Bạch Đằng năm 938 – Trận chiến chấm dứt ách đô hộ phương Bắc
Năm 938, trước nguy cơ quân Nam Hán xâm lược, Ngô Quyền đã vận dụng địa hình sông Bạch Đằng và xây dựng một trận địa cọc gỗ đầy sáng tạo. Bằng tài năng quân sự và khả năng phán đoán thời cơ, ông đánh bại hạm đội địch, mở ra bước ngoặt quan trọng trong lịch sử độc lập của dân tộc Việt Nam.
Vào đầu thế kỷ X, sau nhiều thế kỷ sống dưới ách đô hộ của các triều đại phong kiến phương Bắc, người Việt đã liên tục đấu tranh để giành quyền tự chủ.
Năm 931, Dương Đình Nghệ đánh đuổi quân Nam Hán, giành quyền tự chủ cho đất nước. Tuy nhiên, đến năm 937, ông bị Kiều Công Tiễn sát hại để đoạt quyền.
Trước tình hình đó, Ngô Quyền, một vị tướng tài giỏi và là con rể của Dương Đình Nghệ, quyết định đem quân ra Bắc trừng trị Kiều Công Tiễn.
Lo sợ trước sức mạnh của Ngô Quyền, Kiều Công Tiễn cầu cứu vua Nam Hán. Vua Nam Hán lập tức nắm lấy cơ hội, sai quân tiến sang xâm lược nước ta.
Biết tin quân Nam Hán chuẩn bị tiến vào, Ngô Quyền nhận định rằng muốn bảo vệ đất nước, ông phải tiêu diệt lực lượng thủy quân của đối phương ngay trên đường tiến quân.
Ông lựa chọn sông Bạch Đằng làm chiến trường. Đây là con sông có thủy triều lên xuống mạnh, hai bên có nhiều nhánh sông và địa hình thuận lợi cho việc bố trí phục kích.
Ngô Quyền cho quân đóng những cọc gỗ lớn, đầu bịt sắt nhọn, cắm xuống lòng sông tại những vị trí hiểm yếu. Các cọc được bố trí sao cho khi thủy triều lên, chúng bị nước che khuất, nhưng khi nước rút, chúng sẽ nhô lên, cản trở và đâm thủng thuyền địch.
Sau khi hoàn thành trận địa, quân ta chuẩn bị lực lượng mai phục ở những vị trí thích hợp.
Khi đoàn thuyền chiến Nam Hán tiến vào sông Bạch Đằng, quân của Ngô Quyền chủ động khiêu chiến rồi giả vờ rút lui, dụ đối phương tiến sâu vào khu vực có cọc ngầm.
Tin rằng quân Việt đang tháo chạy, tướng chỉ huy thủy quân Nam Hán thúc quân đuổi theo.
Đúng lúc đoàn thuyền địch lọt vào trận địa, thủy triều bắt đầu rút xuống. Những hàng cọc gỗ sắc nhọn dần lộ ra, khiến nhiều chiến thuyền mắc kẹt, va vào cọc hoặc không thể cơ động.
Ngay lúc đó, quân Ngô Quyền từ các vị trí mai phục đồng loạt tiến công. Quân Nam Hán rơi vào tình thế hỗn loạn, nhiều chiến thuyền bị phá hủy và lực lượng địch bị tổn thất nặng nề.
Hoằng Tháo, con trai vua Nam Hán và là người chỉ huy đạo thủy quân xâm lược, tử trận. Quân Nam Hán thất bại hoàn toàn và phải rút lui.
Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 đã đập tan ý đồ xâm lược của nhà Nam Hán. Năm 939, Ngô Quyền lên ngôi vua, đóng đô ở Cổ Loa.
Ý nghĩa lịch sử: Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 là một mốc son trong lịch sử dân tộc, chấm dứt thời kỳ Bắc thuộc kéo dài nhiều thế kỷ và mở ra thời đại độc lập lâu dài của Việt Nam.
