Bác sĩ Phạm Ngọc Thạch – Người thầy thuốc trọn đời vì sức khỏe nhân dân

Bác sĩ Phạm Ngọc Thạch – Người thầy thuốc trọn đời vì sức khỏe nhân dân

Bác sĩ Phạm Ngọc Thạch (1909–1968) là một trí thức, nhà khoa học và người thầy thuốc lớn của Việt Nam, người đã dành trọn tài năng và tâm huyết để xây dựng nền y tế cách mạng, đặc biệt là cuộc chiến chống bệnh lao. Ông không chỉ là Bộ trưởng Bộ Y tế đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa mà còn là một trong những người đặt nền móng quan trọng cho ngành chống lao ở Việt Nam.

Phạm Ngọc Thạch sinh ngày 7/5/1909 tại Sài Gòn. Ông theo học y khoa tại Trường Đại học Y Hà Nội, sau đó sang Pháp học chuyên sâu về bệnh lao phổi. Nhờ quá trình học tập và nghiên cứu nghiêm túc, ông sớm trở thành một chuyên gia có uy tín về bệnh lao và là thành viên duy nhất ở Đông Dương của Hội Nghiên cứu về Lao của Pháp lúc bấy giờ.

Năm 1935, sau khi trở về Sài Gòn, ông mở phòng khám tư trên đường Chasseloup – Laubat, nay là đường Nguyễn Thị Minh Khai. Nhưng phòng khám của ông không chỉ dành cho những người có điều kiện. Đây còn là nơi người nghèo tìm đến chữa bệnh và là địa điểm ông âm thầm giúp đỡ những cán bộ cách mạng hoạt động bí mật. Qua công việc của một người thầy thuốc, Phạm Ngọc Thạch từng bước gắn mình với phong trào đấu tranh của dân tộc.

Đến cuối năm 1941, ông tham gia phong trào do Đảng Cộng sản Đông Dương lãnh đạo, vừa chữa bệnh cho cán bộ cách mạng, vừa tuyên truyền, vận động quần chúng. Tháng 5/1945, ông trở thành đảng viên cộng sản. Trong thời kỳ tiền khởi nghĩa, ông tham gia tổ chức và lãnh đạo phong trào Thanh niên Tiền phong, góp phần tập hợp đông đảo thanh niên yêu nước ở Nam Bộ. Sau Cách mạng Tháng Tám, ông được cử vào Ủy ban Nhân dân cách mạng lâm thời thành phố Sài Gòn.

Sau năm 1954, khi miền Bắc được giải phóng, Phạm Ngọc Thạch được giao trọng trách Bộ trưởng Bộ Y tế kiêm Viện trưởng Viện Chống Lao Trung ương. Trên cương vị mới, ông không chỉ quản lý ngành y tế mà còn trực tiếp quan tâm đến nghiên cứu khoa học, đào tạo cán bộ và tổ chức phòng, chống bệnh lao – một căn bệnh nguy hiểm, ảnh hưởng lớn đến sức khỏe nhân dân thời bấy giờ.

Một trong những dấu ấn khoa học quan trọng gắn với tên tuổi Phạm Ngọc Thạch là công trình về vắc-xin BCG chết, một loại vắc-xin phòng bệnh lao có ưu điểm không cần bảo quản lạnh. Đây là công trình của tập thể các thầy thuốc Việt Nam do Phạm Ngọc Thạch đứng đầu, thể hiện khả năng nghiên cứu và sáng tạo của ngành y tế Việt Nam trong điều kiện đất nước còn nhiều thiếu thốn.

Điều đáng quý ở Phạm Ngọc Thạch là ông luôn kết hợp giữa người thầy thuốc, nhà khoa học và người chiến sĩ cách mạng. Ông không xem nghiên cứu khoa học là công việc tách rời cuộc sống mà luôn hướng những thành tựu y học vào việc bảo vệ sức khỏe nhân dân. Từ phòng khám ở Sài Gòn đến những năm tháng kháng chiến và sau này trên cương vị Bộ trưởng, ông luôn giữ tinh thần tận tụy với người bệnh và với sự nghiệp y tế nước nhà.

Năm 1968, trong những năm tháng chiến tranh còn vô cùng ác liệt, bác sĩ Phạm Ngọc Thạch qua đời. Ông ra đi khi mới 59 tuổi, để lại nhiều tiếc thương cho đồng nghiệp, học trò và những người từng được ông chữa trị, giúp đỡ. Cuộc đời của ông tuy không dài nhưng gắn với những dấu mốc quan trọng của lịch sử y học Việt Nam.

Phạm Ngọc Thạch để lại hình ảnh đẹp về một người trí thức đã lựa chọn đem kiến thức của mình phục vụ đồng bào. Với ông, chữa bệnh cho một người, nghiên cứu một phương pháp mới hay xây dựng một đội ngũ thầy thuốc giỏi đều là những cách góp sức cho đất nước. Chính sự kết hợp giữa tài năng khoa học, lòng yêu nước và tinh thần tận tụy ấy đã làm nên hình ảnh một người thầy thuốc trọn đời vì sức khỏe nhân dân.