BÀI 10: LA VĂN CẦU – TÊN TUỔI CÒN MÃI VỚI LỊCH SỬ DÂN TỘC
Mỗi thời kỳ lịch sử đều có những con người trở thành biểu tượng cho tinh thần của cả một thế hệ. Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, La Văn Cầu là một trong những người như vậy. Từ một chàng trai người Tày của vùng biên giới Cao Bằng, ông đã trở thành Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân với chiến công gắn liền với trận Đông Khê năm 1950.
La Văn Cầu sinh năm 1932, quê tại xã Phong Nặm, huyện Trùng Khánh cũ, tỉnh Cao Bằng, nay thuộc xã Đình Phong. Ông là người dân tộc Tày và sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo. Những năm tháng tuổi thơ chứng kiến cảnh quê hương còn chịu sự thống trị của thực dân Pháp đã góp phần hình thành trong ông lòng yêu nước và ý chí đấu tranh.
Năm 1948, khi mới 16 tuổi, La Văn Cầu khai tăng tuổi để được tham gia quân đội. Người thanh niên trẻ bước vào cuộc kháng chiến với lòng quyết tâm và nhanh chóng trưởng thành qua chiến đấu. Trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, ông tham gia nhiều trận đánh và lập nhiều chiến công.
Nhưng chiến công khiến tên tuổi ông đi vào lịch sử là trận Đông Khê trong Chiến dịch Biên giới Thu - Đông năm 1950. Được giao nhiệm vụ phá hàng rào và lô cốt đầu cầu, ông cùng tổ bộc phá tiến lên trong điều kiện vô cùng nguy hiểm. Khi cánh tay phải bị đạn địch bắn giập nát, ông vẫn quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ. Ông yêu cầu đồng đội chặt phần cánh tay bị thương, sau đó dùng tay còn lại ôm bộc phá xông lên phá lô cốt.
Chiến công ấy không chỉ thể hiện lòng dũng cảm mà còn thể hiện tinh thần đặt lợi ích của tập thể và nhiệm vụ cách mạng lên trên nỗi đau cá nhân. Hình ảnh người chiến sĩ bị thương nhưng vẫn tiến lên đã trở thành một biểu tượng đặc biệt trong lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam.
Ngày 19/5/1952, La Văn Cầu được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ông là một trong bảy chiến sĩ đầu tiên trên cả nước được nhận danh hiệu cao quý này. Từ đó, tên tuổi của ông gắn với những câu chuyện về lòng dũng cảm, ý chí kiên cường và tinh thần quyết chiến quyết thắng.
Sau chiến tranh, ông tiếp tục công tác trong quân đội, được phong quân hàm Đại tá và nghỉ hưu năm 1996. Dù đã rời quân ngũ, ông vẫn tiếp tục tham gia các hoạt động xã hội và góp phần giáo dục truyền thống cách mạng. Cuộc đời ông vì thế không chỉ là câu chuyện của một chiến sĩ trên chiến trường mà còn là hành trình cống hiến lâu dài cho đất nước.
Ngày 24/6/2026, Anh hùng La Văn Cầu từ trần tại Hà Nội, hưởng thọ 94 tuổi. Sự ra đi của ông là một mất mát đối với những người yêu mến và trân trọng lịch sử dân tộc. Tuy nhiên, những chiến công của ông sẽ không mất đi. Tên tuổi La Văn Cầu vẫn còn trong những trang sử, trong ký ức của những người từng biết ông và trong bài học giáo dục truyền thống dành cho các thế hệ trẻ.
La Văn Cầu đã sống một cuộc đời mà ở đó tuổi trẻ được dành cho Tổ quốc, sức lực được dành cho nhân dân và những năm tháng sau chiến tranh tiếp tục dành cho sự nghiệp chung. Hình ảnh người chiến sĩ Cao Bằng năm xưa vì thế không chỉ thuộc về quá khứ. Nó vẫn nhắc nhở mỗi người hôm nay về giá trị của hòa bình, lòng yêu nước, trách nhiệm và sự cống hiến.
Tên tuổi Anh hùng La Văn Cầu sẽ mãi là một dấu ấn đẹp trong lịch sử dân tộc Việt Nam – một người con Cao Bằng đã dùng tuổi trẻ và cả máu xương của mình để góp phần viết nên những trang sử hào hùng của đất nước.
