BÁC SĨ – LIỆT SĨ ĐẶNG THÙY TRÂM: NGỌN LỬA TUỔI HAI MƯƠI SÁNG MÃI CÙNG LỊCH SỬ

Bác sĩ – Liệt sĩ Đặng Thùy Trâm (sinh ngày 26 tháng 11 năm 1942 tại Huế và lớn lên tại Hà Nội) là một biểu tượng cao đẹp về lý tưởng sống cống hiến và tinh thần xả thân vì Tổ quốc của thế hệ trẻ Việt Nam. Chị sinh ra trong một gia đình trí thức với bố là bác sĩ ngoại khoa Đặng Ngọc Khuê, mẹ là giảng viên Trường Đại học Dược Hà Nội Doãn Ngọc Trâm, và là chị cả trong gia đình có bốn chị em gái đều tên Trâm. Thời đi học tại Trường Cấp 3 Chu Văn An (Hà Nội), chị vừa học tập xuất sắc, tích cực tham gia công tác Đoàn, câu lạc bộ thơ văn vừa đoạt nhiều giải thưởng văn nghệ. Nối nghiệp gia đình, chị thi đỗ chuyên khoa Mắt Trường Đại học Y khoa Hà Nội và nhờ những thành tích học tập vượt trội, chị được cho tốt nghiệp sớm một năm với tấm bằng hạng ưu vào tháng 6 năm 1966. Dù hoàn toàn có thể ở lại Hà Nội nhận một vị trí công tác thuận lợi, người con gái Hà Nội ấy đã tự nguyện xung phong vượt dãy Trường Sơn vào thẳng chiến trường Quảng Ngãi khốc liệt. Tháng 3 năm 1967, chị được phân công phụ trách Bệnh xá Đức Phổ — một bệnh xá tiền phương chủ yếu điều trị cho các thương bệnh binh giữa muôn vàn thiếu thốn về lương thực và thuốc men. Tại đây, chị đã cùng các đồng nghiệp lăn xả cứu chữa cho hàng nghìn thương binh và nhân dân địa phương, tổ chức di chuyển bệnh xá chống càn, đồng thời vinh dự được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam ngày 27 tháng 9 năm 1968. Ngày 22 tháng 6 năm 1970, trong một chuyến công tác từ vùng núi Ba Tơ về đồng bằng, Bệnh xá Đức Phổ bị lính Mỹ tập kích và Bác sĩ Đặng Thùy Trâm đã ngoan cường chiến đấu rồi anh dũng hy sinh khi chưa tròn 28 tuổi đời và 2 tuổi Đảng. Sau trận tập kích, cựu sĩ quan quân báo Mỹ Frederic Whitehurst tìm thấy hai tập sổ tay nhật ký bọc vải của chị và khi định châm lửa đốt, người thông dịch viên đã cản lại bằng câu nói lịch sử: "Đừng đốt. Bản thân nó đã có lửa rồi!". Hai tập nhật ký được lưu giữ cẩn thận suốt 35 năm trước khi được trao trả cho gia đình chị vào cuối tháng 4 năm 2005 và xuất bản thành cuốn sách Nhật ký Đặng Thùy Trâm, trở thành hiện tượng văn học với hơn 400.000 bản phát hành, được dịch ra nhiều thứ tiếng và báo chí quốc tế ví như "Nhật ký Anne Frank của Việt Nam". Năm 2006, chị được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, đồng thời tên chị được trang trọng đặt cho Bệnh viện đa khoa khu vực Đặng Thùy Trâm, trạm xá tại thị xã Đức Phổ, một xã mới ở tỉnh Quảng Ngãi cùng nhiều con đường lớn tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.