi sau. Những kỉ vật của họ luôn trở thành nguồn cảm hứng mãnh liệt cho những tác phẩm văn học về chiến tranh. Ở đó chúng ta không chỉ thấy được sự mất mát đau thương mà còn thấy được những ‘’ánh lửa’’ mãnh liệt của con người Việt Nam trong ‘’thời hoa lửa’’.

Ánh lửa trong trang giấy.

Vào tháng 6-1970, sau một trận càn quét của lính Mỹ vào một căn cứ của chúng ta tại chiến trường Đức Phổ (Quảng Ngãi), họ đã tìm thấy được một cuốn nhật ký của người chiến sĩ vừa hi sinh. Một người lính Mỹ là Fredric, đã có ý định châm lửa đốt đi cuốn nhật ký được bọc trong vải, thì được người phiên dịch cản lại: ‘’ Đừng đốt. Bản thân nó đã có lửa rồi!’’...Sau sự kiện ấy, 35 năm lưu lạc đất Mỹ nó đã được về với gia đình của liệt sĩ. Chủ nhân của cuốn nhật ký là Bác sĩ Đặng Thuỳ Trâm. Sinh ra và lớn lên ở Hà Nội, sau khi tốt nghiệp đại học Y năm 1966, chị xung phong vào chiến trường miền Nam. Sau 3 tháng hành quân chị có mặt tại mặt trận Quảng Ngãi, chị được phân công phụ trách ở một bệnh viện ở huyện Đức Phổ, là bệnh viện dân y nhưng chủ yếu điều trị cho các thương binh. Mang trọng trách của một bác sĩ, Đặng Thuỳ Trâm rất yêu thương mọi người, chị luôn hiểu được cái khốc liệt của chiến tranh và sự đau đớn mà nhân dân phải gánh chịu. Đặng Thuỳ Trâm được kết nạp vào Đảng Cộng Sản Việt Nam ngày 27/9/1968. Trong khoảng thời gian công tác tại Quảng Ngãi, Đặng Thuỳ Trâm đã đem toàn bộ tâm tư của mình viết vào cuốn nhật ký ấy, nó đã ghi lại những ngày tháng chiến đấu gian khổ của dân tộc và sự hy sinh dũng cảm của một thế hệ anh hùng. Và rồi cuốn nhật ký ấy sẽ làm chúng ta rơi nước trước những dòng ghi chép về tội ác của đế quốc Mỹ gây ra cho nhân dân, nó là những dòng bút, những trang giấy chân thật nhất cho thấy một thời ‘’hoa lửa’’của dân tộc.

‘’ 19/5/1970. Địch càn lên súng nổ rần rần con vẫn cười, bình tĩnh ra công sự . Địch tập kích vào căn cứ, vừa chạy địch có đêm phải ngủ trong rừng con cũng vẫn cười, nụ cười vẫn nở ngay cả khi tàu rọ và HU-1A quăng rocket xuống ngay trên đầu mình…. Vậy mà khi nghĩ đến gia đình, đến những người thân yêu trên cả hai miền, lòng con xao xuyến xót xa và cũng có những lúc những giọt nước mắt thấm mặn yêu thương chảy tràn trên đôi mắt của con’’-Nhật ký Đặng Thuỳ Trâm. Khói lửa chiến tranh đã cướp đi tất cả niềm hạnh phúc của con người, nhưng trong những năm bom đạn ấy, con người vẫn luôn lạc quan, tin vào một tương lai tươi sáng tốt đẹp phía trước.

‘’19.5.70. Được thư mẹ…Mẹ của con ơi, mỗi dòng chữ, mỗi lời nói của mẹ thấm nặng yêu thương, như những dòng máu chảy về trái tim khát khao nhớ thương của con…Ba năm qua, trên từng chặng đường con bước, trong muôn vàn âm thanh hỗn hợp của chiến trường, bao giờ cũng có một âm thanh dịu dàng tha thiết mà sao có một âm lượng cao hơn tất cả mọi bom đạn sấm sét vang lên trong lòng con. Đó là tiếng nói miền Bắc yêu thương, của mẹ ,ba, của em, của tất cả’’ -Nhật ký Đặng Thuỳ Trâm. Tiếng mưa bom bão đạn cũng không thể khiến người chiến sĩ ấy nản lòng. Ở nơi ấy, chị như nghe thấy tiếng gọi của quê hương, của gia đình. Chị không ngần ngại hi sinh khi Tổ quốc cần và sẽ không bao giờ từ bỏ lý tưởng yêu nước cao đẹp.

Ánh lửa còn mãi.

Cuốn nhật ký được Đặng Thuỳ Trâm viết từ ngày 8/4/1968 đến ngày 20/6/1970. Ngày 22/6/1970, trong một chuyến công tác từ vùng núi về đồng bằng, chị bị địch phục kích và hi sinh khi chưa đầy 28 tuổi đời, 2 tuổi Đảng và 3 năm tuổi nghề. Nhật ký của Đặng Thuỳ Trâm được nhà phê bình văn học Vương Trí Nhàn biên soạn thành quyển mang tên ‘’ Nhật ký Đặng Thuỳ Trâm’’ và đã trở thành một biểu tượng của văn học với việc được in ra nhiều thứ tiếng.

‘’ Nhật ký Đặng Thuỳ Trâm’’ không chỉ là nỗi niềm của người chiến sĩ hi sinh vì tổ quốc mà còn là những tâm tư sâu nặng của một người con về gia đình. Được viết trong thời khói lửa, cuốn nhật ký ấy viết lên cả cuộc hành trình của Đặng Thuỳ Trâm, trở thành kỉ vật,tư liệu quý giá. Chủ nhân của cuốn nhật ký ấy đã đi xa, nhưng cuốn nhật ký ấy vẫn về với quê hương một cách diệu kỳ. Người đã đi nhưng vật sẽ còn mãi, hãy nhìn vào những gì họ để lại mà tiếp tục cố gắng phát triển một đất nước tươi đẹp và giàu mạnh. Chúng ta biết ơn họ, trân trọng những điều quý giá ấy. Mong rằng tương lai chúng ta sẽ tìm thấy nhiều kỷ vật hơn của những người chiến sĩ, nhữngngười đã hi sinh cống hiến hết mình cho Tổ quốc.