Bạch Đằng năm 981 – chiến công trên sông nước và dấu ấn của vị vua đầu triều Tiền Lê

Lê Đại Hành, tên thật là Lê Hoàn (941–1005), là vị vua sáng lập nhà Tiền Lê và là một nhân vật có vai trò quan trọng trong lịch sử Việt Nam cuối thế kỷ X. Ông sinh ra trong thời kỳ đất nước vừa giành được nền tự chủ nhưng tình hình chính trị vẫn còn nhiều biến động. Từ một người chỉ huy quân đội, Lê Hoàn từng bước trở thành người đứng đầu đất nước và có nhiều đóng góp trong việc bảo vệ nền độc lập.

Lê Hoàn xuất thân trong một gia đình bình dân ở vùng Ái Châu, nay thuộc Thanh Hóa. Từ nhỏ, ông đã sớm bộc lộ khả năng và được rèn luyện trong môi trường quân đội. Dưới thời Đinh Tiên Hoàng, ông giữ chức Thập đạo tướng quân, chỉ huy lực lượng quân đội của nhà Đinh.

Năm 979, Đinh Tiên Hoàng và con trai là Đinh Liễn bị sát hại. Vua Đinh Toàn khi đó còn nhỏ tuổi nên tình hình đất nước trở nên bất ổn. Trong hoàn cảnh đó, Lê Hoàn được giao quyền chỉ huy quân đội và giữ vai trò quan trọng trong việc bảo vệ triều đình.

Đúng lúc Đại Cồ Việt đứng trước những khó khăn về nội bộ, nhà Tống ở phương Bắc chuẩn bị đưa quân sang xâm lược. Trước tình hình đó, các tướng lĩnh và triều thần đã tôn Lê Hoàn lên ngôi vua vào năm 980 để thống nhất lực lượng và tổ chức kháng chiến. Ông lấy niên hiệu là Thiên Phúc, mở đầu triều Tiền Lê.

Năm 981, quân Tống tiến vào Đại Cồ Việt theo cả đường bộ và đường thủy. Lê Hoàn trực tiếp tổ chức lực lượng chống quân xâm lược. Trong đó, sông Bạch Đằng tiếp tục trở thành một địa điểm quan trọng trong kế hoạch phòng thủ của quân Đại Cồ Việt. Đây cũng là lần thứ hai dòng sông này trở thành nơi diễn ra một chiến thắng lớn trong lịch sử dân tộc, sau chiến thắng của Ngô Quyền năm 938.

Quân Đại Cồ Việt đã tận dụng địa hình sông nước và thủy triều để tổ chức trận đánh. Quân Tống gặp nhiều khó khăn khi tiến vào khu vực Bạch Đằng và bị quân ta phản công. Cùng với những trận đánh trên bộ, chiến thắng trên sông đã góp phần làm thất bại cuộc xâm lược của nhà Tống năm 981.

Sau khi đánh bại quân Tống, Lê Đại Hành tiếp tục củng cố đất nước và xây dựng chính quyền. Ông cũng chú trọng phát triển sản xuất nông nghiệp, tổ chức quân đội và duy trì quan hệ với các nước láng giềng. Những hoạt động này góp phần ổn định Đại Cồ Việt trong những năm đầu của triều Tiền Lê.

Một điểm đáng chú ý trong thời gian trị vì của Lê Đại Hành là ông không chỉ tập trung vào việc chống ngoại xâm mà còn phải giải quyết nhiều vấn đề trong nước. Việc củng cố chính quyền sau những biến động cuối thời Đinh là một nhiệm vụ quan trọng để duy trì sự ổn định của quốc gia.

Lê Đại Hành qua đời năm 1005, sau 25 năm trị vì. Sau khi ông mất, triều Tiền Lê tiếp tục tồn tại thêm một thời gian trước khi chuyển sang nhà Lý vào năm 1009.

Tên tuổi Lê Đại Hành gắn liền với chiến thắng chống quân Tống năm 981 và đặc biệt là chiến thắng trên sông Bạch Đằng. Nếu Ngô Quyền đặt dấu mốc đầu tiên với chiến thắng Bạch Đằng năm 938, thì Lê Đại Hành đã tiếp tục phát huy lợi thế của địa hình sông nước để bảo vệ nền độc lập của Đại Cồ Việt. Đến năm 1288, Trần Hưng Đạo lại lập nên chiến thắng Bạch Đằng lần thứ ba, tạo thành một chuỗi những chiến công đặc biệt trong lịch sử dân tộc.

Ngày nay, Lê Đại Hành được nhắc đến như một vị vua có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ và củng cố nền độc lập của Đại Cồ Việt. Những chiến thắng dưới thời ông góp phần giữ vững nền tự chủ của đất nước trong một giai đoạn lịch sử nhiều biến động.