Bác sĩ Phạm Ngọc Thạch: Từ ngai vàng danh vọng đến hơi thở cuối cùng nơi chiến trường
Sinh năm 1909 tại Quy Nhơn trong một gia đình trí thức, Phạm Ngọc Thạch sớm mồ côi cả cha lẫn mẹ. Bằng nghị lực phi thường, ông thi đỗ Đại học Y Hà Nội rồi sang Pháp du học. Năm 1934, ở tuổi 25, ông bảo vệ xuất sắc luận án Tiến sĩ Y khoa tại Paris, trở thành chuyên gia hàng đầu về bệnh lao và giữ chức Giám đốc một bệnh viện lớn ở vùng núi phía Đông nước Pháp. Dù tương lai giàu sang và danh vọng châu Âu mở rộng cửa, ông quyết định trở về quê hương, dùng tài năng chữa bệnh cứu người và dấn thân vào con đường cách mạng.
Ông chính là thủ lĩnh sáng lập phong trào Thanh niên Tiền phong — lực lượng nòng cốt làm nên thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 tại Sài Gòn, trước khi được Chủ tịch Hồ Chí Minh tin tưởng giao trọng trách Bộ trưởng Bộ Y tế đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Trên cương vị người đứng đầu ngành y, ông đặt nền móng cốt lõi cho y tế Việt Nam với tư duy vượt thời đại: "Lấy phòng bệnh làm chính, đưa y tế về tận làng xã, kết hợp Đông - Tây y". Đồng thời, với vai trò Giám đốc Viện Chống lao Trung ương, ông trực tiếp nghiên cứu ra những phương pháp phòng chống và điều trị bệnh lao hiệu quả trong điều kiện đất nước còn kiệt quệ vì chiến tranh.
Năm 1968, khi đã gần 60 tuổi, ông kiên quyết từ chối những ưu tiên nghỉ ngơi để vượt dãy Trường Sơn vào chiến trường miền Nam (căn cứ R - Tây Ninh) trực tiếp cứu chữa thương binh và tổ chức phòng chống dịch bệnh. Ngày 7/11/1968, do kiệt sức và mắc sốt rét ác tính giữa rừng sâu thiếu thốn, ông trút hơi thở cuối cùng ngay trên giường bệnh chiến trường. Cuộc đời Bác sĩ, Anh hùng Lao động Phạm Ngọc Thạch là một tượng đài bất tử về tinh thần "Thời hoa lửa" — nơi tri thức, lòng nhân ái và khát vọng phụng sự Tổ quốc hòa làm một cho đến giây phút cuối cùng.
