Bác sĩ Phạm Ngọc Thạch – Bộ trưởng Y tế đầu tiên và người đặt nền móng cho Y học dự phòng Việt Nam

Bác sĩ Phạm Ngọc Thạch sinh ngày 7 tháng 5 năm 1909 tại xã Điện Tiến, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam và hy sinh ngày 7 tháng 11 năm 1968 tại chiến trường Tây Ninh khi đang trực tiếp chỉ đạo công tác y tế chiến khu. Ông nguyên là Bộ trưởng Bộ Y tế nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Anh hùng Lao động, Chủ tịch Thanh niên Tiền phong Nam Bộ. Với những cống hiến đặc biệt xuất sắc cho sự nghiệp cách mạng và ngành y tế nước nhà, ông đã được Đảng và Nhà nước truy tặng Huân chương Hồ Chí Minh và Giải thưởng Hồ Chí Minh về Khoa học và Công nghệ.

Tốt nghiệp Bác sĩ Y khoa tại Pháp năm 1934, Phạm Ngọc Thạch từ bỏ cơ hội làm việc với mức thu nhập cao ở châu Âu để trở về quê hương mở phòng khám chữa bệnh cho nhân dân. Giác ngộ cách mạng, ông hăng hái tham gia phong trào yêu nước và trở thành thủ lĩnh của lực lượng Thanh niên Tiền phong, góp phần quyết định vào thắng lợi của Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945 tại Sài Gòn. Khi Chính phủ lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thành lập, ông được Chủ tịch Hồ Chí Minh tin tưởng giao đảm nhiệm vị trí Bộ trưởng Bộ Y tế.

Trên cương vị lãnh đạo ngành y tế, Bác sĩ Phạm Ngọc Thạch đã đề xuất tư tưởng chiến lược vô cùng tiến bộ: "Phòng bệnh hơn chữa bệnh" và lấy y tế cơ sở làm trọng tâm. Trong điều kiện chiến tranh thiếu thốn trăm bề, ông đã chỉ đạo nghiên cứu và sản xuất thành công vắc-xin phòng lao BCG bằng phương pháp rạch da hiệu quả, phù hợp với hoàn cảnh Việt Nam, giúp kiểm soát nguy cơ lây nhiễm bệnh lao trong cộng đồng. Ông cũng là người trực tiếp dấn thân vào các vùng tiêu chảy, sốt xuất huyết, dịch tả để nghiên cứu và đưa ra phác đồ điều trị, cứu sống hàng vạn chiến sĩ và đồng bào.

Bác sĩ Phạm Ngọc Thạch là biểu tượng sáng ngời của tinh thần "Tận tụy phục vụ nhân dân", trí tuệ sáng tạo và lòng yêu nước nồng nàn. Sự hy sinh quên mình của ông ngay trên chiến trường miền Nam là tấm gương bất tử cho các thế hệ thầy thuốc Việt Nam. Thế hệ hôm nay và mai sau đời đời trân trọng, ghi nhớ công ơn vĩ đại của ông, nguyện tiếp nối truyền thống y đức, nỗ lực học tập và cống hiến cho sự nghiệp chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân.