BẠC TIÊN NỮ VÀ LỜI DẶN CỦA RỪNG

Tôi già rồi, nhưng mỗi khi nghe nhắc đến Bạc Tiên Nữ, lòng tôi lại sáng lên như ánh bạc mới ra lò. Người xưa kể rằng, nghề chạm bạc ở Séo Pờ Hồ do một vị tiên nữ truyền dạy cho người Dao đỏ. Tiên nữ đến trong dáng trần, chỉ cho dân bản cách nấu bạc, gò bạc, chạm hoa văn hình mây, hình lá, hình chim rừng.

Tôi không biết chuyện ấy thật hay chỉ là truyền thuyết, nhưng tôi tin rằng nghề quý thì phải có gốc thiêng. Nhờ nghề bạc, người Dao đỏ không chỉ có của đeo, mà còn có niềm tự hào. Mỗi bộ trang phục truyền thống đính đầy bạc là một câu chuyện về gia đình, về dòng họ, về sự đủ đầy.

Những năm khó khăn, khi lúa ngô mất mùa, chính bạc đã giúp nhiều nhà vượt qua thiếu thốn. Bà con mang sản phẩm bạc đi chợ phiên, đổi lấy gạo, muối, quần áo cho con. Bạc không chỉ là trang sức, mà là “của để dành” của người miền núi.

Trước khi mất, một nghệ nhân chạm bạc trong bản từng dặn tôi:
“Con cháu sau này có làm nghề gì thì cũng đừng quên nghề của tổ tiên. Bỏ nghề là bỏ hồn.”

Giờ đây, khi nhìn lớp trẻ học chạm bạc, học giữ nghề, tôi hiểu rằng giữ được nghề truyền thống cũng chính là giữ rừng, giữ bản, giữ văn hóa và giữ lấy căn cước của chính mình.