BẠCH ĐẰNG – DÒNG SÔNG VIẾT NÊN HUYỀN THOẠI
Nguyễn Thị Lệ Thủy
Có những dòng sông chỉ chảy qua một vùng đất.
Nhưng cũng có những dòng sông chảy xuyên qua lịch sử.
Bạch Đằng là một dòng sông như thế.
Mỗi khi nhắc đến Bạch Đằng, người Việt Nam lại nhớ đến những chiến công vang dội của cha ông. Năm 938, Ngô Quyền đánh tan quân Nam Hán. Năm 981, Lê Đại Hành tiếp tục làm nên chiến thắng trước quân Tống. Và đến năm 1288, trên chính dòng sông ấy, Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn đã cùng quân dân Đại Việt tạo nên một trong những chiến thắng vĩ đại nhất trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc.
Năm 1287, quân Nguyên – Mông lại tiến vào Đại Việt.
Đó là một thế lực quân sự vô cùng mạnh.
Nhưng đối diện với đội quân ấy là một dân tộc đã quá quen với việc tự bảo vệ mình.
Dưới sự chỉ huy của Trần Hưng Đạo, quân dân nhà Trần không chọn cách đối đầu bằng mọi giá trong những trận đánh bất lợi. Khi cần, quân ta chủ động rút lui, bảo toàn lực lượng, làm cho quân địch ngày càng mệt mỏi và lâm vào thế khó.
Sau khi không đạt được mục tiêu, quân Nguyên phải rút về.
Và Trần Hưng Đạo đã chờ đúng thời cơ.
Bạch Đằng được lựa chọn làm nơi quyết chiến.
Những cây gỗ lớn được đẽo nhọn, cắm xuống lòng sông. Trận địa được bố trí dựa trên đặc điểm địa hình và quy luật thủy triều.
Đó không phải là một trận đánh chỉ dựa vào sức mạnh.
Đó là trận đánh của trí tuệ.
Quân Đại Việt cho thuyền nhẹ ra khiêu chiến rồi giả thua, nhử quân địch tiến sâu vào trận địa.
Khi nước triều lên cao, bãi cọc vẫn nằm dưới mặt nước.
Quân Nguyên không thể nhìn thấy.
Những chiến thuyền lớn cứ thế tiến vào.
Rồi con nước bắt đầu rút.
Những chiếc cọc nhọn từ từ hiện lên.
Đội hình chiến thuyền của quân Nguyên rơi vào thế không thể xoay trở.
Quân Đại Việt từ nhiều hướng đồng loạt tiến công.
Một trận quyết chiến diễn ra.
Quân Nguyên bị đánh tan, nhiều tướng bị bắt, hàng trăm chiến thuyền bị thu giữ.
Bạch Đằng năm 1288 trở thành dấu son chói lọi.
Nhưng nếu chỉ nói rằng Trần Hưng Đạo tài giỏi, chúng ta vẫn chưa nói hết về chiến thắng ấy.
Bởi phía sau những cây cọc dưới lòng sông là sức người.
Là những người dân góp công sức chuẩn bị trận địa.
Là những người lính chiến đấu không tiếc thân mình.
Là những tướng lĩnh cùng chung một ý chí.
Là cả một đất nước cùng đứng lên bảo vệ non sông.
Bảo tàng Lịch sử Quốc gia nhận định chiến thắng Bạch Đằng 1288 là kết tinh của sức mạnh toàn dân, của sự đồng lòng từ triều đình đến quân sĩ và nhân dân.
Vì thế, khi đứng bên Bạch Đằng hôm nay, chúng ta không chỉ nhìn thấy một dòng sông.
Chúng ta nhìn thấy lịch sử.
Nhìn thấy những người lính năm xưa.
Nhìn thấy những người dân đã góp phần làm nên chiến thắng.
Và hơn hết, chúng ta nhìn thấy một bài học vẫn còn nguyên giá trị:
Muốn bảo vệ Tổ quốc, phải có trí tuệ, lòng dũng cảm và sức mạnh của sự đoàn kết.
Hơn bảy thế kỷ đã trôi qua.
Những người làm nên chiến thắng Bạch Đằng năm ấy đều đã trở về với đất mẹ.
Nhưng dòng sông vẫn còn đó.
Những dấu tích bãi cọc vẫn còn đó.
Và câu chuyện về Hưng Đạo Đại Vương vẫn được kể lại cho những thế hệ sau.
Để mỗi người Việt Nam hôm nay hiểu rằng:
Hòa bình không phải món quà tự nhiên mà có.
Độc lập không phải điều tự nhiên mà giữ được.
Phía sau hai chữ “non sông” là biết bao con người đã hy sinh.
Xin được cúi đầu trước Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn.
Xin tri ân những người lính vô danh đã chiến đấu trên dòng Bạch Đằng.
Và xin cảm ơn lịch sử đã trao cho chúng ta một bài học bất tử:
Khi cả dân tộc cùng chung một lòng, không có thử thách nào là không thể vượt qua.



