Bác sĩ Phạm Ngọc Thạch – Người đặt nền móng cho công cuộc phòng, chống bệnh lao ở Việt Nam

Phạm Ngọc Thạch sinh ngày 7 tháng 5 năm 1909 tại thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định, trong một gia đình trí thức có truyền thống yêu nước, quê gốc ở huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi. Từ nhỏ, ông nổi tiếng thông minh, chăm chỉ và sớm nuôi dưỡng khát vọng trở thành bác sĩ để chữa bệnh, cứu người.

Sau khi học tại Trường Pellerin ở Huế và Trường Chasseloup-Laubat ở Sài Gòn, ông thi đỗ vào Trường Đại học Y khoa Đông Dương. Tốt nghiệp bác sĩ với thành tích xuất sắc, ông tiếp tục sang Pháp nghiên cứu và thực tập chuyên sâu về bệnh lao. Trở về nước, ông mở phòng khám tại Sài Gòn và nhanh chóng trở thành một bác sĩ có uy tín. Tuy nhiên, thay vì chỉ tập trung vào sự nghiệp cá nhân, ông tích cực tham gia các hoạt động yêu nước và bí mật hoạt động cách mạng.

Trong Cách mạng Tháng Tám, Phạm Ngọc Thạch là một trong những trí thức tiêu biểu tham gia lãnh đạo phong trào cách mạng ở Nam Bộ. Sau khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, ông được giao nhiều trọng trách quan trọng trong lĩnh vực y tế và chính quyền cách mạng.

Năm 1947, Phạm Ngọc Thạch được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Bộ Y tế. Trong điều kiện đất nước đang bước vào cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp với muôn vàn khó khăn, ông đã chỉ đạo xây dựng hệ thống y tế từ Trung ương đến địa phương, phát triển mạng lưới khám chữa bệnh, đào tạo cán bộ y tế và đẩy mạnh công tác phòng chống dịch bệnh. Ông luôn nhấn mạnh quan điểm: y tế phải phục vụ nhân dân, đặc biệt là những người nghèo và đồng bào ở vùng chiến khu.

Một trong những đóng góp nổi bật nhất của Phạm Ngọc Thạch là công tác nghiên cứu và phòng, chống Bệnh lao. Ông là người khởi xướng việc xây dựng hệ thống chống lao quốc gia, tổ chức nghiên cứu, điều trị và tuyên truyền phòng bệnh trong cộng đồng. Dưới sự chỉ đạo của ông, nhiều cơ sở điều trị và nghiên cứu về bệnh lao được hình thành, tạo nền tảng cho Chương trình chống lao quốc gia sau này.

Không chỉ là một nhà quản lý giỏi, Phạm Ngọc Thạch còn là một người thầy mẫu mực. Ông trực tiếp giảng dạy, đào tạo nhiều thế hệ bác sĩ, luôn đề cao y đức, tinh thần trách nhiệm và thái độ tận tụy với người bệnh. Ông quan niệm rằng người thầy thuốc phải kết hợp giữa trình độ chuyên môn với lòng nhân ái và tinh thần phục vụ nhân dân.

Trong những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, dù tuổi đã cao, ông vẫn nhiều lần vào chiến trường miền Nam để chỉ đạo công tác y tế và động viên đội ngũ cán bộ, chiến sĩ. Năm 1968, trong chuyến công tác tại chiến trường miền Nam, ông lâm bệnh nặng và từ trần ngày 7 tháng 11 năm 1968, hưởng thọ 59 tuổi.

Với những cống hiến to lớn cho sự nghiệp cách mạng và ngành y tế Việt Nam, Phạm Ngọc Thạch được Đảng và Nhà nước truy tặng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có Huân chương Hồ Chí Minh. Để ghi nhớ công lao của ông, Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch, nhiều trường học, đường phố và cơ sở y tế trên cả nước được mang tên ông.

Cuộc đời của Bác sĩ Phạm Ngọc Thạch là biểu tượng của trí tuệ, lòng yêu nước và tinh thần cống hiến không ngừng nghỉ. Từ một bác sĩ tài năng đến nhà lãnh đạo ngành y tế, ông đã dành trọn cuộc đời cho sự nghiệp chăm sóc sức khỏe nhân dân, xây dựng nền y học cách mạng và đào tạo đội ngũ thầy thuốc Việt Nam. Những giá trị mà ông để lại vẫn tiếp tục được các thế hệ cán bộ y tế hôm nay kế thừa và phát huy, góp phần xây dựng một nền y tế ngày càng hiện đại, nhân văn và vì nhân dân phục vụ.