BẠCH ĐẰNG GIANG – NƠI TÀI THAO LƯỢC CỦA TRẦN HƯNG ĐẠO TỎA SÁNG

Có những trận đánh đã kết thúc từ hàng trăm năm trước nhưng âm vang của nó vẫn còn sống mãi trong tâm thức dân tộc. Chiến thắng Bạch Đằng năm 1288 là một trận đánh như thế. Trên dòng sông lịch sử ấy, Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn đã cùng quân dân Đại Việt tạo nên một chiến công vang dội, trở thành biểu tượng đặc sắc của nghệ thuật quân sự Việt Nam.

Năm 1288, quân Nguyên tiến hành cuộc xâm lược Đại Việt lần thứ ba. Sau những diễn biến bất lợi, quân xâm lược phải tổ chức rút lui. Một trong những đạo quân rút theo đường thủy do Ô Mã Nhi chỉ huy đã tiến vào khu vực sông Bạch Đằng. Đây chính là nơi Trần Hưng Đạo lựa chọn để tổ chức một trận đánh quyết định.

Bạch Đằng không phải một địa điểm ngẫu nhiên.

Đó là một vùng sông nước có địa hình và thủy triều phức tạp. Trần Hưng Đạo và các tướng lĩnh đã biết tận dụng những điều kiện tự nhiên ấy để biến địa hình thành một phần của chiến thuật.

Những bãi cọc gỗ được chuẩn bị dưới lòng sông. Theo tư liệu của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, các cọc Bạch Đằng năm 1288 được phát hiện tại sông Chanh có chiều dài khoảng 1,5–3 mét; một số cọc được cắm thẳng, một số cọc cắm nghiêng khoảng 45 độ. Việc bố trí cọc dựa trên địa hình và sự lên xuống của thủy triều.

Đó là một kế sách đầy sáng tạo.

Khi thủy triều dâng, bãi cọc chìm dưới mặt nước. Quân địch không dễ nhận biết trận địa đang chờ đợi phía trước. Quân Đại Việt tổ chức khiêu chiến, dụ quân địch tiến sâu vào khu vực đã được bố trí sẵn.

Rồi thời khắc quyết định xuất hiện.

Nước bắt đầu rút.

Những cọc gỗ nhọn dần nhô lên khỏi mặt nước. Các chiến thuyền quân Nguyên bị mắc vào trận địa. Đội hình địch trở nên hỗn loạn. Từ các hướng, quân Đại Việt đồng loạt tiến công. Quân Nguyên rơi vào thế bị động và phải chịu một thất bại nặng nề.

Bạch Đằng năm 1288 không đơn thuần là một trận thủy chiến. Đó là cuộc đối đầu giữa một bên có ưu thế về sức mạnh quân sự với một bên biết phát huy tối đa địa hình, thời tiết, thủy triều, cách đánh và tinh thần chiến đấu.

Tài năng của Trần Hưng Đạo được thể hiện ở chính khả năng biến những điều tưởng như bình thường thành sức mạnh chiến đấu phi thường.

Một dòng sông trở thành chiến lũy.

Những thân gỗ trở thành vũ khí.

Con nước trở thành đồng minh.

Và lòng yêu nước của hàng vạn con người trở thành sức mạnh đánh bại đội quân xâm lược hùng mạnh.

Ngày nay, những cọc gỗ Bạch Đằng còn được lưu giữ và trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia. Chúng không chỉ là những hiện vật khảo cổ mà còn là chứng tích vật chất về một chiến thắng vang dội của dân tộc.

Bạch Đằng đã trở thành biểu tượng.

Trần Hưng Đạo đã trở thành biểu tượng.

Và chiến thắng năm 1288 đã trở thành một trong những dấu son chói lọi nhất trong lịch sử giữ nước của dân tộc Việt Nam.

Mỗi khi nhắc đến Bạch Đằng, người Việt hôm nay không chỉ nhớ đến một trận đánh. Chúng ta nhớ đến trí tuệ, bản lĩnh và ý chí của cha ông – những con người đã biết đứng lên trước thử thách và biến nguy nan thành chiến thắng.

Dòng Bạch Đằng vẫn chảy qua thời gian.

Nhưng hào khí của Bạch Đằng thì còn mãi.