Bài 12. Võ Văn Kiệt – Nhà lãnh đạo của những công trình lớn
Điểm lại những dự án hạ tầng tiêu biểu thường được nhắc đến khi nói về dấu ấn Võ Văn Kiệt.
Khi nhắc đến Võ Văn Kiệt, nhiều người nhớ đến hình ảnh một nhà lãnh đạo gắn với các công trình lớn. Từ Thủy điện Trị An đến đường dây 500kV, từ hệ thống thủy lợi Đồng bằng sông Cửu Long đến những tuyến giao thông và dự án công nghiệp, các công trình ấy phản ánh một tư duy phát triển chú trọng hạ tầng.
Trong giai đoạn đầu của quá trình đổi mới, Việt Nam thiếu nhiều điều kiện cơ bản để phát triển nhanh. Điện chưa đáp ứng đủ nhu cầu; giao thông giữa các vùng còn hạn chế; nhiều vùng nông nghiệp chưa được khai thác hiệu quả; công nghiệp cần thêm năng lượng và cơ sở hạ tầng.
Võ Văn Kiệt nhìn nhận rằng nếu chỉ tập trung giải quyết những khó khăn ngắn hạn mà không xây dựng nền tảng dài hạn thì nền kinh tế khó tạo được bước phát triển bền vững. Vì thế, ông dành sự quan tâm lớn cho những công trình có khả năng tạo ra tác động lan tỏa.
Thủy điện Trị An giúp tăng nguồn điện cho miền Nam. Đường dây 500kV tạo liên kết giữa các hệ thống điện. Các chương trình thủy lợi ở Đồng bằng sông Cửu Long mở rộng diện tích sản xuất. Những dự án giao thông giúp kết nối đô thị với sân bay, khu công nghiệp và các vùng kinh tế. Nhà máy lọc dầu Dung Quất sau này cũng nằm trong danh sách những dự án lớn thường được nhắc đến trong các tư liệu về dấu ấn của ông.
Điểm chung của những dự án này là quy mô lớn và yêu cầu tầm nhìn dài hạn. Không phải dự án nào cũng hoàn thành trong thời gian ông trực tiếp điều hành, nhưng nhiều chủ trương được ông khởi xướng hoặc thúc đẩy đã trở thành một phần trong quá trình xây dựng cơ sở vật chất của đất nước.
Báo Điện tử Chính phủ và các tài liệu chính thống đánh giá Võ Văn Kiệt là một trong những “tổng công trình sư” của nhiều dự án quan trọng. Cách gọi này phản ánh vai trò của ông trong việc hình thành ý tưởng, thúc đẩy quyết định và trực tiếp kiểm tra quá trình thực hiện.
Nhìn từ hiện tại, giá trị của những công trình ấy không chỉ nằm ở những con số về chiều dài đường dây, công suất điện hay diện tích đất được khai thác. Điều quan trọng hơn là chúng góp phần tạo nền tảng cho tăng trưởng kinh tế và nâng cao đời sống nhân dân trong những thập niên sau đó.
