Bác sĩ, trí thức yêu nước và Đại biểu Quốc hội khóa I
Nguyễn Văn Luyện là một bác sĩ nổi tiếng, nhà báo, nhà hoạt động xã hội và trí thức yêu nước. Ông có nhiều đóng góp trong lĩnh vực y tế, báo chí và hoạt động cách mạng, đồng thời là Đại biểu Quốc hội khóa I của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Trong lịch sử cách mạng Việt Nam, bác sĩ Nguyễn Văn Luyện là một trong những trí thức tiêu biểu đã dành trọn tài năng và cuộc đời mình cho sự nghiệp phụng sự nhân dân và bảo vệ nền độc lập dân tộc. Ông vừa là một thầy thuốc giỏi, vừa là nhà báo, nhà hoạt động xã hội và đại biểu dân cử của nước Việt Nam mới.
Nguyễn Văn Luyện sinh ngày 30 tháng 4 năm 1898 tại tỉnh Bắc Ninh. Sau khi tốt nghiệp xuất sắc Trường Y khoa Đông Dương, ông được cấp học bổng sang Pháp học tiếp và bảo vệ thành công luận án bác sĩ. Năm 1928, ông trở về nước với mong muốn đem kiến thức y học phục vụ đồng bào, đặc biệt là những người nghèo.
Trong quá trình hành nghề, ông mở phòng khám tư để chữa bệnh cho người dân, đồng thời đi nhiều vùng miền như Cao Bằng, Hà Giang, Tuyên Quang và Yên Bái nhằm khám chữa bệnh miễn phí cho người nghèo. Ông cũng viết nhiều tài liệu phổ biến kiến thức y học, trong đó có cuốn "Sản dục chỉ nam", góp phần nâng cao nhận thức chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Ngoài nghề y, ông còn sáng lập tờ báo Tin Mới, dùng báo chí để truyền bá kiến thức và cổ vũ tinh thần yêu nước.
Sau Cách mạng Tháng Tám, Nguyễn Văn Luyện tham gia Chính phủ cách mạng, được Chủ tịch Hồ Chí Minh mời tham gia Ban Cố vấn của Chính phủ và được nhân dân Hà Nội bầu làm Đại biểu Quốc hội khóa I. Ông cũng tham gia phái đoàn Việt Nam dự Hội nghị Fontainebleau nhằm tìm kiếm giải pháp hòa bình cho đất nước.
Khi cuộc kháng chiến toàn quốc bùng nổ vào ngày 19 tháng 12 năm 1946, dù được đề nghị sơ tán, bác sĩ Nguyễn Văn Luyện vẫn quyết định ở lại cùng hai người con trai tham gia chiến đấu bảo vệ Thủ đô. Ông và các con đã anh dũng hy sinh ngay trong đêm đầu của cuộc kháng chiến tại Hà Nội.
Năm 1953, ông được truy tặng danh hiệu Liệt sĩ và Huân chương Kháng chiến hạng Nhất để ghi nhận những cống hiến to lớn đối với đất nước.
Cuộc đời của bác sĩ Nguyễn Văn Luyện là biểu tượng đẹp của người trí thức yêu nước: giỏi chuyên môn, giàu lòng nhân ái và sẵn sàng hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc. Những đóng góp của ông trong lĩnh vực y học.
