“Bác Tám Lai”
Người ta biết đến ông là nhà thầu Mai Hồng Quế, người ra vào Dinh Độc Lập như cơm bữa, từng làm việc trong Tòa Đại sứ Mỹ, U.S.O.M, hay Phủ Đầu Rồng. Nhưng ít ai biết, ông chính là Trần Văn Lai – Bác Tám Lai (1920- 2002, quê Thái Bình), chiến sĩ biệt động Sài Gòn, người đã âm thầm chuẩn bị cho những trận đ-ánh lớn ngay giữa lòng đ-ịch.
– Trong chiếc xe ô tô trắng biển số EL-6899, ông giấu bản đồ cống ngầm toàn thành phố, giúp quân ta luồn sâu đánh đ-ịch mà không bị phát hiện. Chiếc xe ấy nay được trưng bày tại Bảo tàng tỉnh Thái Bình như một kỷ vật lịch sử.– Một mình ông đào hầm ngay trong nhà ở số 287/70 Nguyễn Đình Chiểu, Q.3, chở và giấu hơn 2,5 tấn v-ũ kh-í phục vụ chiến dịch Tết Mậu Thân 1968. Căn nhà ấy nay là Di tích lịch sử ""Hầm vũ khí bí mật của biệt động Sài Gòn"" – nơi lưu giữ chứng tích của một thời anh hùng thầm lặng.– Sau Tết Mậu Thân, ông bị lộ. Chính quyền Sài Gòn treo thưởng 2 triệu đồng để bắt “nhà thầu Mai Hồng Quế”, nhưng ông thoát được nhờ căn cước giả Phạm Sửu, tiếp tục hoạt động bí mật đến ngày toàn thắng.– Để sống giữa lòng đ-ịch, ông thực hiện “ba hóa”: nghề nghiệp hóa, quần chúng hóa và hợp pháp hóa; đóng vai dân thường, nhà thầu xây dựng, tài xế riêng, nhưng thực chất là mắt xích tình báo then chốt của biệt động Sài Gòn.Ông từng nói: “Đ-ịch ở đâu thì mình ở đó, để nghe ngóng, để chuẩn bị. Không ai ngờ người tài xế này lại chở v-ũ kh-í cho cách mạng.”Câu chuyện của ông khép lại bằng một cái Tết đầu tiên đoàn tụ đủ đầy sau bao năm biệt ly, một cái kết giản dị nhưng vô cùng xúc động, như chính cuộc đời cách mạng thầm lặng mà vĩ đại ấy. Ông chính là một trong những nhân vật thầm lặng, nhưng góp phần tạo nên những ch-iến công vang dội giữa lòng Sài Gòn hoa lệ.


