BẠCH ĐẰNG 938 – TRẬN ĐÁNH ĐẶT NỀN MÓNG CHO KỶ NGUYÊN ĐỘC LẬP
Phạm Ngọc Ly
Trong lịch sử dân tộc Việt Nam, trận Bạch Đằng năm 938 là một trong những chiến thắng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Dưới sự lãnh đạo của Ngô Quyền, quân dân ta đã đánh bại quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng, chấm dứt thời kỳ Bắc thuộc kéo dài và mở ra một thời kỳ mới – thời kỳ độc lập, tự chủ lâu dài của dân tộc.
Năm 938, quân Nam Hán do Hoằng Tháo chỉ huy tiến vào nước ta theo đường biển với ý định can thiệp và giành lại quyền kiểm soát. Trước tình hình đó, Ngô Quyền đã chủ động tổ chức lực lượng và lựa chọn sông Bạch Đằng làm nơi quyết chiến.
Điểm đặc biệt trong kế hoạch của Ngô Quyền nằm ở việc tận dụng địa hình và quy luật thủy triều.
Ông cho đóng những cọc gỗ lớn, đầu bịt sắt hoặc vót nhọn, cắm xuống lòng sông ở những vị trí hiểm yếu. Khi thủy triều lên, bãi cọc được che khuất dưới mặt nước nên quân địch khó phát hiện.
Sau khi bố trí trận địa, Ngô Quyền cho một lực lượng thuyền nhỏ tiến ra khiêu chiến, sau đó giả vờ rút lui nhằm dụ quân Nam Hán tiến sâu vào khu vực có bãi cọc.
Quân Nam Hán tưởng rằng quân ta thất thế nên đuổi theo.
Khi đoàn thuyền của Hoằng Tháo tiến vào khu vực trận địa, thủy triều bắt đầu rút. Những hàng cọc nhọn dần nhô lên khỏi mặt nước.
Đúng thời điểm đó, quân của Ngô Quyền từ nhiều hướng đồng loạt tiến công.
Quân Nam Hán rơi vào thế bị động. Thuyền chiến bị mắc vào bãi cọc, đội hình bị phá vỡ. Hoằng Tháo tử trận, quân Nam Hán thất bại nặng nề và phải rút khỏi nước ta.
Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 đã chứng minh tài năng quân sự của Ngô Quyền, đặc biệt là khả năng nắm bắt địa hình, thủy triều và tổ chức thế trận.
Nhưng ý nghĩa của chiến thắng còn lớn hơn một trận đánh.
Sau thất bại của quân Nam Hán, ý đồ xâm lược và đặt lại ách thống trị lên nước ta bị đánh tan. Từ đây, đất nước bước vào thời kỳ độc lập, tự chủ.
Vì vậy, Bạch Đằng năm 938 thường được xem là một mốc lớn trong tiến trình hình thành quốc gia độc lập của Việt Nam.
Điều đáng khâm phục ở Ngô Quyền là ông không lựa chọn đối đầu với quân Nam Hán theo cách đơn giản là lấy lực lượng chống lại lực lượng. Thay vào đó, ông sử dụng trí tuệ, địa hình và thời cơ để tạo ra lợi thế cho quân ta.
Bài học ấy vẫn còn giá trị đến ngày nay: sức mạnh không chỉ nằm ở nguồn lực, mà còn nằm ở trí tuệ, khả năng tổ chức và biết tận dụng thời cơ.
Hơn một nghìn năm đã trôi qua kể từ trận Bạch Đằng năm 938. Sông Bạch Đằng ngày nay không còn cảnh chiến thuyền và tiếng giao tranh. Nhưng vùng đất ấy vẫn lưu giữ những dấu tích quan trọng về một trong những trận thủy chiến nổi tiếng nhất lịch sử Việt Nam.
Đối với thế hệ trẻ, tìm hiểu về Ngô Quyền và chiến thắng Bạch Đằng không chỉ để nhớ một nhân vật hay một trận đánh.
Đó còn là cách để hiểu rằng độc lập của dân tộc là kết quả của một quá trình đấu tranh lâu dài, trong đó có những con người đã biết đứng lên trước thử thách và dùng ý chí, trí tuệ cùng tinh thần đoàn kết để bảo vệ đất nước.
Năm 938, trên dòng sông Bạch Đằng, một chiến thắng đã khép lại hơn một nghìn năm Bắc thuộc và mở ra một thời kỳ độc lập, tự chủ của dân tộc Việt Nam.
Đó không chỉ là chiến thắng của một đạo quân.
Đó là chiến thắng của ý chí độc lập.
